1035795
Financieel

Extra loonstijgingen maken onze economie kapot

Deze week maakte het Centraal Bureau van de Statistiek bekend dat de Nederlandse economie niet meer krimpt. De Nederlandse economie laat na vier opeenvolgende kwartalen zonder groei in het derde kwartaal een minimale stijging van het bruto binnenlands product (bbp) zien.

Met een beetje tegenwind komen we weer in een krimp terecht. De cijfers maken ook duidelijk dat het gebrek aan voldoende consumptieve bestedingen de sta in de weg is voor een hogere economische groei. De afgelopen jaren is er voor de meeste consumenten sprake geweest van een daling van de koopkracht. Bovendien zijn veel burgers geconfronteerd met waardedalingen van hun huis en is de baanzekerheid afgenomen. Daardoor liggen de bestedingen van consumenten op een historisch laag niveau.

Pleidooien voor extra loonsverhogingen

Verschillende economen stellen dat de bestedingen en daarmee de economische groei aangezwengeld moeten worden door een extra verhoging van de lonen. Nederland zou moeten stoppen met het beleid van loonmatiging. Deze matiging remt de bestedingen en daarmee de groei van onze economie. Door loonstijgingen krijgen werknemers extra financiële ruimte om te gaan winkelen. Deze bestedingsimpuls zou volgens deze economen onze economie een oppepper geven. De Europese Commissie deelt deze opvatting.

Maar loonstijgingen knijpen banen af

Op basis van de huidige economische situatie in ons land is het maar de vraag of een extra loonstijging voor de Nederlandse economie en werkgelegenheid goed zal uitpakken. De werkloosheid gaat op dit moment richting de 8% en loopt nog steeds op. Kijken we naar de motor van onze economie, het midden- en kleinbedrijf (mkb), dan zien we dat veel ondernemers het moeilijk hebben en werknemers ontslaan, mede omdat de loonkosten niet opwegen tegen de opbrengsten. Loonstijgingen zullen vooral in het mkb tot extra ontslagen leiden; daardoor neemt de werkloosheid versneld verder toe. De toename van de loonkosten voor het bedrijfsleven heeft ook tot gevolg dat nieuwkomers op de arbeidsmarkt moeilijker aan een baan komen.

Pleitbezorgers van loonstijgingen in Nederland gaan er ten onrechte van uit dat door het extra loon de bestedingen van consumenten zodanig zullen toenemen dat de inkomsten van bedrijven meer toenemen dan de extra loonkosten. Om een aantal redenen is dat niet aannemelijk. Op dit moment ligt de werkloosheid in Nederland op een hoog niveau en is er nog steeds sprake van een stijging.

Veel werknemers maken zich zorgen over het behoud van hun baan. Door waardedalingen heeft een groot aantal huizenbezitters te maken met woningen die ‘onder water’ staan. De onzekerheid over de economie is ondanks lichtpuntjes nog steeds erg groot. In deze situatie zal een groot deel van het nettobedrag dat van de loonstijging ( na belasting) overblijft niet leiden tot extra consumentenbestedingen, maar tot extra besparingen of schuldaflossingen.

Voor zover er sprake is van extra bestedingen, zal een deel ook nog eens ten goede komen aan goederen en producten die wij uit het buitenland importeren, zoals auto’s en huishoudelijke apparatuur. Veel van de bestedingsimpuls zal vooral weglekken naar Duitsland en de rest van Europa. Door deze effecten zal een loonstijging nauwelijks tot meer bestedingen leiden, maar wel tot een snellere oploop van de werkloosheid. Onder de huidige omstandigheden moet dan ook geen gehoor worden gegeven aan de  niet goed doordachte oproepen tot extra loonsverhogingen.

Europese bestedingsimpuls werkt wel

Nederland en Duitsland zijn in de EU de landen met de grootste overschotten op de handelsbalans. Dat komt omdat wij en onze Oosterburen meer exporteren dan importeren. Vooral de Zuid-Europese EU-landen hebben daar last van. Het Internationaal Monetair Fonds en andere economen stellen daarom dat Duitsland en alleen in het kielzog daarvan Nederland de lonen best wat kunnen laten stijgen om zo thuis de bestedingen aan te wakkeren.

 Door deze bestedingsimpuls zou de import uit andere EU-landen toenemen: de handelsoverschotten van Nederland en Duitsland nemen daardoor af en Europa komt daardoor financieel meer in balans. De kans dat Duitsland dit advies opvolgt, is nul. De Duitsers zijn van mening dat landen die een tekort op hun handelsbalans hebben eerst hun economie moeten hervormen. Die hervormingen zijn inderdaad noodzakelijk, maar dat neemt niet weg dat meer evenwichtige handelsbalansen in de EU goed zijn voor groei en extra werkgelegenheid.

Maar gezien de huidige situatie is het waanzin voor Nederland om als enige EU-land de lonen extra te laten stijgen. Gezien onze relatief kleine economie zet dat Europees gezien geen zoden aan de dijk, terwijl deze stijging ons banen kost en de oplopende werkloosheid versnelt.

Meer bestedingen door lagere lastendruk

Wat kan Nederland dan wel doen? Op zich is het juist dat door hogere consumentenbestedingen de economie  wordt aangejaagd. En het is ook waar dat door de dalende koopkracht bij veel burgers de economische crisis in Nederland is verergerd. Maar die daling is in hoofdzaak veroorzaakt doordat de opeenvolgende kabinetten door belasting- en premieverhogingen de netto-inkomens van burgers hebben aangetast. Daarmee moeten we stoppen.

Politiek Den Haag is dan ook de echte boosdoener van de te lage bestedingen in ons land. Daarom moeten de nettolonen niet worden verhoogd door extra loonstijgingen met funeste gevolgen, maar door een verlaging van belastingen en premies. In eerdere columns hebben we al geschreven dat deze verlaging moet worden gefinancierd door het schrappen van improductieve overheidsuitgaven en onnodige (fiscale) subsidies. Zo kan op een gezonde manier de economie worden opgepept en de werkloosheid worden terug gedrongen.