Nieuws/Financieel

Innovaties, daar zijn we goed in!

Fantastisch natuurlijk, dat onze Ben Feringa - hoogleraar organische chemie aan de Rijksuniversiteit Groningen - de Nobelprijs voor Scheikunde 2016 heeft gewonnen. Temeer als ik zie waarvoor hij de prijs won. Samen met zijn onderzoeksgroep ontwikkelde Feringa een nano-autootje van moleculen, dat wordt aangedreven door licht. Op termijn zou dat bijvoorbeeld ertoe kunnen leiden dat dit autootje heel precies medicijnen in zieke cellen kan afleveren!

De motortjes van de ‘auto’ van Feringa bestaan uit minuscule rotorbladen, opgebouwd uit atomen koolstof, waterstof, zuurstof, en stikstof. Die motortjes kunnen met ultraviolet licht als ‘brandstof’ wentelen om een asje. Het Nobelcomité vergeleek de nanomotortjes met de elektromotor rond 1830. Toen lieten onderzoekers met veel enthousiasme krukassen en wielen draaien in hun labs, zonder een idee te hebben van de wasmachines, ventilatoren en elektrische locomotieven die er het gevolg van zouden zijn. Iets dergelijks zal naar de stellige verwachtingen van deskundigen nu ook met de nanomotors gebeuren. Want de beloftes voor technologische en - zoals ik al zei - geneeskundige toepassingen van Feringa’s vinding zijn heel groot.

Kanker genezen

Zo gaat het natuurlijk vaker bij onderzoek op hoog niveau: sommige onderzoeken zijn heel gericht. Zoals bijvoorbeeld biotechbedrijven gericht bezig met het ontwikkelen van geneesmiddelen. Zo ontwikkelen sommige biotechbedrijven, ook Nederlandse trouwens, medicijnen om heel specifieke variëteiten van kanker te genezen. Maar daarnaast is er altijd zogeheten fundamenteel onderzoek nodig om volgende stappen te kunnen zetten in de wetenschap en vervolgens in praktische toepassingen. Feringa wees er onlangs terecht op dat zonder fundamenteel onderzoek we de smartphone nu niet hadden gehad. Baanbrekend wetenschappelijk onderzoek leidt namelijk heel vaak tot innovaties en daarmee tot welvaart.

Goede opleidingscentra

Niet voor niets kwam chipmachinefabrikant ASML net naar buiten met een sterk gestegen omzet en geweldige vooruitzichten. Ze hebben een nieuwe generatie machines ontwikkeld, waarmee nog kleinere chips gemaakt kunnen worden. Daardoor zullen wij in de toekomst weer nieuwe en slimmere apparaten krijgen. Binnenkort gaat ASML daadwerkelijk de eerste van deze revolutionaire machines, die circa € 100 miljoen per stuk kosten, leveren aan klanten. Dit staaltje wetenschap op de rand van het menselijk kunnen kan alleen maar gedijen omdat er rond Eindhoven een cluster zit van geweldige opleidingscentra en innovatieve bedrijven. Ons land heeft natuurlijk een hoog opgeleide bevolking, die bovendien zijn talen spreekt. Maar dat Nederland nog steeds op het hoogste niveau meespeelt, komt vooral door goede opleidingscentra. Niet alleen rond Eindoven. Maar ook bijvoorbeeld rond de universiteit van Twente, waar onder meer Booking.com ontstond. Samen met fintechbedrijf Adyen een van de Nederlandse ondernemingen die de laatste jaren zijn uitgegroeid tot wereldspeler.

Biotech

Dan is er een belangrijke biotech-cluster rond de Leidse universiteit en ook rond de Universiteit van Amsterdam. Die biotechbedrijven spelen qua ontwikkeling van nieuwe medicijnen echt mee in de wereldtop. Vlak bijvoorbeeld ook RobotValley in Delft niet uit, waar al flink wat roboticabedrijven gevestigd zijn. Robots nemen ons niet alleen geestdodend werk uit handen, maar ze worden ook steeds meer ingezet om heel precieze karweitjes – zoals zaaien en oogsten – in de landbouw te verrichten. En vergeet de ontwikkeling van robots niet die in de zorg worden ingezet, waardoor de zorgkosten in de hand kunnen worden gehouden. Rondom de universiteit van Wageningen spelen we mee in de wereldtop als het over voedingstechnologie gaat. In samenwerking met biotechbedrijven worden onder meer technieken ingezet waardoor gewassen met minder water en bestrijdingsmiddelen verbouwd kunnen worden.

Silicon Valley

Het is geweldig dat we in Nederland heel goede opleidingscentra en kennisclusters hebben. Dat is een prachtige voedingsbodem voor innovaties. Bovendien zijn we een rijk land. Er is genoeg geld voor investeringen in veelbelovende bedrijven. In die zin lijken we als klein landje een beetje op Silicon Valley, waar de perfecte voedingsbodem is voor innovatie. Niet voor niets waren vorig jaar bij het technologie Start Up Fest in ons land bazen van Apple, Alphabet, Uber en Airbnb aanwezig. Dergelijke toppers komen heus niet zomaar. Nederland profileert zich steeds meer als een goede plek voor vernieuwing, en dat slaat aan. Wat mij betreft scheppen de beleidsmakers in Nederland ook de komende jaren de juiste voorwaarden voor innovatie en technologie. Want dat leidt tot nieuwe ontdekkingen en uiteindelijk tot meer welvaart voor ons allemaal.

 

Robert Schuckink Kool, Bright New World