Nieuws/Financieel

Rente omhoog? Kijk uit met obligaties

Getty Images/iStockphoto

De Fed gaat waarschijnlijk de rente binnenkort verhogen. Dat heeft vergaande gevolgen voor de correlatie tussen aandelen en obligaties in de portefeuilles van beleggers.

Getty Images/iStockphoto

Bij de laatste september-meeting liet de Fed de rente ongewijzigd. En maakte tegelijk duidelijk dat de kans groot is dat de rente dit jaar nog wel een keer wordt verhoogd.

Een renteverhoging zal zijn weerslag hebben op de beurzen en zorgen voor toenemende volatiliteit. Maar het is niet duidelijk wat de effecten zullen zijn voor de reële economie.

Obligaties vaak goede risicospreiders

Als we de focus verleggen naar de lange termijn, krijgen we een heel ander beeld. Want een actieve Fed, die door de rente te verhogen de teugels aantrekt, kan een enorme impact hebben op de wijze waarop beleggers hun portfolio inrichten, constateert Russ Koesterich, Head of Asset Allocation van BlackRock.

De laatste jaren, na de crisis, hebben obligaties weinig rendement opgeleverd. Maar ze bleken wel een goed middel om de diversificatie in beleggingsportefeuilles op te voeren. Waardoor beleggers hun risico’s beter konden spreiden. Dat komt vooral door de negatieve correlatie tussen aandelen en obligaties: stijgt de ene categorie, dan daalt de andere. Hoe kan dat?

Geen rentevrees

Om die vraag te kunnen beantwoorden, is het belangrijk om erbij stil te staan dat de Fed de rente al gedurende een lange periode extreem laag houdt. Sinds 2001 was de federal funds rate, het belangrijkste rentetarief, gemiddeld 1,6%; in een lange periode daarvoor, inclusief de lage rentetarieven in de jaren vijftig, lag dat gemiddelde rond de 6%. Beleggers waren de laatste jaren dan ook totaal niet bevreesd voor een agressieve houding van de Fed, gericht op het ophogen van de rentetarieven; ze vreesden veel meer het gebrek aan of uitblijven van economische groei.

Cruciaal is dat de hoogte van de federal funds rate invloed heeft op de correlatie tussen de koersen van aandelen versus obligaties. Die correlatie neemt af naarmate de rente lager is. Een ruwe vuistregel is dat als de rente boven de 2% staat, de correlatie tussen aandelen en obligaties gemiddeld + 0,19 is; is de rente lager dan 2%, wat het geval is sinds 2008, dan is die correlatie – 0,39. 

Dit heeft vergaande gevolgen voor de opbouw van de gemiddelde beleggingsportefeuille. Want als de koersen van obligaties harder oplopen naarmate aandelenkoersen dalen (of andersom), bieden obligaties een betere risicoafdekking voor dalende aandelenkoersen. Maar wanneer dat niet het geval is, biedt cash een betere risicobescherming. 

Houd de Fed in de gaten

Koesterich geeft een voorbeeld door verschillende portefeuilles te vergelijken. Daarbij vergelijkt hij portefeuille A, die bestaat uit 60% aandelen uit de S&P 500 en 40% obligaties, met portefeuille B, bestaande uit 60% aandelen uit de S&P 500 en 40% cash. A en B hebben grofweg hetzelfde risico.

In 2011 verlaagde het ratingbureau Standard & Poor’s de kredietwaardigheid van de Verenigde Staten, van triple A naar AA+. Deze downgrade zou kunnen leiden tot verdere renteverlagingen. Dit veroorzaakte angst onder beleggers, waardoor aandelenkoersen daalden en obligatiekoersen stegen. Portefeuille A had het beter gedaan dan portefeuille B.

In 2013 waren beleggers bang dat de Fed de teugels zou aantrekken en de rente zou verhogen. Dat zou dan leiden tot een hogere correlatie tussen aandelen en obligaties en daarmee tot minder risicobescherming. Dat zien we terug in het voorbeeld: portefeuille A zou sterker in waarde dalen dan portefeuille B.

De les? De bron van marktvolatiliteit is zeer belangrijk. Is dat de Fed, die de rente mogelijk gaat verhogen, dan zijn obligaties niet meer de traditionele risicoafdekking waar beleggers blind op kunnen vertrouwen.