Nieuws/Financieel
1110318
Financieel

Duitsland wil de euro niet meer

In Duitsland is de laatste maanden de stemming ten opzichte van de euro helemaal omgeslagen. Bij onze oosterburen is het besef doorgedrongen dat de euro in de huidige vorm grote economische schade toebrengt. Laten we de verklaring hiervan (nog een keer) geven, alsmede een overzicht van de belangrijke Duitsers die de euro niet meer willen, en waarom.

Het grote probleem van de euro is vaker omschreven als de ‘one size (one euro) does not fit all (economies). De economische ontwikkelingen zijn niet overal hetzelfde. De ene economie groeit sneller, waardoor de euro, gezien de concurrentiekracht, daarvoor te goedkoop wordt. De andere economie groeit minder snel, waardoor de euro daar te duur wordt.

Euro te goedkoop voor Duitsland

In februari dit jaar vond er een discussie plaats tussen Frankrijk en Duitsland, precies over dit onderwerp. Frankrijk meende dat de euro te duur was voor zijn concurrentiekracht. Voor Duitsland was de euro te goedkoop. Beide hebben gelijk. De Wall Street Journal maakte – gebruikmakend van research van Morgan Stanley - dit duidelijk in onderstaande figuur: de ‘one-size-fits-all’-euro vertegenwoordigt ten opzichte van de dollar niet de ‘fair value’ voor ieder euroland (de fair value werd bepaald op basis van PPP = Purchasing Power Parity).

 

In de figuur is te zien dat de euro nu te goedkoop is voor Duitsland, Ierland en Oostenrijk. Nederland is een complex geval. Ons land wisselde namelijk destijds de gulden 13% te goedkoop in de euro om (bron: MeesPierson PPP-rapport van augustus 1997 ). Als we hier rekening mee houden dan zou de fair value voor ons volgens mij vergelijkbaar zijn met die van Oostenrijk.

Oververhitting in Duits vastgoed

Mede door de goedkope euro is de Duitse industrie een ware exportmachine geworden. De Duitse economie heeft de laatste jaren zo goed gepresteerd dat in sommige Duitse steden vastgoedprijzen meer dan 20% zijn gestegen. Het is daarom niet voor niets dat Bondskanselier Merkel eind april in Die Welt heeft gezegd dat de ECB de rente ten behoeve van Duitsland zou moeten verhogen. Maar daarin krijgt ze haar zin niet.

De ECB is namelijk met een heel ander beleid bezig, namelijk de rente zo laag mogelijk te houden, zodat de overheden van de zuidelijke Europese landen met hun enorme begrotingstekorten niet in de problemen komen. Merkel zegt impliciet dat Europa variabele wisselkoersen en individueel landenrentebeleid nodig heeft, al beweert ze in Die Welt dat de eurolanden economisch naar elkaar toe moeten groeien. ‘Yeah right’, zou een Amerikaan zeggen, ‘slaap zacht….’ zou Boudewijn de Groot zingen.

Zwaargewichten wijzen beleid af

Jens Wiedmann, de baas van de Bundesbank, de Duitse evenknie van Klaas Knot, gaat verder dan Merkel. Hij rekent keihard af met het beleid van de ECB. Hij wijst het opkopen van staatsschulden van zwakke landen af en wijst op de grote risico’s van dit beleid. De onafhankelijkheid van de bank, die eigenlijk louter een juridisch mandaat heeft naar prijsstabiliteit te streven, is bovendien in het geding. Tot slot, zo stelt Wiedman, stimuleert het opkopen van leningen zwakke landen niet om te hervormen.

Oskar Lafontaine, voormalig minister van Financiën in Duitsland, is nog duidelijker in zijn kritiek. Hij zegt waar het werkelijk op staat: ‘one size does not fit all’, ‘Heute ist das System aus den Fugen’ en ‘raus aus dem Euro’ zegt hij in Die Welt.

Duitse topeconomen: euro in huidige vorm catastrofaal

Een van de meest gelezen publicisten in Duitsland professor Hans-Olaf Henkel zegt dat er een scheiding nodig is en dan niet de bekende afscheiding van de PIGS-landen uit de eurozone, maar de meest drastische, die tussen Frankrijk en Duitsland. Verder stelt hij terecht dat wie de euro nog in stand wil houden daar alleen nog maar politieke argumenten voor kan geven, geen economische.

Tot slot de mening van een van de meest gezaghebbende economen van Duitsland, Hans-Werner Sinn, die stelt dat Duitland ook zonder de euro kan bestaan en dat horrorscenario’s bij een scheiding sterk worden overdreven. Hij pleit er overigens (vooralsnog) voor dat Duitsland de euro niet verlaat omdat de euro ‘een centraal Europees integratieproject is’.

Verder stelt hij dat landen voor wie de euro niet meer voldoet maar moeten uittreden en niet financieel moeten worden ondersteund door de sterke landen. Hij noemt het binnenboord houden van Griekenland een grote fout. ‘Dat heeft eigenlijk alleen maar de Duitse en Franse banken en de rijken in Griekenland geholpen, voor de Griekse bevolking heeft het alleen maar werkloosheid en ellende opgeleverd’.

Kortom, in Duitsland beginnen de panelen echt te schuiven. In Nederland is dat bij de meeste politici, economen en media nog niet doorgedrongen. Alternatieve europlannen, zoals die van Sinn (de ‘euro holiday’) krijgen hier amper de aandacht. De politiek dwarsboomt zelfs discussies hierover, zoals ik recent betoogde. Ongelofelijk.

Harry Geels is econoom en directeur Research en partner bij Inmaxxa Vermogensbeheer in Naarden (www.inmaxxa.nl). Daarnaast is hij hoofdredacteur van Traders Club Magazine (TCM) en partner van de ML Finance Academy (www.mlfa.eu). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn persoonlijke mening weer.