Nieuws/Financieel

Guur klimaat na G-7 top

Donald Trump geeft aan dat de V.S. uit het klimaatverdrag stappen.

Donald Trump geeft aan dat de V.S. uit het klimaatverdrag stappen.

Hollandse Hoogte / Imago Stock & People GmbH

Waar het eerste gedeelte van Trump’s buitenlandreis zich ogenschijnlijk liet kenmerken door eensgezindheid en een gemeenschappelijke visie, zo ver verwijderd leken de posities van Trump en de overige leiders van de G-7.

Donald Trump geeft aan dat de V.S. uit het klimaatverdrag stappen.

Donald Trump geeft aan dat de V.S. uit het klimaatverdrag stappen.

Hollandse Hoogte / Imago Stock & People GmbH

Als een koning werd Trump onthaald in Saudi Arabië en Israël en dit was dan ook exact de bedoeling. Kosten noch moeite werden gespaard voor het onthaal en Trump genoot dan ook zichtbaar. In die zin heeft Trump in elk geval gelijk toen hij meerdere keren aangaf dat koning Salman van Saudi Arabië een wijs man is. Inderdaad, koning Salman begreep uitstekend dat een dergelijk onthaal dé manier is om goodwill te kweken bij een persoonlijkheid als Trump. Ook Saudi Arabië kreeg wat het wilde: aartsrivaal Iran kreeg er verbaal flink van langs. Trump liet weten graag een gemeenschappelijk Soennitisch front te zien dat samen met Israël optrekt tegen wat Trump “de grote bron van terrorisme wereldwijd” noemt.

We slaan de tussenstops in Israël en het Vaticaan even over en belanden dan in eerste instantie in Brussel waar het nieuwe NAVO-kwartier werd geopend. Hoewel volgens bronnen de bevestiging van artikel 5 in de toespraak van Trump was opgenomen, koos Trump ervoor dit niet te noemen in zijn speech. Wel noemde hij Rusland als een van de bedreigingen voor de NAVO. Tegelijkertijd liet hij wederom weten dat er nog een rekening open staat en dat landen vaart moeten maken met het verhogen van de defensiebudgetten. Los van wat men hier dan ook mag vinden, in dit kader is het interessant te zien dat Duitsland en Nederland een stuk minder vasthouden aan procentuele normen dan in andere gevallen. Uitspraken over niet NAVO gerelateerde zaken, zoals handel en het klimaat, werden niet gedaan. Of, zoals Donald Tusk aangaf naar aanleiding van zijn gesprek met Juncker en Trump: "Some issues remain open, like climate and trade."

Tijdens, maar vooral na, de G-7 meeting werd echter al snel duidelijk dat deze verschillen tussen Trump en de overige zes leiders (vooralsnog) niet zijn overbrugd. Tijdens het onderhoud met Tusk, Juncker en andere senior officials gaf Trump aan dat “the Germans bad, very bad” zijn. Hij doelde daarmee op het grote handelsoverschot van Duitsland met de Verenigde Staten en meer in het bijzonder de auto-industrie. Overigens werd de moeizame relatie snel door Juncker ontkend en ook het Witte Huis liet weten dat de relatie tussen Merkel en Trump “fairly unbelievable” is.

Klimaatverdrag

Ook het klimaatverdrag stond tijdens het weekend ter discussie. Ondanks verwoede pogingen van de overige zes leiders om Trump tijdens de G-7 top zijn steun uit te laten spreken voor het klimaatverdrag was Trump onvermurwbaar. Zijn tweet van afgelopen woensdag inzake het klimaatverdrag: ”I will be announcing my decision on the Paris Accord over the next few days. MAKE AMERICA GREAT AGAIN!”, bleek een voorbode voor het uiteindelijke besluit.

Met zijn besluit om de Verenigde Staten (VS) uit het klimaatakkoord te trekken bewijst hij vooral de VS een slechte dienst. Dit verlies gaat verder dan het verlies van statuur voor zichzelf en de rol van de VS als leider van de (vrije) wereld. Het biedt vooral China en de Europese Unie (EU), maar ook Japan en Zuid-Korea die ook erg afhankelijk zijn van buitenlandse- en kernenergie, een enorme kans om een voorsprong te pakken in het ontwikkelen van duurzame energie. China en de EU zijn zelfs al begonnen met het maken van afspraken. Zo zou de EU geld geven aan China om een handelssysteem voor CO2-missie rechten op te tuigen. Ook zouden beide landen zich vastleggen om op termijn afscheid te nemen van fossiele brandstoffen. Het biedt de EU ook de kans om meer onafhankelijk te worden van de VS, zowel op het gebied van handel als op het gebied van veiligheid. Hiermee wil ik absoluut niet zeggen dat de cruciale samenwerkingsverbanden tussen de EU en de VS vaarwel moet worden gezegd maar de huidige situatie noopt tot een meer zelfredzame koers. Dit biedt een grote kans om het machteloze imago - dat Brussel op veel terreinen heeft – van zich af te schudden. Hier is wel écht leiderschap voor nodig en, of men het nou leuk vindt of niet, voldoende defensie capaciteit.

Ook handelsrestricties zullen Trump op de lange termijn zeer waarschijnlijk weinig (if any) helpen. Doorgaans leidt het instellen van handelsrestricties tot een spiraal van repercussies en dit is ook de reden geweest dat er gedurende de grote financiële crisis op gehamerd werd om geen protectionistische maatregelen te treffen. Vele personen rondom Trump haasten zich dan ook dikwijls te zeggen dat men Trump zou moeten beoordelen op zijn daden en niet op zijn woorden. Wat blijft is het gure klimaat dat na de G-7 top is blijven hangen; in tegenstelling tot de steeds verder opwarmende aarde.