Financieel/Nieuws
1643166
Nieuws

Groei China niet te stuiten

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima troffen bij hun bezoek woensdag aan de Chinese president Xi een land dat razendsnel groeit en Europa en de VS aftroeft. De aanhoudende opmars van de tweede economie ter wereld wordt desondanks onderschat door het Westen, waarschuwen experts.

Waar de eurozone er bijvoorbeeld vorig jaar 2,3% groei uit perste en de Verenigde Staten 2,6%, boekte China 6,8% groei. De Franse vermogensbeheerder AXA wijst op de dominantie onder opkomende economieën. In 1996 vormde China 0,46% van de MSCI Emerging Markets Index, tegen 31% nu.

De Chinese leeuw had de reputatie te drijven op zware industrie, met staalovens, vuile mijnindustrie en mega-containerschepen. Die hele grootindustrie sterkte vorig jaar opnieuw met 6,2% aan.

Verrassing Alibaba

Peking verkondigde tien jaar terug dat het daarnaast naar een schonere economie wil, die meer op diensten en consumentenproducten is gericht. Onderschat wordt volgens hoogleraar Peter Ho (Chinese Economie/TU Delft, London School of Economics) dat het land met 1,4 miljard inwoners daar in korte tijd al is aanbeland.

„Dat het Westen China onderschat, blijkt keer op keer uit de foute waardering van het tempo van vernieuwingen in dit land. Dat bijvoorbeeld internetbedrijf Alibaba bij zijn beursgang opeens het meeste aandelenkapitaal ($25 miljard, red.) in jaren bleek te kunnen ophalen in de markt, kon alleen omdat het afgelopen jaren zeer snel was gegroeid. Toch kwam voor het Westen uit het niets. Maar ze hadden de voorafgaande ontwikkeling van Alibaba gewoon gemist.”

Apple gemeden

Typerend beeld op straat is de groeiende technologiesector. De steeds nationalistischer wordende Chinezen keren de westerse merken in toenemende mate de rug toe. Jarenlang was Apple marktleider in Chinese winkels, ondanks de forse prijs van de iPhone. Dat succes is tanende. Ondernemingen als Huawei, Oppo en Xiaomi maken volgens Chinezen smartphones die in kwaliteit nauwelijks onder doen voor hun Amerikaanse tegenhangers. In Nederland onbekende merken als Vivo, Meizu en in iets mindere mate Honor - het zustermerk van Huawei dat budget-smartphones aanbiedt - zijn op straat steeds vaker te zien.

Onderzoeksbureau Counterpoint meldde over 2016 al dat Apple van de eerste plek was gestoten door Oppo. „Wat Amerika kan, kunnen wij al veel beter”, zegt Chen Xiaowang (36), die zelf een Vivo-smartphone heeft. „Vroeger was technologie uit Amerika gewoon beter, maar we hebben een enorme inhaalslag gemaakt en zijn de VS nu voorbij. Waarom zouden we als Chinezen meer geld uitgeven aan een buitenlands product dat kwalitatief ook nog eens minder is?”

Chinese trots

Zhou Wang heeft ook haar iPhone de deur uitgedaan en zweert nu bij haar smartphone van Xiaomi, die ze voor een schamele €100 heeft gekocht. „Veel makkelijker te gebruiken, en je maakt er echt geweldige selfies mee”, jubelt de 23-jarige studente.

Volgens de staatskrant Peoples Daily lijden veel westerse ondernemingen aan grootheidswaanzin: ze rekenen veel, maar leveren weinig, stelt auteur Zhou Shanshan. „Het blinde streven in China naar buitenlandse merken behoort echt tot het verleden”, laat ze weten. „De grote buitenlandse merken moeten genezen van hun ’prinsessen-syndroom’, anders is het hier voorbij voor ze.”

Volgens Geoffrey Wong, hoofd aandelenbeleggingen in de opkomende markten bij vermogensbeheerder UBS, ontwikkelt China zich naar een open financiële markt met veel liquiditeit, die steeds efficiënter wordt voor buitenlandse investeerders. Veel zorgen blijven er bij de beleggers over de financiering van bijvoorbeeld vastgoed en infrastructuurprojecten met leningen van particulieren en de staat. Die leningen staan uit bij ’schaduwbanken’, instituten volgestouwd met risicovolle kredieten die vaak aan de Chinese staat zijn gelieerd, maar geen officiële bank zijn.

Last schaduwbank

Vanaf 2014 leidden zorgen over de afbetaling van hun veelal oninbare schulden tot paniek op de beurs. Heel China ging in de uitverkoop, koersen kelderden. De zorgen over de enorme schuldenlast en de schaduwbanken zijn echter snel aan het afnemen, zegt Wong.

Volgens Corinna Lau, hoofd Azië-producten bij vermogensbeheerder Invesco dat vijftig jaar in Azië actief is, vormen de schaduwbanken in China nog steeds een risico. „Maar dat effect is veel minder geworden. De schaduwbanken worden verder gereguleerd. Ze zijn voor ons geen actuele zorg, maar we houden de prognoses scherp in de gaten.”

China wordt ondertussen „behoorlijk onderschat door de rest van de wereld”, meent Lau. „Kijk naar de instroom van aandelenkapitaal via Hongkong. De toegankelijkheid tot de financiële markten neemt voor beleggers snel toe” Sinds 2014 stroomde $100 miljard van beleggers binnen. In 2017 alleen al was dat $44 miljard, typeert Lau de versnelling.

Bezoek Máxima

Dat kapitaal steken beleggers in talloze vernieuwingen. Koningin Máxima krijgt vandaag bij haar ontmoetingen met Chinese ondernemers een voorproefje. Vooral de ontwikkeling van de consumentenmarkt werd in het Westen onderschat, meent Ho. „In Europa kent bijna niemand WeChat, maar via dat netwerk regelen Chinezen echt alles. Van een huurauto, taxi’s, fiets tot restaurant en maaltijden. Heel eenvoudig via smartphones. En dat voor 900 miljoen mensen. Die omvang wordt, zoals Alibaba, niet op waarde geschat.”

In China ziet Ho op straat in de strijd tegen smog de snelle opkomst van huurfietsen. ,,Die kun je echt overal zeer goedkoop met een app op je smartphone bestellen. De ontwikkeling van vooral de infrastructuur erachter om te kunnen verhuren, dat kunnen Chinezen goed. De verrassing komt als zij met dat concept straks de wereldmarkt opgaan.”

’Gezichtsverlies’

Nederland heeft goede handelsrelaties met China. Maar het schrappen van het plan voor een campus van de Rijksuniversiteit Groningen in China noemt Ho verbazingwekkend. „De overeenkomst was ondertekend, in het bijzijn van president Xi. Nu stoppen, het is ongehoord en groot gezichtsverlies. Zeker als je bedenkt dat topuniversiteiten als Harvard en Yale hier in de rij staan om een faculteit te mogen openen.”

Zorgen over beïnvloeding van het onderwijs of de it-systemen door China vindt hij overdreven. ,,De grote vermogensbeheerder Blackstone heeft een complete faculteit geopend in het hart van de universiteit waar president Xi ooit studeerde. Dat eiste beveiligde internetverbindingen waarop mensen gewoon Google kunnen gebruiken. Aan zulke waarborgeisen is voldaan, China snapt het belang voor de studenten. Zo jammer dat Nederland die kans heeft laten schieten.”