Nieuws/Financieel

ETF’s of beleggingsfondsen?

Door Tjerk Smelt

De markt van indexbeleggen groeit gestaag door, ook in Nederland. Voor sommige beleggers is het fenomeen indexbeleggen iets nieuws, voor andere reeds een niet meer weg te denken fundament in de portefeuille. Toch stroomt er jaarlijks nog een zeer groot vermogen richting beleggingsfondsen. Zijn de voordelen van indexbeleggen dan niet doorgedrongen tot die beleggers? Of zal het actieve beheer toch zijn waarde behouden?

Er is echter een onderscheid te maken tussen actieve en passieve beleggingsfondsen. Een heel groot gedeelte en in sommige gevallen verreweg het grootste gedeelte van de instroom van beleggingsfondsen in het afgelopen jaar is in de indexbeleggingsfondsen. Tegelijkertijd worden beleggingsfondsen die pretenderen wel actief te zijn, maar in de praktijk tegen de index aanschurken,  gedwongen om de tarieven te verlagen. Uiteindelijk zijn dat dus ook indexfondsen. En als het dan toch verkapte indexfondsen zijn, dan wordt het heel lastig concurreren met de echte indexfondsen die tegenwoordig tegen een superscherp tarief verkrijgbaar zijn. De actieve beleggingsfondsen hebben in die zin dus de slag verloren.

Een aantal beheerders, zoals Robeco, heeft besloten om juist te kiezen voor een actief karakter van bepaalde beleggingsfondsen onder beheer om nog een onderscheidend karakter te kunnen tonen. Het vlaggenschip, Robeco NV (Robeco Global Stars Equities Fund), gaat in de loop van het eerste kwartaal 2017 het aantal aandelen verkleinen naar circa 40 aandelen waarmee het fonds meer gaat afwijken van de MSCI World Index.

Kosten

Een belangrijk aspect, en bij veel beleggers het belangrijkste aspect, bij de keuze voor een indexbelegging blijft de kostprijs. De prijzenslag gaat voorlopig nog wel even door. Onder leiding van de grote partijen (o.a. iShares, Vanguard, SPDR en db X-trackers) zijn de kosten in de afgelopen jaren sterk verlaagd. Er is al een hele serie ETF’s verkrijgbaar met een TER (Total Expense Ratio) van minder dan 0,1% per jaar. Die laatste basispunten zullen voor de particuliere belegger nauwelijks effect hebben, maar het verschil met beleggingsfondsen en ook indexbeleggingsfondsen is wel groot; een half procent per jaar besparen is al snel mogelijk, terwijl het vaak al een procent plus is.

Huisfondsen

In beleggingsportefeuilles zie je indexbeleggingsfondsen bijna altijd terug als huisfondsen of door afspraken tussen beheerder en leverancier. Op het moment van het maken van die afspraak is er ongetwijfeld goed over nagedacht, maar de kracht zit natuurlijk in de continue monitoring van de mogelijkheden. Er is daarbij  weinig sprake van een doorlopend objectieve keuze of advisering. De vraag is dan niet hoe kom je er in, maar hoe kom je er ooit weer uit? En op het moment dat markten of doelstellingen veranderen, in hoeverre is dan het aanbod nog steeds afdoende? Met name voor de particuliere belegger is een beursgenoteerde indexbelegging in de vorm van een ETF daarom te prefereren.

Wel toegevoegde waarde

En ja, natuurlijk, beleggingsfondsen kunnen nog steeds een toegevoegde waarde kennen. Bepaalde regio’s, sectoren of beleggingsstijlen lenen zich beter voor een actieve dan een passieve aanpak. Denk hierbij aan indexen met een zeer scheve verhouding of markten met minder liquiditeit. Maar elke dag wordt de toegevoegde waarde van beleggingsfondsen kleiner naar mate het aanbod in ETF’s (beursgenoteerde indexbeleggingen) groter wordt. Door het enorme aanbod is uiteindelijk elk soort markt direct benaderbaar in de verhouding zoals je die zou wensen of past bij jouw doelstellingen.

Fund of funds

En waarom houden veel beheerders waaronder de meeste (groot-) banken dan toch vast aan beleggingsfondsen? En waarom heeft elke bank/beheerder toch weer een heel ander lijstje; waarbij ze allemaal een goed onderbouwd verhaal hebben dat het de toppers zijn in hun categorie. Dat is inderdaad een lastig uitlegbaar verhaal, maar het blijkt er toch in te gaan als zoete koek gezien het belegd vermogen. Volgens de statistieken schijnt het namelijk nog een jaar of dertig te duren voordat het totaal belegd vermogen in ETF’s het belegd vermogen in beleggingsfondsen evenaart.

En de beleggingsfondsen die weer in andere beleggingsfondsen beleggen? De zogenaamde fund of funds? Dat zou de beste institutionele beleggingsfondsen bereikbaar moeten maken voor de particuliere belegger. En door schaalgrootte zouden die dan ook korting kunnen bedingen bij de inkoop. Maar als die institutionele fondsen dan met een omweg toch beschikbaar zijn voor particulieren, waarom dan niet direct in plaats van met een dure beleggingsfondsschil eromheen? In tijden van transparantie toch geen raar idee. Of is er toch wat te verbergen?

Tjerk Smelt Beleggingsadviseur Indexus