Nieuws/Financieel
140890190
Financieel

Alle verhalen over Jan Modaal

Zes op de tien Nederlanders hebben een inkomen op of rond modaal.

Zes op de tien Nederlanders hebben een inkomen op of rond modaal.

Rotterdam - Een zomer lang besteedde De Telegraaf extra aandacht aan de middenklasse. Deze Jannen Modaal vormen de ruggengraat van de Nederlandse maatschappij, maar ze hebben steeds meer en grotere zorgen. Lees hier alle verhalen terug.

Zes op de tien Nederlanders hebben een inkomen op of rond modaal.

Zes op de tien Nederlanders hebben een inkomen op of rond modaal.

Ruggengraat? Jazeker: honderdduizenden middengroepers hebben een verzorgend beroep, zijn schoonmaker of bouwvakker – letterlijk de mensen die zorgen voor het cement in Nederland. Het is een groep „die je moet koesteren”, zegt WRR-onderzoeker Monique Kremer. Maar het omgekeerde lijkt te gebeuren: ondanks alle mooie woorden uit politiek Den Haag, zit Jan Modaal steeds vaker klem.

Wat zit het midden dan allemaal dwars? Een berekening samen met Rabobank brengt alvast een eerste probleem aan het licht: Modaal vindt steeds lastiger een dak boven zijn hoofd. Meer en meer moeten middeninkomens huren in de vrije sector. Dat is peperduur, en financieel levensgevaarlijk: sommige mensen geven zo meer dan de helft van hun inkomen uit aan woonlasten.

Het belastingstelsel werkt ook al niet in het voordeel van die miljoenen Nederlanders die zich onderdeel van de middenklasse voelen. Zelfs Leo Stevens, een van de grondleggers van het stelsel, is bijna twintig jaar later kritisch op wat er van zijn werk geworden is. „De leraar betaalt steeds meer belasting, en krijgt steeds minder toeslagen. Dat werkt ontmoedigend.”

In de podcast van De Financiële Telegraaf met Martin Visser en Herman Stam komt Willem Vermeend, die andere grondlegger van ons belastingstelsel, tot dezelfde conclusie: de middenklasse is steeds meer de pineut.

En zelfs als je allebei een baan hebt, is het nóg moeilijk om het te rooien. „Het beeld bestaat bij sommigen dat tweeverdieners een tweede en derde auto kunnen nemen en elk jaar een nieuwe keuken. Dat is echt niet zo”, zegt Arjan Vliegenthart van het Nibud. De middeninkomens die in de krant hun verhaal doen, bevestigen dat verhaal.

Terwijl Prinsjesdag nadert, lijkt het kabinet de signalen op te pikken: er moet nu écht wat voor de middengroepen gebeuren. Naast een investeringsfonds komen er ook weer koopkrachtreparaties, klinkt het in Den Haag. Want, zo wordt toegegeven, de afgelopen jaren kwam Jan Modaal er bekaaid vanaf. Dat moet anders.

Maar op sommige dingen heb je zelfs als ministe-president geen invloed. De robots komen, en elk jaar kunnen ze iets nieuws beter dan wij. Over drie jaar vouwen ze de was op, en het duurt nog geen tien jaar voor ze vrachtwagens kunnen besturen. Moeten we ons zorgen maken?

Zijn de middengroepen dan de enigen die mogen klagen over hun hoge lasten? Natuurlijk niet, een gepensioneerde die al een paar indexaties gemist heeft, kan het financieel ook aardig zwaar krijgen. Tocht lichtten we er nu zes weken lang de Jannen Modaal uit, en Marlou Visser legt uit waarom:

Dat de middengroepen financieel klem komen te zitten, heeft natuurlijk gevolgen voor onze samenleving. In twee verhalen keek verslaggever Marie-Thérèse Roosendaal naar hoe de problemen van Jan Modaal ons land veranderen.

De serie mondde niet uit in een pasklaar antwoord om de middengroepen in één keer ’boven Jan’ te krijgen. Maar een oproep aan het kabinet is er wel: zet al die mooie woorden over het ’stabiele, maar kwetsbare midden’, nu eens om in daden.