Nieuws/Financieel
1067859
Financieel

Déjà vue: Duitse gevoelsinflatie

Een Duitse grootbank twijfelt aan de officiële inflatiecijfers in Duitsland. Ook in Duitsland hebben ze nu de te maken met het begrip ‘gevoelsinflatie’. Inderdaad een ‘Déjà vue’, want dit komt ons in Nederland natuurlijk allemaal bekend voor.

Weet u nog, de opmerkingen van de voormalig DNB-baas Wellink en minister Zalm, aan het begin van dit millennium kort na de invoering van de euro, die het Nederlandse volk probeerden aan te praten dat wij met zijn allen ‘last hadden van gevoelsinflatie’. Dit terwijl wij toen toch echt dagelijks constateerden dat we met forse prijsstijgingen geconfronteerd werden.

Volgens Wellink en Zalm zagen we dat verkeerd. De prijsstijgingen waren niet echt, maar slechts schijn, gebaseerd op ons onderbuikgevoel. Want uit de officiële CBS-cijfers bleek namelijk dat er van buitensporige inflatie geen sprake was. Zes jaar geleden schreef ik hier een column over onder de titel: ‘Inflatiecijfers volksverlakkerij’. Ook deze artikelen uit HP De Tijd uit 2003 en 2004 spreken boekdelen.

Duitsers krijgen dus nu ook last van ‘gevoelsinflatie’. In dit artikel is te lezen dat een Duitse grootbank de officiële inflatiecijfers wantrouwt. Volgens UniCredit is de werkelijke inflatie in Duitsland  een procentpunt hoger (2,9% i.p.v. van 1,9%).

Déjà vue: Nederland en de euro

De Duitse economie van nu laat zich vergelijken met die van Nederland ten tijde van de introductie van de euro, eind jaren negentig. Het gaat economisch goed, groot overschot op de handelsbalans, arbeidsmarkt is in diverse sectoren overspannen, huizenprijzen (nu vooral in de grote Duitse steden) stijgen hard. En dat komt met name omdat de munt veel te goedkoop is.

Ik heb recent laten zien dat de euro voor Duitsland nu circa 13% te goedkoop is, gelijk onze gulden was eind jaren negentig. Normaal gesproken is revaluatie van de munt t.o.v. die in het buitenland in deze gevallen dé remedie om oververhitting en inflatie te voorkomen. Dan wordt tegelijkertijd ook de welverdiende koopkrachtverbetering geïncasseerd.

Vast aan de euro

Probleem voor onze Oosterburen is echter dat ze nu in de euro ‘vastzitten’ en dit monetaire instrument kwijt zijn. Het verschil met Nederland eind jaren negentig is dat wij toen nog wél onze gulden hadden en dus toen nog wél gebruik konden maken van revaluatie.

De toenmalige regering Kok/Zalm heeft daar toen onder Duits-Europese politieke druk echter van afgezien.

Oud DNB-directielid, prof. André Szász, heeft in 2005 eens aangegeven wat de (schadelijke) consequenties zijn indien in zo’n geval niet gebruik gemaakt wordt van monetaire revaluatie: “als de wisselkoers niet wordt aangepast dan passen de prijzen zich aan”, economen noemen dat ‘import van inflatie uit het buitenland’. Kortom, in plaats van de welverdiende koopkrachtverbetering werden wij toen getrakteerd op koopkrachtverlies.

In dit door de autoriteiten doodgezwegen onderzoeksrapport uit 2009 wordt uitgelegd hoe dat in Nederland toen allemaal heeft uitgewerkt: uiteindelijk aantastingen van onze koopkrachtverlies met 12 procent en van ons bbp met 10 procent. Zie hoofdstuk VII van het rapport aangaande de (gevoels)inflatie.

One-size-fits-none euro

Koopkrachtverbetering is niet het enige voordeel van revaluatie van de munt. Als een economie overspannen is en de handelsbalans op een groot overschot staat kan evenwicht hersteld worden door de munt duurder te maken. Koopkrachtverbetering in landen met een te sterke concurrentiepositie, zoals Duitsland en Nederland, zal ook leiden tot meer vraag naar buitenlandse producten en zal zo de economieën van zwakke eurolanden helpen. Het mes snijdt dan aan twee kanten.

Helaas! Door het huidige rigide eurosysteem zonder een intern wisselkoersmechanisme kan een revaluatie niet meer en resteert volgens de beleidsmakers de zwakke mediterrane eurolanden het middel van interne devaluatie. Waar de euro nu voor Duitsland te goedkoop is, is die voor de zwakke eurolanden te duur. De lonen moeten daar dan omlaag, volgens recente uitspraken van IMF-chef Lagarde en EC-commissaris Rehn bijvoorbeeld in Spanje de komende 2 jaar met 10%. Nogal logisch dat in Spanje de p... uitbrak over dit soort uitspraken. De werkloosheid en armoede zal er alleen maar door toenemen.

Nederlands bommetje onder Duitse verkiezingen?

Angela Merkel, die al ruim 3 jaar lang roept dat de euro, koste wat het kost, gered moet worden, lijkt fluitend de Duitse verkiezingen te gaan winnen, terwijl de eurokritische ‘Alternative für Deutschland’ niet over de kiesdrempel lijkt heen te komen. Want het gaat in Duitsland immers toch zo goed?! Of gaan de Duitsers toch nog een hectische verkiezingstijd tegemoet?

Als de Duitse kiezers zich gaan realiseren dat:

  • de ‘gevoelsinflatie’ inderdaad de werkelijke is;
  • de noodzakelijke revaluatie niet meer kan in het huidige eurosysteem en dat dit daar veel koopkracht gaat kosten (voorbeeld Nederland);
  • er nog vele afschrijvingen op Griekse en andere staatsleningen moeten plaatsvinden (is nu ook een verkiezingsthema geworden);

zullen zij zich wellicht nog een keer bedenken. Dan kan de verkiezingsstrijd in Duitsland nog een andere wending krijgen.