Financieel/Stan Huygens Journaal
1332421922
Stan Huygens Journaal

Tweede keer dat feestdag moet verlopen zonder publiek

Koningsdag wordt vooral een tv-show

Koning Willem-Alexander kwam in 2019 handen tekort tijdens de laatste gebruikelijke viering van Koningsdag voor de uitbraak van de coronapandemie.

Koning Willem-Alexander kwam in 2019 handen tekort tijdens de laatste gebruikelijke viering van Koningsdag voor de uitbraak van de coronapandemie.

Koningsdag wordt ook dit jaar voor het koninklijk gezin noodgedwongen een tv-optreden. Het feest is echter bedoeld als een ontmoeting met de bevolking. Weliswaar is het vertrouwen in koning Willem-Alexander en koningin Máxima volgens EenVandaag met zo’n tien procent gedaald. Maar als er geen pandemie was geweest dan werden de jarige en zijn familie op Koningsdag 2021 ongetwijfeld opnieuw omstuwd door tienduizenden enthousiaste feestgangers.

Koning Willem-Alexander kwam in 2019 handen tekort tijdens de laatste gebruikelijke viering van Koningsdag voor de uitbraak van de coronapandemie.

Koning Willem-Alexander kwam in 2019 handen tekort tijdens de laatste gebruikelijke viering van Koningsdag voor de uitbraak van de coronapandemie.

Op de Koningsdagen voorafgaand aan de corona-uitbraak leek geen eind te komen aan de selfies die mensen achter de dranghekken wisten af te dwingen. Terwijl hun namen werden geroepen, liepen de Oranjes langs bossen vragend uitgestoken handen. Vooral de prinsessen deden plichtsgetrouw hun best om er zoveel mogelijk te schudden. Dit ’bad in het volk’ werd door hofmedewerkers weleens argwanend bekeken, ook met het oog op de veiligheid. Toch gebeurde ieder jaar weer wat ten tijde van koningin Beatrix niet mogelijk was: de koninklijke familie kon gewoon worden aangeraakt.

Een ’bad in het volk’ in Zwolle in 2016.

Een ’bad in het volk’ in Zwolle in 2016.

Vanaf zijn eerste Koningsdag-nieuwe-stijl in 2015 in Dordrecht wilde de koning nog maar één gemeente bezoeken. Het publiek moest daadwerkelijk kunnen meedoen. Koning Willem-Alexander bedacht bovendien handig om te gaan met de pers, die deze dag in groten getale is vertegenwoordigd. Zo moet de regio die hij bezoekt zich kunnen presenteren: „In ons collectieve geheugen gegrift staat vooral het defilé op Paleis Soestdijk”, zei hij aanvankelijk over de invulling die hij aan zijn eigen feestdag wil geven. „Zo kan op Koningsdag een element uit vroeger jaren in een andere, nieuwe gedaante weer terugkeren.”

Zo zou het bedrijfsleven hun eigen publiciteit kunnen sponsoren, met een ’grande parade’. Maar het liep anders. „Het is niet zo makkelijk om het bedrijfsleven erbij te betrekken”, erkende de Zwolse burgemeester Henk Jan Meijer in 2016. „We willen geen feest vol reclame.”

Onderonsje tussen de koning en zijn dochter prinses Alexia op Koningsdag in Amersfoort in 2019.

Onderonsje tussen de koning en zijn dochter prinses Alexia op Koningsdag in Amersfoort in 2019.

Ook klonk de kritiek dat Koningsdag te veel een geregisseerde tv-show werd, waarbij voor het feestvierende publiek minder te beleven was dan voor de kijkers thuis. Sommigen langs de kant voelden zich gebruikt als figurant.

De laatste echte Koningsdag vond in 2019 plaats in Amersfoort. Het werd een succesdag zonder wanklanken, met maar liefst 70 sponsoren. De kinderziekten van de oer-Hollandse feestdag leken genezen. Zo’n 2,4 miljoen mensen bekeken deze enthousiaste Koningsdag in Amersfoort op tv.

Binnen

Maar dit jaar is vanwege de coronamaatregelen toch weer sprake van een geregisseerde voorstelling zonder publiek. De Oranjes maken een besloten wandeling en blijven daarna voornamelijk binnen op de High Tech Campus, waar aan hen én aan de camera’s van alles wordt gepresenteerd.

Prinses Amalia liet zich vijf jaar geleden op Koningsdag al van haar sociale kant zien.

Prinses Amalia liet zich vijf jaar geleden op Koningsdag al van haar sociale kant zien.

Vorig jaar keken er ’slechts’ 1,4 miljoen mensen naar het tv-verslag van de eerste corona-Koningsdag. Hopelijk voor Eindhoven zijn het er dit jaar meer, aangezien nu het hoogste budget wordt vrijgemaakt dat ooit aan Koningsdag werd uitgegeven: zo’n €1,75 miljoen, een half miljoen meer dan in Amersfoort.

Het schijnt te komen door alle techniek die de Brainport Eindhoven moet inzetten.