1564865
Geld

Consument trapt nog steeds in slinkse trucs van criminelen

Fraudevalkuil ongekend diep

De fraude die de meeste slachtoffers heeft gemaakt in 2017, is fraude via nep-webwinkels.

De fraude die de meeste slachtoffers heeft gemaakt in 2017, is fraude via nep-webwinkels.

AMSTERDAM - Consumenten blijven in de val lopen die (internet)criminelen hebben uitgezet. In 2017 bedroeg het schadebedrag waarvoor consumenten werden opgelicht €15,8 miljoen, een verdubbeling in vergelijking met 2016, zo blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk. Met de volgende tips ziet u de valkuilen al van verre.

De fraude die de meeste slachtoffers heeft gemaakt in 2017, is fraude via nep-webwinkels.

De fraude die de meeste slachtoffers heeft gemaakt in 2017, is fraude via nep-webwinkels.

Bij het bedrag van €15,8 miljoen dient nog wel een kanttekening te worden gemaakt, zegt André Vermeulen van de Fraudehelpdesk. „Het werkelijke bedrag ligt een factor 10 hoger. Dat kunnen we opmaken uit eigen onderzoek en het werd dinsdag weer eens bevestigd door de politie. Die maakte bekend dat de schade door zogenaamde Microsoftbellers vorig jaar €7 miljoen bedroeg; bij de Fraudehelpdesk is €700.000 aan schade gemeld op dit onderdeel. Precies 10% dus.”

Al langere tijd wordt gewaarschuwd voor telefoontjes van zogenaamde medewerkers van Microsoft. Die bellen op met de mededeling dat er fouten zitten in de computer en dat deze moeten worden opgelost. Met de gegevens die de computereigenaar heeft gegeven, slaat de zogenaamde medewerker zijn slag.

De fraude die de meeste slachtoffers heeft gemaakt in 2017, is fraude via nep-webwinkels. „Bij fraude met nep-webwinkels denkt de consument dat hij aan het winkelen is op een echte website. In werkelijkheid hebben criminelen echter een namaaksite gemaakt die bijna niet is te onderscheiden van de echte. De klant betaalt en krijgt vervolgens niets geleverd.”

Bij Marktplaats gaat het vooral om aanbiedingen die te mooi zijn om waar te zijn. „Bijvoorbeeld tweedehands iPhones en iPads van een half jaar oud voor maar 30% van de nieuwprijs. Ook hier blijft de klant met lege handen zitten.”

Cybercrime, zoals het sturen van een valse e-mail waarin de ontvanger wordt gesommeerd een boete te betalen, komt op de tweede plaats als het gaat om het aantal slachtoffers. Voorschotfraude staat op de derde plek, gevolgd door identiteitsfraude en spooknota’s bij particulieren.

Wordt gekeken naar de geleden schade, dan blijkt dat beleggingsfraude het meest lucratief is geweest voor criminelen: bij de Fraudehelpdesk werd in totaal voor €6,1 miljoen schade gemeld door de gedupeerden. In 2016 was dit nog €1,4 miljoen. Vermeulen: „Met de lage rente op spaarrekeningen willen steeds meer mensen gaan beleggen. Criminelen maken hier handig gebruik van: ze bellen op met een lucratieve belegging. Vaak doen slachtoffers eerst een kleine investering en krijgen dan een mooi rendement. Vervolgens worden ze uitgedaagd een groter bedrag in te zetten. Dat geld krijgen ze nooit meer terug.”

Het is overigens niet alleen de consument die zich laat oplichten, ook bedrijven gaan voor de bijl. „Met identiteitsfraude bijvoorbeeld, dat op de tweede plaats staat qua lucrativiteit. Dat was in 2017 een schadepost van €3,5 miljoen.” Voorschotfraude, waarbij de gedupeerde om een bedrag wordt gevraagd om iemand uit de brand te helpen, meestal via een datingsite, is goed voor €3 miljoen schade. „Maar wanneer iemand om geld vraagt, is er iets niet in de haak.”

Vermeulen raadt aan om terughoudend te zijn wanneer onbekende partijen om informatie vragen. Wat betreft e-mails: klik nooit op een linkje als dat wordt gevraagd en besmetting met een virus kan worden voorkomen met een goede beveiliging van de computer.”

Weten of je aan het winkelen bent in een nep-webshop? Je kunt de echtheid van een webwinkel controleren via bijvoorbeeld www.whois.com. „En is de aanbieding te mooi om waar te zijn? Dan is dat ook zo”, zegt Vermeulen.

Andere manier om er voor te zorgen dat je geen schade oploopt, is door te betalen met creditcard, vertelt Joyce Donat van de Consumentenbond. Vrijwel alle creditcards bieden een gratis aankoopverzekering. Via deze verzekering zijn alle aankopen die je met creditcard doet voor een bepaalde periode verzekerd tegen vermissing, diefstal of beschadiging. Naast een aankoopverzekering kennen veel creditcards een service waarmee je onder bepaalde voorwaarden geld kunt terugvragen als de (online) aankoop niet of maar gedeeltelijk wordt geleverd.

Controleer, wanneer je een beleggersaanbieding krijgt, eerst het bedrijf dat contact heeft gezocht voordat je ingaat op wat voor aanbieding dan ook. Zoek reviews op het internet van andere beleggers. En bel je bank of de Autoriteit Financiële Markten om te vragen of het om een betrouwbare partij gaat. Het beste is om sowieso niet op dit soort aanbiedingen in te gaan. Voorkomen is beter dan genezen. Donat: „Want ook al heb je als consument rechten, je kunt die bij deze gevallen van oplichting meestal niet halen.”