Nieuws/Financieel
1714532801
Financieel

’Vies’ Tata Steel belooft beterschap, ’maar is er nog niet’

Omwonenden hebben veel last van de uitstoot van Tata, maar de staalfabriek is ook een banenmotor.

Omwonenden hebben veel last van de uitstoot van Tata, maar de staalfabriek is ook een banenmotor.

IJmuiden - Staalbedrijf Tata Steel gaat veel sneller dan gepland de overlast van het hoogovencomplex in IJmuiden beperken. De maatregelen worden grotendeels al in 2023 afgerond waardoor er veel minder stof in de omringende plaatsen terecht moet komen, maar er ook veel minder stankoverlast zal zijn. Tata kondigde de investeringsplannen hiertoe in december al aan, maar zei toen nog dat die in 2030 afgerond zouden zijn.

Omwonenden hebben veel last van de uitstoot van Tata, maar de staalfabriek is ook een banenmotor.

Omwonenden hebben veel last van de uitstoot van Tata, maar de staalfabriek is ook een banenmotor.

Dat belooft het bedrijf achter de hoogovens in IJmuiden. Onder druk van de omgeving en de provincie Noord-Holland is nu besloten de stappen zo snel mogelijk te zetten. „Er is veel geschreven de laatste tijd en mensen zijn ongerust daarover”, legt topman Hans van den Berg van Tata Steel Nederland uit. „Deze versnelling hangt daarmee samen, want we vinden het belangrijk om goed met onze buren om te gaan. Ook vroeg de provincie om dit zo snel mogelijk te doen.”

Overstappen op waterstof

De stichting Duinbehoud omschrijft de aankondiging van staalbedrijf Tata Steel om de overlast en uitstoot van het hoogovencomplex in IJmuiden sneller te gaan beperken als een stap in de goede richting. Maar hiermee is Tata Steel er volgens directeur Marc Janssen nog niet. Hij wil dat Tata Steel ook zijn langetermijndoelen voor 2050 naar voren haalt. Daarbij zou het concern voor zijn energievoorziening helemaal moeten overstappen van kolen op waterstof.

De directeur van Duinbehoud, dat ijvert voor de bescherming van natuur in duingebieden, wijst erop dat Tata Steel op papier al langer best goede plannen heeft. Maar het gaat volgens hem heel traag. Dat het bedrijf nu alsnog toegeeft aan druk van de omgeving en zijn aanpak versnelt, vindt hij positief. Maar er zouden nog meer stappen gezet kunnen worden. De doelen die het bedrijf nu voor 2050 heeft zouden wat hem betreft al in 2030 gerealiseerd moeten worden.

De stichting maakt zich vooral druk over de forse uitstoot van stikstof door Tata Steel. Met een uitstoot van 1,7 miljoen kilo stikstof per jaar is Tata Steel volgens de natuurorganisatie een van de grootste vervuilers van Nederland. En deze uitstoot van stikstof heeft grote gevolgen voor de natuur in het naastliggende duingebied, waarschuwt Duinbehoud. Onder meer de biodiversiteit zou op het spel staan.

Zware metalen

De stappen die Tata heeft aangekondigd, zoals het plaatsen van stofschermen en het overkappen van de opslag en toevoer van grondstoffen, zorgen over twee jaar voor 85% minder stankoverlast en 65% minder stof die van het terrein van de voormalige Hoogovens verwaait. Twee jaar later kan het bedrijf de uitstoot van stikstof met 30% verminderen en die van fijnstof met ruim een derde. Een installatie die daarvoor moet zorgen moet namelijk in 2025 klaar zijn. De hoeveelheid zware metalen die door Tata wordt uitgestoten kan dan met ruim de helft omlaag.

Tata investeert voor de stappen €300 miljoen, zoals eind vorig jaar al werd aangegeven. Volgens Van den Berg blijft het hier niet bij. „Dit wordt een voortrollende activiteit en we zullen ieder jaar kijken wat we nog meer kunnen doen.” De topman benadrukt dat de huidige maatregelen zijn gekozen omdat die veel effect hebben. Ze komen bovendien bovenop de eisen die aan Tata worden gesteld vanwege de milieuwetgeving.

Vergroenen grote uitdaging

Behalve de aanpak van overlast zal Tata ook moeten vergroenen de komende jaren. Van den Berg noemt dat „de grote uitdaging” voor zijn bedrijf. Tata zet in de eigen plannen in op de afvang en opslag van CO2, maar vakbond FNV introduceerde onlangs een plan dat een snellere overstap naar waterstof als brandstof voor de hoogovens bepleitte. „We leggen die plannen nu naast elkaar en kijken wat er haalbaar is.”

Sowieso is volgens Van den Berg steun nodig voor volledige vergroening. „De stappen die we nu nemen financieren we zelf, maar voor afvang en opslag van CO2 of de overstap naar waterstof zijn we ook afhankelijk van subsidies voor bijvoorbeeld infrastructuur.” Verder wijst hij erop dat de beprijzing van CO2-uitstoot in de Europese Unie ook voor bedrijven buiten het landenblok moet gelden. „Anders kunnen we niet concurreren.”

Advocate Bénédicte Ficq, die onlangs nog namens bijna 1100 mensen en acht stichtingen aangifte deed tegen Tata Steel, is nog niet overtuigd. Tata zou al decennia beterschap beloven. „Eerst zien dan geloven”, zegt ze. Ze verwijt de staalfabriek willens en wetens zeer zorgwekkende en kankerverwekkende stoffen te blijven uitstoten. De snellere aanpak van Tata Steel verandert dat volgens haar niet. Ook poetst de stap de strafbaarheid van de vervuiling van de afgelopen jaren niet weg, aldus Ficq die doorgaat met de strafzaak. De advocate staat onder meer nabestaanden bij, omwonenden met gezondheidsklachten, ernstig zieke (oud-)medewerkers en mensen die vanwege gezondheidsklachten verhuisd zijn.