1107380
Financieel

Vijf voor twaalf voor de Europese economie

Op basis van de meest recente cijfer werd deze week duidelijk dat er nog geen zicht bestaat op een herstel van de economie in de Europese Unie (EU). Het eerdere optimisme is omgeslagen in pessimisme. De meeste lidstaten laten een lage groei zien en verschillende landen, waaronder Nederland, kampen zelfs met een krimpende economie. De werkloosheidcijfers lopen overal op tot boven de 10 procent.

Binnen Europa is een grote meerderheid van de regeringsleiders het er over eens dat de oorzaak vooral het gevolg is van het huidige harde bezuinigingbeleid, waardoor de binnenlandse vraag is weggevallen. De bezuinigingen hadden tot doel de tekorten en staatschulden terug te dringen. Is dat gelukt? Nee, de schulden zijn in de meeste landen gestegen en ook de tekorten zijn niet of nauwelijks verminderd. De gevolgen van het beleid zijn voor de EU dramatisch. Ook alle internationale denktanks zijn van mening dat door het huidige beleid de economie wordt afgeremd. De EU-lidstaten zouden tijdens de huidige crisis juist de economie moeten aanjagen en structurele hervormingen doorvoeren.

Het roer moet om

Duitsland geldt als de voortrekker van het Europese bezuinigingsbeleid en heeft daar tot voor kort halsstarrig aan vast gehouden. Omdat nu ook de groei van de Duitse economie begint te vertragen, gaan de Duitsers langzaam overstag. Maar dat gaat zo langzaam dat inmiddels ook de VS Europa de les leest. De regering Obama maakt zich zorgen over de kwakkelende wereldeconomie en is van mening dat herstel alleen mogelijk is als Europa, dat ongeveer een kwart van de wereldeconomie omvat, snel maatregelen treft om de eigen economie te stimuleren.

De reële binnenlandse vraag in het eurogebied is op dit moment lager dan op het dieptepunt van de wereldwijde crisis in 2009. Om een langdurige economische stagnatie te voorkomen, moeten de lidstaten van de EU met een gezamenlijk stimulerings- en investeringspakket de groei aanjagen. Belangrijk is ook dat er snel een bankenunie wordt gerealiseerd, waardoor het vertrouwen van de financiële markten in het Europese bankwezen wordt hersteld en de kredietverlening aan het bedrijfsleven weer opgang komt.

Recht van spreken

De Amerikanen hebben recht van spreken. Sinds de crisis is de nadruk gelegd op een stimulerend beleid waarmee de groei werd aangejaagd. Zie de onderstaande grafieken die voor zich spreken.

 

Wel zijn door het stimulerende beleid het Amerikaanse begrotingstekort en de staatsschuld fors opgelopen. Maar door de extra groei zullen de komende jaren het tekort en de schuld in de VS snel verminderen, terwijl ook de werkloosheid wordt teruggedrongen.

 

In de wereld zien we twee westerse industrielanden die het economisch goed doen, de VS en Japan. De Japanners hebben vorig jaar besloten het Amerikaanse beleid min of meer te kopiëren en dat werpt vruchten af; de voorheen kwakkelende economie groeit volgens de jongste prognoses met meer dan twee procent. Europa kan niet langere aarzelen. Het is vijf voor twaalf. De regeringsleiders moeten lering trekken uit het falende beleid en snel aan de slag gaan met een meer Amerikaanse aanpak.

 

Willem Vermeend en Rick van de Ploeg