1071278
Financieel

Nu de economie aanjagen en stoppen met lastenverzwaringen

Volgens de economen Willem Vermeend en Rick van de Ploeg moet het Kabinet stoppen met lastenverzwaringen voor burgers en bedrijven. Alleen dan kan onze krimpende economie uit het slop worden gehaald en profiteren van de aantrekkende wereldhandel. Daarnaast moet het kabinet op Prinsjesdag een stimuleringspakket voor onze economie presenteren. Vermeend en Van der Ploeg  geven in hun column een voorzet. 

Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) blijkt uit de toonaangevende economische indicatoren dat de eurocrisis het dieptepunt heeft gepasseerd. De afgelopen jaren hebben we dat al vaker gehoord, maar nu zijn er voldoende harde cijfers die er inderdaad op wijzen dat de vooruitzichten op een licht economisch herstel in Europa zijn toegenomen. Dat geldt ook voor de eurozone, maar het economische beeld loopt daar wel uiteen. Duitsland blijft groeien, Italië klimt uit het dal, Frankrijk zakt niet verder weg, maar stabiliseert.

Opvallend is ook dat de Spaanse economie aan het opkrabbelen is en dat zelfs in Griekenland de krimp is afgenomen. Hoewel het herstel in Europa nog pril lijkt en met een beetje tegenwind zo weer weggeblazen kan worden, is er toch sprake van een schril contrast met vorig jaar. Een bont gezelschap bestaande uit economische onheilsprofeten, doemdenkers en tegenstanders van de euro voorspelden toen luidruchtig de economische ondergang van de eurozone. Inmiddels is dit gezelschap wat stiller geworden. De aanhang van dit doemscenario brokkelt af.

De internationale economische indicatoren ondermijnen ook het gezag van economische deskundigen die al jarenlang fel ageren tegen het in hun ogen risicovolle stimuleringsbeleid van de VS. Sinds de kredietcrisis 2008-2009 is de economie van de VS dankzij dit beleid snel uit de krimp gehaald en is het een van de weinige westerse industrielanden met mooie groeicijfers en beurzen die records breken. Ook voor de toekomst is de OESO optimistisch over de economische vooruitzichten van de VS.

Dat geldt ook voor Japan, dat tot voor kort in veel publicaties al was afgeschreven. Vorig jaar heeft de nieuwe Japanse regering het Amerikaans stimuleringsbeleid min of meer gekopieerd en dat werpt vruchten af. Hoewel de OESO voor China een afzwakking van de economische groei verwacht, laat het totale beeld van de wereldeconomie een opleving zien.

Daarnaast krijgen de economieën van westerse industrielanden een onverwachte extra impuls door de terugkeer van industriële bedrijven naar hun thuisland. Bedrijven die in het verleden delen van hun producties naar de toen lage loonlanden als China, India en Mexico hebben verplaats, keren terug. Dat heeft te maken met de daar fors gestegen loonkosten, logistieke problemen, schending van patenten en te veel staatsbemoeienis. Het kabinet zou moeten bezien op welke wijze bevorderd kan worden dat delen van deze maakindustrie zich in Nederland gaan vestigen.

Aantrekkende wereldhandel gunstig. Maar kabinet remt de groei

Voor de Nederlandse economie die sterk afhankelijk is van internationale handel kan deze opleving positief uitpakken. Een aantrekkende wereldhandel stimuleert onze export en dat is de motor van de Nederlandse economie. Op dit moment behoort Nederland met een voorspelde krimp van rond de 1% dit jaar tot de achterblijvers in Europa. Deze krimp kan lager uitvallen als het kabinet bij de Miljoenennota in september met een maatregelenpakket komt dat optimaal inspeelt op het internationale economische herstel. Maar het moet tegelijk ook een pakket zijn dat de somberheid in dit land wegneemt en het consumenten en producentenvertrouwen een oppepper geeft.

 In onze eerdere columns hebben wij al aangegeven dat het voorgenomen bezuinigingspakket van rond € 6 miljard eigenlijk van tafel moet. Dit pakket remt niet alleen de groei maar leidt ook tot een verdere stijging van de werkloosheid Maar omdat vóór het zomerreces het kabinet in overleg met de regeringsfracties dit bedrag al heeft afgetikt, is de kans klein dat er na het Kamerdebat over de Miljoenennota in september met een lager bedrag zal worden volstaan. Gegeven deze politieke realiteit moet er worden gezocht naar maatregelen die een verdere schade aan onze economie voorkomen en naar maatregelen die de groei aanjagen en inspelen op de aantrekkende wereldeconomie.

Een pakket dat onze economie een oppeper geeft

Het kabinet heeft, gezien ook de lege schatkist, op de korte termijn weinig mogelijkheden om de economie aan te jagen. Bovendien zal het herstel van ondernemers moeten komen. Ondernemend Nederland kan zorgen voor het behoud van werkgelegenheid en het scheppen van nieuwe banen. Maar daarvoor is wel nodig dat het kabinet in de Miljoenennota in ieder geval ook met een pakket komt dat  ondernemen en investeren stimuleert. Een pakket dat de schatkist weinig hoeft te kosten ziet er als volgt uit:

  • Geen lastenverzwaringen voor burgers en bedrijven
  • Geen kortingen op de pensioenen
  • Voortzetting van de fiscale 100% vrije afschrijving voor bedrijfsinvesteringen en een verruiming van de achterwaartse fiscale verliesverrekening (carry back) van 1 naar drie jaar.
  • Meer mogelijkheden voor ondernemers om aan bedrijfskredieten te komen. Dat kan door de bestaande borgstellingskredietregeling sterk te vereenvoudigen, te verruimen en meer toe te snijden op het MKB, de motor van onze economie.
  • Een investeringsimpuls. Pomp buiten de rijksbegroting om € 10 miljard extra in onze economie via een publiekprivaat samenwerkingsproject (PPS-methode). Dit bedrag wordt voor de helft gefinancierd uit een speciale staatslening (publieke sector) en de andere € 5 miljard door het bedrijfsleven (private sector). Het totale bedrag wordt aangewend voor het versneld uitvoeren van goed renderende investeringsprojecten op het terrein van de infrastructuur, super snel internet en lokale duurzame energieprojecten. Daarmee kan een extra economische groei worden gerealiseerd van ongeveer 0,5 procent.

En tot slot moet het kabinet zich snel afvragen of onze economie en werkgelegenheid er mee gediend zijn dat de Mexicaanse investeerder Carlos Slim straks de absolute baas wordt van ons nationale telecombedrijf KPN en vanuit Mexico alle beslissingen kan nemen die hij maar wil. In de meeste Europese landen is de overname van een strategisch bedrijf dat vergelijkbaar is met KPN onmogelijk: nationale economische, strategische en andere maatschappelijke belangen worden daar beschermd.

Ons land dat eerder al toeliet dat de energiebedrijven aan het buitenland werden verkocht, geldt op dit vlak als de gekke Henkie van Europa. Onder het motto laat de markt zijn zegenrijke werk doen, laten wij toe dat in Nederland in beginsel alle (strategisch) belangrijke bedrijven door het buitenland opgekocht kunnen worden. Het wordt hoog tijd dat de Haagse politiek zich realiseert dat de markt het dikwijls minder goed met ons land voor heeft. Andere landen hadden dat al eerder door en hebben passende maatregelen getroffen.

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg