1067475
Financieel

10 vragen over schaliegas

De olie- en gasvoorraden zouden opraken en we moesten allemaal aan de windmolens en zonne-energie. Maar plots heeft iedereen de mond vol van schaliegas. Het nieuwe fossiele goud. Maar wat is schaliegas ? Hier een antwoord via 10 vragen.

1- Wat is schaliegas?

Schaliegas, ook wel onconventioneel gas genoemd, is methaan of aardgas dat opgesloten zit tussen de kleideeltjes in een schalie (kleisteen) laag. Het gas zit in grote delen van Nederland op enkele kilometers diepte onder de grond.

2 - Hoe wordt schaliegas gewonnen?

Het aanboren van schaliegas gebeurt door de kleisteenlaag horizontaal enkele kilometers te doorboren en door middel van ‘fracking’ te breken. Onder hoge druk wordt een mix van water, chemicaliën en zandkorrels de kleisteenlaag ingespoten. Hierdoor ontstaan scheuren waarlangs het gas naar de boorschacht kan lopen.

3 - Hoeveel schaliegas heeft Nederland?

Volgens een schatting van het Internationaal Energie Agentschap uit 2009 zit er in Nederland ongeveer 500 miljard kubieke meter schaliegas onder de grond. Ter vergelijking: de aardgasbel onder Slochteren bevatte 2700 tot 2800 miljard kubieke meter aardgas. Ook uit onderzoek van TNO is gebleken dat de Nederlandse ondergrond mogelijk grote hoeveelheden schaliegas bevat. Volgens het ministerie van Economische Zaken is het echter nog niet duidelijk of winning van schaliegas in Nederland ooit van betekenis kan zijn. Proefboringen zijn nodig om te onderzoeken welke mogelijkheden schaliegas biedt.

4 - Wordt er al schaliegas gewonnen in Nederland?

Op dit moment wordt er in Nederland geen schaliegas gewonnen. Er zijn twee opsporingsvergunningen voor schaliegas verleend; een in Noord-Brabant en een in de Noordoostpolder.

 

5 - Waar in Nederland is schaliegas te vinden?

Voor de winning van schaliegas gaat de aandacht vooral uit naar twee gesteenteformaties op 2 tot 4,5 kilometer diepte. De Posidonia Schalie Formatie is ongeveer 30 meter dik. De Epen Formatie is beduidend dikker, maar heeft voor zover bekend alleen een hoog schaliegaspotentieel in de onderste 50 meter (het Geverik Laagpakket). Verspreidingskaarten van de twee pakketten laten zien dat in een groot deel van Nederland naar schaliegas geboord zou kunnen worden.

6 - Wat zijn de risico’s van schaliegaswinning?

In de VS zijn er gevallen van grondwaterverontreiniging in verband gebracht met de winning van schaliegas. In februari 2011 heeft de Environmental Protection Agency daarom een groot onderzoek ingesteld, waarvan in december vorig jaar het eerste deel verscheen. Tot nu toe zijn nog maar enkele wetenschappelijke studies uitgevoerd. Deze wijzen erop dat de incidenten voornamelijk te wijten zijn aan de ondeugdelijke uitvoering van het boren en fracken. Veel boringen zijn zo snel en goedkoop mogelijk uitgevoerd.

Een ander risico van fracking is een verhoogde kans op aardbevingen. Zo zijn er zowel in Groot Brittannië als de VS lichte aardbevingen geconstateerd in gebieden waar de methode werd toegepast.

 

7 - Wat zijn de risico’s van het niet boren naar schaliegas?

In de VS heeft de beschikbaarheid van grote voorraden goedkope energie geleid tot een opleving van de industrie. Steeds meer energie-intensieve industrieën investeren in de VS of vestigen zich in het land, met alle positieve gevolgen van dien voor de werkgelegenheid. Ook in Azië en Australië wordt er volop geïnvesteerd in de ontwikkeling van schaliegas. Als Europa en Nederland de schaliegasrevolutie negeren lopen ze het risico dat de grote energie-intensieve industrieën de regio de rug toekeren. Dit kan enorme gevolgen hebben voor de toekomstige economische groei en de werkgelegenheid. In Nederland zal bovendien volgens huidige schattingen de gasproductie uit de kleinere Nederlandse velden de komende jaren afnemen; ook zal rond 2025 - 2030 het Groningen-gasveld vrijwel geen gas meer leveren. Als de gaswinning terugloopt, zal Nederland meer gas moeten importeren uit landen als Rusland, Algerije en Qatar en daarmee afhankelijker worden van deze leveranciers. Bovendien zullen de jaarlijkse staatsinkomsten uit de gasproductie dalen. In 2010 bedroegen de aardgasbaten rond de €10 miljard.

8 - Zijn er alternatieve methoden voor fracking?

Er wordt wereldwijd veel onderzoek gedaan naar alternatieve methoden die het milieu minder belasten. Zo wordt er gekeken naar biologisch afbreekbare chemicaliën en worden er nieuwe boortechnieken beproefd.

9 - Wat is de stand van zaken in Europa met betrekking tot schaliegas?

Behalve in Nederland zijn schaliegasboringen in Europa ook verboden in Frankrijk, Luxemburg, Tsjechië en Bulgarije. In Duitsland heeft de deelstaat Noordrijn-Westfalen, het meest veelbelovende gebied voor schaliegas, vorig jaar besloten alle activiteiten op dat gebied op te schorten.

10 - Wanneer valt de beslissing over schaliegaswinning in Nederland?

Minister Henk Kamp (Economische Zaken) beslist pas in oktober of er proefboringen kunnen worden gedaan naar schaliegas. Kamp wacht op advies van de commissie voor de milieueffectrapportage (mer), die nog moet oordelen over het rapport van ingenieursbureau Witteveen+Bos, zo schrijft hij maandag in een brief aan de Tweede Kamer. Het bureau onderzocht in opdracht van de minister de gevolgen voor veiligheid voor mens, natuur en milieu van het opsporen en winnen van schaliegas en concludeerde dat dit veilig kan. Het mer-advies wordt eind september verwacht

DFT / 2013