1046100
Financieel

Politiek Den Haag is het probleem van onze economie

Volgens de nieuwste prognose van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zal  de Europese economie in 2014 weer licht gaan groeien, gemiddeld met circa 1%. Voor de Nederlandse economie is het IMF somber. Met een verwachte lichte groei van 0,3% zit ons land volgend jaar in de achterhoede van Europa.

Voor Nederland zijn er wel twee lichtpuntjes. De inflatie daalt flink en de wereldhandel die van essentieel belang is voor onze exportmotor trekt aan. Vooral het afgelopen jaar zijn er zowel in politiek Den Haag als elders volop discussies gevoerd over de vraag  waarom onze economie zo slecht presteert. Eerder hebben wij in onze columns er op gewezen dat de politieke instabiliteit, maar liefst vijf kabinetten in tien jaar tijd, onze economie een forse schade heeft toegebracht.

Politiek Den Haag is een van de belangrijkste problemen waarmee de Nederlandse economie te kampen heeft.  De onzekerheid over het beleid, het achterwege laten van noodzakelijke hervormingen, het talmen en niet doorpakken, heeft een negatief effect op het vertrouwen van consumenten en producenten. Ook het beleid van lastenverzwaringen remt de groei van  de Nederlandse economie en vernietigt banen.

Politiek klimaat remt herstel

Deze week publiceerde De Nederlandsche Bank (DNB) een opvallend onderzoek waarin inderdaad wordt bevestigd dat de instabiele politieke situatie van de afgelopen jaren een rol heeft gespeeld bij de slechte prestaties van onze economie. Dit resultaat zou Den Haag ten minste te denken moeten geven. Een stabiel politiek klimaat werkt beter uit voor groei en werkgelegenheid dan alle ineffectieve banenpannen die nu van stal worden gehaald. Het beste recept om het economisch herstel te bevorderen is naast politieke stabiliteit een beleid waarbij lastenverzwaringen op burgers en bedrijven zo veel mogelijk achterwege blijven.

Bij een eventueel akkoord tussen Rutte 2 en de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP zou dit centraal moeten staan. Daarnaast is het, ondanks het gebrek aan financiële middelen, dringend noodzakelijk maatregelen te nemen om onze economie een impuls te geven en de werkloosheid terug te dringen.

Om een indicatie te krijgen van de mogelijke economische effecten van bepaalde overheidsmaatregelen wordt in politiek Den Haag gebruik gemaakt van zogenoemde doorrekeningen door het Centraal Planbureau (CPB). Ook de politieke partijen doen voor hun verkiezingsprogramma’s een beroep op het computerrekenmodel van het CPB. Daarnaast heeft deze nationale rekenmeester op basis van dit model zogenoemde spoorboekjes gepubliceerd waarmee je inzicht kunt krijgen in de verschillende effecten van overheidsmaatregelen, zoals onder meer op de groei, de werkloosheid, de koopkracht en het begrotingstekort. Die geven in ieder geval aan dat de lastenverzwaringen Nederland al meer dan 1% aan economische groei hebben gekost. De spoorboekjes maken ook duidelijk welke maatregelen zoden aan de dijk zetten als het gaat om het bevorderen van groei en het terugdringen van de oplopende werkloosheid.

Hoe kan onze economie groeien?

Hieronder hebben geven wij een korte samenvatting van de indicatieve effecten van een aantal maatregelen. Ook los van bepaalde beleidsmaatregelen kan onze economie een groei impuls krijgen, bijvoorbeeld door een toename van de wereldhandel en een stijging van de huizenprijzen. Maar er zijn ook maatregelen die negatief uitpakken, zoals een loonstijging; die hebben we ook in ons overzicht opgenomen.

 

 

 

Uit dit overzicht valt bijvoorbeeld af te leiden dat een loonsverhoging slecht uitpakt voor de groei ( -0,3% na vier jaar), terwijl de werkloosheid stijgt ( 0,4% na vier jaar). Maar door een verlaging van de loon en inkomstenbelasting kan onze economie worden aangejaagd. Na twee jaar is er sprake van een extra groei met 0,9% en na vier jaar met 1,2%.

De werkloosheid is dan ook gedaald (-); na twee jaar met 0,4% en naar vier jaar met 0,6%. Een verlaging van het hoge Btw-tarief (nu 21%) heeft ongeveer dezelfde positieve effecten. Extra materiële bestedingen door de overheid, zoals opdrachten bij bedrijven, hebben ook een positief effect op de groei en verminderen de werkloosheid; op de korte termijn (1-2 jaar) hebben deze uitgaven zelf het grootste effect.

Aan deze effecten hangt wel een prijskaartje voor de schatkist. Aan het eind van het vierde jaar ligt het begrotingstekort circa 0,5% hoger dan zonder deze stimulansen. Maar deze stijging kan worden voorkomen door tegelijk bezuinigingen door te voeren op improductieve overheidsuitgaven. Ook structurele hervormingen op het terrein van de arbeidsmarkt en meer eigen verantwoordelijkheid in onze gezondheidszorg dragen bij aan een vermindering van het overheidstekort.

De Haagse spoorboekjes  waarop zowel het kabinet als de politieke partijen koersen, laten zien dat er zeker mogelijkheden zijn om het herstel van onze economie te bespoedigen, zonder dat het tekort hoeft op te lopen. Voor het herstel van onze economie is het van cruciaal belang dat de politiek huishoudens en bedrijven langjarige zekerheid biedt over het beleid dat uitgevoerd gaat worden.