Nieuws/Financieel
1367177
Financieel

‘Nanotechnologie gaat de wereld veranderen’

Vroeger waren uitvindingen vooral groot en imposant. Denk aan de stoomtrein, het vliegtuig of de eerste computers. Maar de nieuwste innovaties zijn niet eens meer met het blote oog te zien. Die moet je zoeken in de hoek van atomen en moleculen, de kleinste bouwstoffen uit de natuur.    

Nanotechnologie, oftewel nanotech, is de jongste hype in de wetenschap. In de praktijk gaat het om het maken en manipuleren van dingen tussen de 1 en 100 nanometer. Een nanometer is een miljoenste van een millimeter, honderdduizend keer kleiner dan de dikte van een mensenhaar.

 

Andere natuurwetten

Extreem klein dus, bevestigt Prof. Dr. Ing. Dave Blank, directeur van het MESA+ Instituut van de Universiteit Twente alias ‘Mr. Nano’. Maar de impact van deze technologie, een wetenschap die voor 1975 nog niet eens bestond, is vele malen groter dan wat wij voor die tijd ooit hadden kunnen bevroeden. “Denk aan laboratoria ter grootte van speldenpunt. Of zelfs aan de creatie van volkomen nieuwe, in de natuur niet voorkomende materialen.”

 

Hoe dat werkt? Alles om ons heen bestaat uit moleculen en atomen, ze zijn de bouwstoffen van de natuur. Maar als we dingen op het kleinste niveau kunnen aanpassen, gelden ineens heel andere natuurwetten als degene die wij gewend zijn.

 

Blank: “Door atomen anders te rangschikken, krijgen materialen andere eigenschappen. Iets kan een andere kleur krijgen, harder of zachter worden of bijvoorbeeld heel goed elektriciteit geleiden.”

 

Zelfreinigende ruiten

Hoewel we nog maar aan het begin staan van de nieuwe mogelijkheden, vind je nanotech nu al terug in veel dagelijkse producten. Van de ultrakleine chips in je smartphone tot aan geur-vretende sokken, graffiti-werende tegels, zelfreinigende ruiten en – Blanks persoonlijke favoriet – de waterafstotende stropdas: “Handig voor als je, zoals ik, vaak soep morst.”

 

Nanotechnologie geldt volgens Blank als een van de veelbelovendste technologieën van de toekomst. Zo gaat het een belangrijke bijdrage leveren aan veel grote maatschappelijke uitdagingen, zoals gezond ouder worden, energie, voedsel en afval.

 

Nanopil

Blank: “Neem de vele applicaties op basis van nano die alleen al in de zorg mogelijk zijn. Bijvoorbeeld om een bloedtest te kunnen doen waarbij je direct resultaat ziet. Of met nagemaakte organs on a chip, die onze organen en weefsels nabootsen, zodat je veilig medicijnen kunt testen.”

 

Ook bijzonder: de nanopil, een apparaatje ter grootte van een virus, waarmee je op een bepaalde plaats in het lichaam heel nauwkeurig een medicijn kan vrijgeven. Bijvoorbeeld bij chemotherapie, zodat je niet het hele lichaam hoeft te vergiftigen. “Die deeltjes worden dan geopend met ultrasound. Artsen kunnen op schermen exact zien waar die medicatie is, zodat je veel gerichter en effectiever medicatie kunt toepassen.”

 

Blank: “In de toekomst kunnen ziektes continue worden gevolgd, waardoor ze niet echt meer een probleem zullen zijn. Zo wordt er nu gewerkt aan een nieuw minuscuul meetapparaat, gebaseerd op de neus, waarmee via je adem kan worden gemeten of je een virus of andere aandoening hebt. Dan zou je in theorie dus niet eens ziek hoeven te worden.”