Financieel/Nieuws
1757261
Nieuws

Column: Neerwaartse druk AEX

Ondanks de dubbele bodem in de AEX en het bodempatroon in de zone 516 – 517 verwacht ik dat de huidige correctieve fase nog niet ten einde is gekomen. De neerwaartse druk blijft intact voor de komende tijd.

De huidige herstelbeweging zal naar mijn mening beperkter blijven dan de vorige herstelbeweging die op 9 februari startte. Destijds werd vanaf de huidige jaarbodem bij 515,96 een herstel gestart dat ruim een week geleden eindigde bij de 540,70.

Dit is de 1e lagere top tot op heden van deze correctieve fase. De 1e herstelbeweging vanaf deze 515,96 startte na een zeer krachtige vrije val beweging van 10% daling in slechts enkele weken tijd.

Deze daling vond plaats vanaf de huidige jaartop op 23 januari bij 572,80 tot aan de bodem op 9 februari. De maand januari kenmerkte zich als een klassieke blow-off beweging waarbij de AEX vanaf de bodem op de 1e handelsdag bij 540,40 in bijna een rechte lijn ruim 32 punten opliep naar de 572,80.

Blow-off

Dergelijke blow-off bewegingen die enkele weken kunnen duren, zien we vaak aan het einde van een lange en krachtige opgaande middellangetermijntrend. Deze blow-off beweging had in januari ook de contouren van eens stijgende wig.

Bij een dergelijk potentieel toppatroon stijgen de bodems sneller dan de toppen. Een dag na de vorming van de jaartop werd de onderkant van deze stijgende wig gebroken, wat een eerste verslechtering in het kortetermijnbeeld betekende.

Een week later vond de bevestiging plaats van een trendomkeer met de doorbraak (met een neerwaartse gap) onder de sinds februari 2016 stijgende middellangetermijn-bodemlijn bij 553. De top was gezet en de trend werd toen gekeerd. Een correctieve fase in het langetermijnbeeld was een feit.

Herstel ten einde?

Met de vorming van een bodem begin februari bij 515,96 werd bijna de bovenkant van mijn eerste doelzone bereikt. Deze doelzone ligt bij 505 – 510. Hier ligt de meervoudige toppenzone uit 2015 en de bodemzone van de 2 kleine zomercorrecties van vorig jaar.

Op het moment dat deze bodem bij 515,96 op de borden werd gezet, zagen we ook een forse oversold conditie in de technische indicatoren RSI en MACD. Dergelijke lage niveaus hebben we de afgelopen jaren niet gezien. De tijd leek dus rijp voor een herstelbeweging voor de vorming van de 1e lagere top.

De voorafgaande vrije val beweging van 10% hadden we overigens al lang niet meer gezien. We moeten terug naar eind 2015/ begin 2016 om een forse correctie en vrije val in de AEX te zien. Sinds de zeer belangrijke langetermijnbodem op de borden werd gezet in februari 2016 bij 378 was er een krachtige opgaande middellangetermijntrend gestart waarbij in 2 jaar tijd slechts een handvol kleine correcties werden geplaatst van 5% tot 7% per keer.

De trend werd steeds steiler en de markt steeds euforischer, een risicovolle situatie. Tezamen met de divergente vanuit de intermarktindicatoren (positieve omkeer in 10-jaars rentes en eurodollar) werd de kans steeds groter op een forse correctie in de aandelenmarkten. De herstelbeweging vanaf de genoemde 515,96 bodem zorgde voor de vorming van een stijgende wig die een dag na de vorming van de lagere top bij 540,70 neerwaarts werd gebroken.

Dit betekende toen het einde van het de 1e herstelbeweging. Met de vorming van deze top werd ook de 2e neerwaartse gap van de vrije val beweging opgevuld (op 0,10 punt na). Hij brak hiermee wel boven mijn doelzone voor deze herstelbeweging (zone 534,60 – 537,70) maar het opwaartse potentieel boven deze zone bleef beperkt. De terugval na deze vorming van de lagere top was opnieuw krachtig waarbij een dubbele bodemzone ontstond bij 516 – 517. Deze hertest zorgde 2 dagen geleden opnieuw voor een herstelbeweging.

Toppatroon

De recente lagere top bij 540,70 werd afgerond met een island reversal toppatroon. Een relatief zeldzaam toppatroon waarbij zowel een opwaartse als een neerwaartse gap worden gevormd die elkaar deels overlappen.

De bodem die enkele dagen geleden in de zone 516-517 werd gevormd kwam met een grote bullish engulfing tot stand waarna gisteren met een opwaartse gap een top werd geplaatst bij 531,10. Vandaag lijkt de AEX weer met een neerwaartse gap te openen en zolang deze deels open blijft staan, zou opnieuw een island reversal toppatroon kunnen worden gevormd waarna de neerwaartse druk richting de zone 516 – 517 weer snel kan toenemen.

Dit zou betekenen dat de zeer steil dalende toppenlijn intact blijft (langs de toppen van 572,80 en 540,40). Ik gaf gisteren al aan dat een doorbraak hierboven geen verandering van mijn visie zou opleveren daar er slechts 1 lager raakpunt is en de toppenlijn te steil is.

Weerstand is nu te vinden bij de gisteren gevormde gap tussen 527,30 en 528,30. Daarboven ligt de top van gisteren bij 531,10, de dalende toppenlijn van 533,20 en de vorige neerwaartse gap van de 1e island reversal tussen 533,40 en 535,30. Ook ligt in deze zone nog het dalende 200-daags gemiddelde bij 535. Genoeg weerstand in een beperkte zone die voor tegendruk kan zorgen.

Steunpunten zijn te vinden bij 519,50 en de zone 516 – 517. Ik blijf van mening dat deze bodemzone bij 516 – 517 weer snel onder druk gezet kan worden en neerwaarts gebroken wordt waarna mijn 1e doelzone bij 505-510 in zicht komt.

Lagere bodems realistisch

In de Amerikaanse indices vonden in de afgelopen 2 jaar een 4 tot 5 versteilingen plaats sinds de bodem in februari 2016 op de borden werd gezet. Deze bodem werd toen nipt boven de 1.800 punten geplaatst in de S&P 500 waarna een stijging in de afgelopen 2 jaar plaatsvond tot aan de recente hogere all-time high bij 2.873.

Een stijging van ruim 1.070 punten in 2 jaar tijd. Het volgende opwaartse langetermijndoel ligt overigens bij 3.050. Dit is het 2e Fibonacci-projectieniveau berekend tussen de bodem van 2009 en de top uit 2007. Op ongeveer 180 punten na werd dit doel in januari al behaald. In januari dit jaar zagen we een klassieke en smalle blow-off beweging die 2 dagen na de vorming van de jaartop bij 2.873 neerwaarts werd gebroken.

Dit zorgde direct voor een vrije val beweging waarbij meerdere versteilingen (stijgende bodemlijnen) zonder tegendruk neerwaarts werden gebroken. Net als veel andere indices werd op 9 februari de bodem tot op heden op de borden gezet. In de S&P 500 was dit bij een niveau van 2.532.

Dit betekende dat vanaf de jaartop een daling had plaatsgevonden van 340 punten, bijna 12%. Ook zagen we na een langdurige uitbodeming in de volatiliteitsindex VIX een zeer forse opwaartse uitbraak. Het is lang geleden dat we een dergelijke opwaartse beweging in deze indicator zagen.

Terugtest

De terugval tot aan de 2.532 betekende ook een terugtest naar het 200-daags gemiddelde en een test van de sinds begin 2016 stijgende bodemlijn, een bodemlijn die in veel Europese indices eind januari al werd gebroken.

Deze opgaande bodemlijn is momenteel te vinden bij 2.580, ongeveer 10 punten boven het 200-daags gemiddelde. Ik acht de kans groot dat deze oplopende steunlijnen in de komende tijd neerwaarts worden gebroken en de correctieve fase verder wordt voorgezet.

De recente herstelbeweging in de S&P 500 was aanzienlijk krachtiger vanaf de 2.532 bodem dan we in veel Europese indices zagen. Hij vormde een top bij 2.790 (net onder het 50-daags gemiddelde) waarbij ook een bearish engulfing op de borden werd gezet.

Richtzone 2330-2400

Hierna werd begin maart een hogere kortetermijnbodem op de borden gezet bij 2.647. Gisteren lijkt met een hanging man opnieuw een lagere top te zijn gevormd. Bevestiging treedt op onder de stijgende kortetermijnbodemlijn die langs de bodems van 2.532 en 2.647 loopt. Deze ligt vandaag bij 2.675. Daaronder kan de neerwaartse druk naar lagere bodems snel toenemen. Langs de toppen (vanaf de jaartop) is nu een 1e potentiele dalende toppenlijn te trekken die momenteel bij 2.775 ligt. De handelsruimte wordt dus smaller en de S&P 500 zal binnenkort een vervolgrichting moeten kiezen. Als richtzone voor een diepere correctieve beweging houd ik de 2.330 – 2.400 aan.