Nieuws/Financieel
1041883
Financieel

Letland als witte raaf eurozone in

Het kleine Letland is een van de best presterende economieën van de EU. Het heeft slechts een financieringstekort van 1,2% en een staatsschuld van 43%. De economie, die slechts 0,2% van de eurozone uitmaakt, groeide vorig jaar met 5%. Daar kan Nederland met zijn tekort van meer dan 3% en staatschuld van ruim 70% nog een puntje aan zuigen.

Toch wil het land, waarvan de economie vooral draait op de dienstensector en maakindustrie, in januari volgend jaar graag toetreden tot de eurozone, die door de economische en financiële crisis vecht voor zijn voortbestaan.

Premier Valdis Dombrovskis (42), ingenieur en econoom die ook een boek geschreven heeft over hoe Letland door de financiële crisis kwam, kent geen twijfel: „De eurozone zal onze economische groei bevorderen”, zegt hij na afloop van de EU-top in Brussel. „Doordat we geen geld meer verliezen door de wisselkoersen, gaat onze rentevoet omlaag.

Verder is Letland een weliswaar kleine maar open economie. Zo’n 70% van onze buitenlandse handel gaat al in euro’s. En tenslotte denken we als euroland meer buitenlandse investeerders te trekken. Dat zagen we in Estland, dat in 2011 toetrad tot de eurozone. Het aantal investeringen in de niet-financiële sector verdubbelde.”

De jonge premier erkent dat de stap van zijn land ook is ingegeven door geopolitieke overwegingen: „Sinds we in 1991 onafhankelijk werden van de Sovjet-Unie, is integratie met het vrije, democratische Europa ons doel. De toetreding tot de Europese Unie in 2004, het Schengengebied in 2007 en nu tot de eurozone zijn dus logische stappen.”

Het dunbevolkte Letland, anderhalf keer zo groot als Nederland maar met slecht 2,3 miljoen inwoners, werd in 2008 keihard getroffen door de crisis. In 2009 kromp de economie met bijna 18% en was het financieringstekort bijna 10%. Met behulp van een lening van 7,5 miljard euro van IMF, EU en de Wereldbank en een keihard bezuinigingsbeleid kwam het land er weer bovenop.

„Dat geld was bedoeld om de bankensector overeind te houden en het begrotingstekort aan te vullen. Maar we hebben maar 4,5 miljard euro nodig gehad”, zegt premier Dombrovskis trots. „En het IMF hebben we al terugbetaald en de EU volgt volgend jaar en het jaar daarna.” Hij wijst erop dat zijn land al in 2009 de financiële stabiliteit hervond en snel weer economische groei te pakken had. Dit kwam ook omdat zijn centrumrechtse regering ervoor zorgde dat de Letse economie weer concurrerend werd door de publieke sector af te slanken. Een derde van het personeel van de ministeries, zo’n 20.000 mensen, vlogen eruit.

De Letse economie draait vooral op de dienstensector (logistiek, transport, financieel en ict), die 50% van het bruto binnenlands product (bbp) uitmaakt. Het land heeft verder maakindustrie en een beetje landbouw en bosbouw. De bankensector is klein, maar 160% van het bbp terwijl het gemiddelde in de EU 360 tot 800% is. „Maar onze banken zijn beter gekapitaliseerd dan in menig ander EU-land”, zegt de minister-president. „We zitten boven het gemiddelde.”

Eurocommissaris en ’begrotingstsaar’ Olli Rehn noemde Letland een voorbeeld voor de rest van de eurozone omdat het zijn huishoudboekje zo netjes op orde heeft. Valdis Dombrovskis, die ook Europarlementariër en minister van Financiën was, haast zich te zeggen dat begrotingsdiscipline belangrijk is maar dat er ook moet worden gewerkt aan de concurrentiekracht van de EU-economieën in de snel veranderende wereld. „Daar hebben mijn collega’s en ik het de afgelopen dagen tijdens de EU-top over gehad. We moeten op een rijtje zetten wat de sterke kanten van onze economieën zijn en daarop inspelen. Ik denk vooral aan diensten en ict. Daarvoor moeten we overbodige regelgeving schrappen en investeren in onderzoek en innovatie.”