Nieuws/Financieel
1195603326
Financieel

Column: geniet nog even van Europese aandelen

Het Europees Parlement in Straatsburg.

Het Europees Parlement in Straatsburg.

In april schreef ik al over de ’sweet spot’ in Amerika die voortvloeit uit de politieke impasse tijdens het derde en vierde jaar van een ambtstermijn. Kenmerkend voor een derde jaar is dat het vroeg op gang komt en dat gebeurde ook in 2019. De Amerikaanse aandelen stegen tot eind mei met 13,6%, meer dan de aandelen wereldwijd die 12,6% stegen.

Het Europees Parlement in Straatsburg.

Het Europees Parlement in Straatsburg.

De AEX loopt niet ver achter op Amerika en steeg met 13,3%, maar is een uitzondering. Over de gehele linie stegen Europese aandelen dit jaar 11,7%. Op zich leuk, maar wel een mindere stijging ten opzichte van markten wereldwijd. En nu is daar een andere verrassende, politieke kracht die aandelen in een volgende fase brengt, waarbij Europa mogelijk het voortouw gaat nemen. Na de verkiezingen voor het Europees Parlement is er in de regel een ommekeer in de onzekerheid op het continent en dit heeft een positief effect op Europese aandelen. En wel hierom.

Zoals ik in april al in mijn column schreef, trekt de markt in het derde jaar van een Amerikaanse presidentstermijn altijd het meest aan. De geschiedenis laat in 91% een stijging van de Amerikaanse aandelen zien en rendementen van 18% (in USD). De reden hiervoor is de impasse, een voortvloeiing uit de tussentijdse verkiezingen voor het Congres het jaar ervoor in november. De partij van de president moet doorgaans aardig wat politieke macht inleveren en stelt wetgeving uit die plannen van bedrijven in de war zou kunnen brengen en winnaars en verliezers zou kunnen opleveren – zoals in 2018 ook gebeurde.

Het derde jaar van een ambtstermijn moet het echter van het begin hebben. Eerst is er een grote stijging, die doorgaans afneemt als de politieke retoriek luider wordt in aanloop naar het vierde jaar en de verkiezingen. Dit zal je binnenkort zien gebeuren. Halverwege het derde jaar zie je dat de felle retoriek van de ruim twintig potentiële tegenkandidaten van Donald Trump doorwerkt in de stemming. Politieke onzekerheid neemt toe en de stijging van eerder in het derde jaar neemt af.

Zekerheid

Waar Amerikaanse aandelen door toenemende onzekerheid kunnen worden afgeremd, lijken Nederlandse en Europese aandelen baat te hebben bij afnemende onzekerheid. Net zoals in Amerika vinden de verkiezingen voor het Europees Parlement op een vast moment plaats (sinds 1979 elke vijf jaar). In de zes maanden voorafgaand aan de afgelopen acht verkiezingen behaalden Europese aandelen gemiddeld een rendement van 3,8%, ruim achter de 6,1% van Amerika en de 5,0% van aandelen wereldwijd. Zes maanden na de verkiezingen is het beeld omgekeerd: een gemiddelde in Europa van 8,0%. Een gemiddelde in Amerika van 6,7%. En wereldwijd 6,8%. Slechts één keer zijn de Europese aandelen in de periode na de verkiezingen gedaald. Dit was na de eerste keer en slechts met 1,0%.

Nu laten kleinere markten vaak grotere slingerbewegingen zien en zijn ze minder consistent. Nederlandse aandelen laten juist een grotere impact van de Europese verkiezingen zien, namelijk een stijging van 4,3% in de zes maanden voorafgaand aan de verkiezingen en van 9,2% daarna. Dus het Nederlandse leiderschap houdt naar verwachting aan, met Europa dat aanschuift.

Derde jaar

Bij veel dingen is de angst vooraf erger dan de uitkomst. Dat geldt ook voor politieke gebeurtenissen en hun effect op aandelen. Verkiezingen geven duidelijkheid en dat is een opluchting. Daarom is het Amerikaanse derde jaar zo’n sterk fenomeen en vast gegeven, en de reden waarom de stijging van aandelen in de aanloop naar de presidentsverkiezingen afneemt. Hetzelfde geldt voor de Europese Parlementsverkiezingen die net zijn gehouden.

Voor de verkiezingen maakte iedereen zich zorgen over instabiliteit, gevoed door populistische tendensen, en was er de vrees dat de toenemende invloed van eurosceptici instabiliteit zou aanwakkeren. Nederland is geen uitzondering en velen vreesden een opkomst van Forum voor Democratie, zeker na de Provinciale Statenverkiezingen van dit jaar. Maar zoals ik heb aangetoond in mijn column in maart leidt een opkomst van populisme op nationaal niveau niet tot radicale wetswijzigingen.

Die opkomst leidt tot niets, enkel inactiviteit en impasse, net zoals in Amerika. Populisme duwt de politieke macht van het midden naar ideologisch extreemrechts en -links en maakt die diffuser. Het is moeilijker om coalities te vormen en deze zijn zwakker en fragieler. Interne ideologische verdeeldheid houdt grote wetgeving tegen. Italië is hier een schoolvoorbeeld van: de populistische coalitie vecht meer onderling dan tegen Brussel. Zweden en Spanje zijn perfecte voorbeelden van een impasse.

De uitkomst van mei doet vermoeden dat het Europees Parlement geen uitzondering is. Hoewel populisten en eurosceptici in heel Europa stemmen wonnen, behaalden ze slechts 25% van de zetels. Pro-Europese partijen behaalden de helft van de stemmen. De traditioneel twee grootste partijen – de christendemocraten en de sociaaldemocraten – behaalden samen slechts 44%. Het is de eerste keer dat ze niet boven de 50% uitkomen.

De middenpartijen verliezen politieke macht, dus moet er een coalitie komen van meerdere partijen. Hoe meer partijen daarin zitten, des te minder er zal gebeuren op het gebied van ingrijpende wetgeving. Er is simpelweg teveel interne onenigheid. Wederom, een impasse. Zeker in het Europees Parlement, omdat „partijen” daar in feite een samenraapsel zijn van nationale bewegingen die losjes met elkaar verwant zijn.

Bullmarkt

Wanneer beleggers beseffen dat een impasse inactiviteit inhoudt, volgt de opluchting. De angst voor instabiliteit zal afnemen en de aandelen zullen na de Europese verkiezingen stijgen, net nu Amerika niet langer de wind mee heeft. Voor mij zijn dit tekenen die wijzen op een nog sterkere bullmarkt, maar deze keer met een Europese insteek. Houd dus vast aan Nederlandse en Europese aandelen om ervan te kunnen genieten.

Ken Fisher is bestuursvoorzitter van Fisher Investments Europe, in Nederland opererend als Fisher Investments Nederland, en oprichter en bestuursvoorzitter van Fisher Investments.