Nieuws/Financieel

Column: De AEX-slag om de 564

Door Bas Heijink

ANP

Vandaag lijkt de AEX direct met een opwaartse gap boven de 564-weerstand te openen. De vraag voor de komende dagen is of dit een structurele slotdoorbraak zal worden, of een kortstondige overshoot.

ANP

Visie technische analyse: Gisteren verhoogde de AEX zijn jaartop al verder tot nipt boven de 564. Hiermee werd ook de top van 2007 met enkele honderdsten van een punt gebroken. Zoals eerder vermeld, is er een structurele slotbeweging noodzakelijk boven deze belangrijke weerstand om de volgende opwaartse beweging te starten. Boven de 564 ontstaat ruimte naar de volgende langetermijndoelen die bij 590 en 609 zijn te vinden. Dit zijn enkele horizontale punten die in de jaren 2000 – 2001 op de borden werden gezet. Onderliggend zijn er slechts weinig tussenliggende weerstanden te vinden.

Kijken we naar het kortetermijnbeeld dan liggen er nog weerstanden bij de stijgende kortetermijntoppenlijn van nu 569,80 en het 161,8%-Fibonacci-projectieniveau bij 572. Dit projectieniveau is te berekenen tussen de top en de bodem van november vorig jaar. Aan de andere kant moeten we in de komende dagen alert zijn op de mogelijkheid dat er sprake kan zijn van een ‘valse’ doorbraak, een zogenoemde overshoot. Dit is een kortstondige doorbraak van mogelijk enkele dagen die als laatste opwaartse beweging bekend staat. Opvallend is dat veel andere indices hun jaartoppen gisteren ook niet wisten te breken waarbij in de VS de gevormde toppatronen ook nog steeds intact zijn. We moeten dus zeer alert in de komende dagen zijn op nieuwe toppatronen en een eventuele neerwaartse draai die de AEX blijvend onder de 564 houdt. In dat scenario kan er dan sprake zijn van een valse doorbraak.

Negatieve divergentie met RSI blijft aanwezig

De vraag voor de komende dagen blijft of er sprake zal zijn van een structurele voorzetting van de stijgende middellangetermijntrend boven de zware weerstand van 564. Hier ligt de dubbele top uit 2007 die destijds zorgde voor een langdurige en forse bearmarkt. Als we overigens kijken naar de technische indicatoren dan laten deze nog steeds een negatieve ontwikkeling zien. Er is in de RSI sprake van negatieve divergentie. De hogere toppen in de AEX vallen dus samen met lagere toppen in de RSI. Dit proces is al sinds de top van begin november bij 557,40 gaande. Aan de andere kant blijft er sprake van een krachtige opwaartse trend sinds begin 2016.

Destijds werd een belangrijke langetermijnbodem gevormd bij 378,50. Deze bodem volgde op een lange en forse correctieve tegenreactie van ongeveer 25%. Dit was het startpunt van de huidige stijgende middellangetermijntrend. Om deze te beeindigen en een forsere correctie te starten is een beweging onder de sinds februari stijgende bodemlijn noodzakelijk. Deze bodemlijn kent tot op heden een groot aantal raakpunten en loopt maandelijks ongeveer 7 punten op. Momenteel is deze oplopende steunlijn bij 548 te vinden, ongeveer gelijk aan het 50-daags gemiddelde.

Overshoot of structurele opwaartse voortzetting?

Op de eerste handelsdag van dit jaar werd voor de eerste keer de sinds februari 2016 stijgende bodemlijn neerwaarts gebroken. Hij vormde toen een bodem en positief omkeerpatroon bij 540,35. Ook dit was toen een ‘valse’ doorbraak aangezien de AEX weer snel een zeer krachtige opwaartse beweging inzette. Inmiddels heeft er een stijging plaatsgevonden in de eerste weken van januari vanaf deze bodem van bijna 25 punten. In de afgelopen 8 handelsdagen leek de 564 een te zware horde te worden. Hij vormde onder deze weerstand een aantal toppen en toppatronen. Deze toppatronen werden gisteren allemaal opgeheven, waarmee de consolidatie zeer beperkt bleef qua punten en qua tijd. Er werd een bodem tijdens deze consolidatiefase gevormd bij 557,80.

Inmiddels zien we de euforie weer snel verder toenemen onder beleggers en in de media, een proces dat we al langere tijd zien. Elke terugval blijft zeer beperkt waarbij in 2017 slechts twee kleine correcties van 5% en 6% plaatsvonden en 1 mini-correctie van 4%. Een structurele slotkoers boven de 564 zal deze euforie verder laten toenemen met hogere koersen in het verschiet. Een sluiting van de eventuele gap (die mogelijk vandaag wordt geplaatst) en een blijvende slotkoers onder de 564 in de komende dagen zou nog kunnen wijzen op een valse doorbraak en potentiele top in de markt. Een eerste verzwakking treedt echter pas op onder de steunzone van 557,40 – 557,80. Om een verdere correctieve beweging in te zetten is een structureel slot onder de stijgende bodemlijn van nu 548 noodzakelijk.

Gemengd internationaal beeld

Als we naar de Amerikaanse indices kijken dan zien we over de afgelopen 2 jaar een steeds verdere versteiling van de stijgende trend. Er zijn inmiddels in veel indices al 4 tot 5 versteilingen te zien. Eerder deze week werden toppatronen gevormd (bearish engulfing en dark cloud covers) die veelal nog steeds intact zijn. Om een einde te maken aan deze euforische en steeds verdere versteilingen is een beweging onder de meest steile opgaande bodemlijn noodzakelijk.

Zolang dat niet gebeurt, blijft er meer opwaartse ruimte aanwezig, maar dit aantal versteilingen wijst wel op de nodige risico’s in de markt binnenkort. In Europa bleven de meeste indices gisteren onder de eerdere jaartoppen, vooral de DAX valt daarbij op. Deze Duitse graadmeter blijft tot op heden nog steeds onder zijn novembertop waarbij begin januari ook al de sinds 2016 stijgende bodemlijn onder druk werd gezet. Er blijft dus sprake van een kansrijk topvormingsproces in de Europese markten.