Nieuws/Financieel
1123611
Financieel

ECB blaast euro op

Alle gekheid op een stokje. De noordelijke eurolanden zijn boos op Cyprus, want de banken hebben er daar een zooitje van gemaakt, maar de ECB is hoofdverantwoordelijke in dezen. Gesteund door de politici in de eurozone, heeft de ECB via haar beleid, tezamen met financiële regulatie (eindverantwoordelijken: politici), de problemen in Cyprus verergerd. Het ergste is nog dat het risico op nog meer Cyprus-gevallen significant is gestegen door de acties van de ECB.

Cursus afzinken van een eiland

De financiële sector is, in tegenstelling tot wat velen denken, gereguleerd. Probleem is alleen dat de regulering in de meeste gevallen de situatie juist verergert. Ik heb in deze twee columns (zie hier en hier) al uitvoerig de slechte regulering besproken. De huidige situatie in Cyprus is een direct gevolg van slechte regulatie en ECB-beleid. Doordat het houden van, in dit geval, Griekse staatsobligaties (staatsschulden) nul risicoweging hadden (banken hoeven geen kapitaal in reserve te houden op deze leningen), was het voor banken zeer aantrekkelijk om de Griekse staat geld te lenen in plaats van aan Unilever of Shell (waar een bank dus wel duur kapitaal voor moet aanhouden).

Om banken verder te stimuleren om onder andere Griekse staatsschulden te kopen, heeft de ECB de geldkraan steeds verder opengedraaid: banken konden slecht onderpand gebruiken om geld bij de ECB te lenen (onder andere via LTRO I en II). In plaats van het significant reduceren van risico’s heeft de ECB er dus voor gezorgd dat het risico in het financiële systeem alleen maar is toegenomen. Dit geeft een tijdelijke opluchting totdat op dit stoelendansfeestje de muziek ophoudt met spelen en blijkt dat 80% van de stoelen zijn verdwenen. Toen het onvermijdelijke afschrijven van Griekse schulden plaats vond, werd de bankensector op Cyprus dus naar de afgrond geduwd. De vraag is wie het volgende slachtoffer wordt.

Dood of de gladiolen voor Spanje en Italië

Door het beleid van de ECB heeft de financiële sector in Spanje en Italië nog meer risico op zich genomen. In Italië had de financiële sector in januari 2010 €683 miljard aan Italiaanse staatschulden in bezit. Op juni 2012 stond dit bedrag inmiddels op €931 miljard. In Spanje is de blootstelling van de financiële sector aan Spaanse staatsschulden gestegen van €157 miljard (januari 2011) naar €230 (juni 2012).

Kortom, een stijging van 36% voor Italië en 47% voor Spanje. Deze tactiek valt te omschrijven als type 'dood of de gladiolen'. De redenering van de financiële sector in Spanje en Italië is simpel, als deze landen niet failliet gaan dan verdienen zij zich suf en als Italië en Spanje wel failliet gaan, dan zouden ze toch al ten onder zijn gaan. Het gedrag is dus volkomen logisch, maar dit betekent wel dat het ingebouwde risico (nog een Cyprus) in de eurozone alleen maar is toegenomen, met dank aan de ECB en financiële regulering.

Zonder euro alles minder slecht

Als de euro er niet geweest zou zijn, dan was het houden van staatsobligaties uit de PIIGS (Portugal, Italië, Ierland, Griekenland en Spanje) uitermate duur geweest voor banken. Het lenen door deze overheden zou dan ook zo veel duurder en kleiner van omvang zijn geweest dan nu het geval is. Dit sluit een faillissement absoluut niet uit, maar de impact van zo’n faillissement zou veel kleiner zijn dan nu het geval is.

Dit zou er dus voor gezorgd hebben dat de PIIGS nooit zoveel en zo lang hadden kunnen lenen en dat de banken dus niet zulke hoge blootstellingen zouden hebben aan deze wankele landen. Als de ECB geld niet zo goedkoop had gemaakt (lage rente, slappe onderpandeisen, en zo verder), banken niet te groot had laten worden en gewoon failliet had laten gaan, dan was het leed te overzien. Verder, als regulering geen stimulerend effect had gehad op het geven van krediet aan zwakke landen, dan was de kans op problemen nog kleiner geweest.

De meeste dromen zijn bedrog

Dat de ECB er alles aan doet om de euro overeind te houden, kan ik nog begrijpen, het is immers de centrale bank van de euro. Maar het vecht een strijdt die het nooit kan winnen. De condities in de eurozone zijn zodanig dat de problemen alleen maar zullen toenemen (zie mijn vorige column euro voodoomunt). De regerende politici hebben echter wel een keuze. Sterker nog, ze hebben een plicht, als volksvertegenwoordiger, om dat te doen wat het beste is voor Nederland.

Helaas, doen ze er alles aan om hun ten dode opgeschreven illusie van een grote Europese superstaat nog een dag langer te laten voortleven. Deze politici zijn dus bezig met hun eigen droom en niet met de onze. Daarom is het tijd voor meer inspraak; voor zelfbeschikking. Daarom tijd dat ook u uw stem achterlaat bij www.burgerforum-EU.nl zodat de politiek eindelijk haar prioriteiten weer in goede volgorde gaat zetten.   

Alexander Sassen van Elsloo is oprichter van Sassen Research & Consultancy Company. Voorheen was hij head of research bij Hobart Capital Markets in Londen en deed hij aandelen- en hedgefundsales bij onder andere Kepler, MF Global en Rabo Securities.