1770475
Financieel

Column: De winnaars van de toekomst

Winnende bedrijven en landen omarmen de 5G-technologie, die autorijden zonder chauffeur mogelijk maakt.

Winnende bedrijven en landen omarmen de 5G-technologie, die autorijden zonder chauffeur mogelijk maakt.

Deze week publiceerde het Centraal Planbureau (CPB) mooie cijfers over de prestaties van onze economie. Dit jaar groeit de Nederlandse economie met 3,2 procent en in 2019 met 2,7 procent, terwijl volgend jaar de werkloosheid daalt tot 3,5 procent (320.000 werklozen), het laagste niveau sinds 2001. Deze ontwikkeling leidt ook tot hogere cao-lonen voor werknemers (2,2 procent dit jaar en 3,2 procent in 2019) en tevens tot meer vaste arbeidscontracten.

Winnende bedrijven en landen omarmen de 5G-technologie, die autorijden zonder chauffeur mogelijk maakt.

Winnende bedrijven en landen omarmen de 5G-technologie, die autorijden zonder chauffeur mogelijk maakt.

Internationaal is ons land ook een koploper. In de jaren 2017-2019 groeit onze economie harder dan het gemiddelde van alle landen in de eurozone.

Het CPB plaatst bij deze vreugdevolle cijfers een pijnlijke kanttekening. Het begrotingsoverschot dat door het kabinet Rutte II is opgebouwd, neemt af waardoor er straks onvoldoende buffers kunnen zijn voor slechtere tijden. In onze vorige column gaven wij al aan dat er een reële kans is dat Rutte III daarmee te maken krijgt. Zo zal de groei van onze economie fors afgeremd worden door een ‘harde’ Brexit en een mogelijke handelsoorlog. Ook de oplopende rente en het gebrek aan voldoende personeel in verschillende bedrijfssectoren werken ongunstig uit. Daarnaast is de kans groot dat de opbrengsten voor onze schatkist gaan tegenvallen door lagere inkomsten uit de gaswinning.

Zonder de feestvreugde in Nederland te willen bederven kan een beetje vooruitkijken naar risico’s, onzekerheid en andere ontwikkelingen zowel voor politiek Den Haag als het bedrijfsleven, heel waardevol zijn. Bij internationale bedrijfscongressen die wij in het kader van onze werkkringen bijwonen, gaat het steeds vaker over ’De winnaars van de toekomst’. Daarbij gaat het niet alleen om ondernemers, maar ook om landen. De kern van deze boodschap vatten we hier kort samen.

Vooroplopen

De komende tien jaar zal de ‘oude’ economische wereld, aangeduid als economie 3.0, spectaculair gaan veranderen. In de huidige situatie speelt de fysieke economie nog een belangrijke rol, maar de transformatie naar economie 4.0 gaat snel. De wereld van 4.0 wordt gekenmerkt door een mix van drie kernontwikkelingen die elkaar over en weer beïnvloeden. Het gaat daarbij om: een snelle digitalisering van productie- en bedrijfsprocessen, de opmars van innovatieve technologieën en de gevolgen van het wereldwijde klimaatbeleid. Daarnaast wordt 4.0 beïnvloed door een sterke wereldwijde concurrentie tussen landen waarbij protectie - het beschermen van het eigen bedrijfsleven - aan het toenemen is.

We zien ook de sterke opkomst van de economische en politieke machtspositie van China en andere opkomende economieën, zoals India. Daardoor zullen de VS, maar ook andere westerse economieën, zoals grote Europese landen en Japan, hun huidige economische machtsposities zien afkalven. In de wereld van 4.0 is er in veel landen ook sprake van een vergrijzing van de bevolking die van invloed is op economische ontwikkelingen.

Opwarming aarde

Binnen economie 4.0 speelt de opwarming van de aarde, waardoor ons klimaat verandert, een cruciale rol. Wereldwijd zullen overal de maatschappij, economie en arbeidsmarkt in sterke mate worden beïnvloed door maatregelen die landen moeten nemen op basis van het internationale klimaatakkoord van Parijs. Daardoor zullen de komende decennia overheden en bedrijven samen vele honderden miljarden moeten investeren om de klimaatdoelstellingen van Parijs te kunnen realiseren. Deze maatregelen bieden tegelijk aan overheden en bedrijven een geweldige uitdaging om met nieuwe businessmodellen duurzaam te gaan ondernemen. Wie dit nalaat, behoort straks tot de verliezers van economie 4.0. De winnaars zijn overheden en bedrijven die volop inzetten op een groene (bedrijfs)economie.

Daarbij is het nodig afscheid te nemen van maatregelen die nog gebaseerd zijn op de ‘oude’ economie 3.0. In de meeste landen is het klimaatbeleid in hoofdzaak nog steeds gebaseerd op 3.0. Daarbij wordt gebruik gemaakt van traditionele overheidsmaatregelen, zoals belastingheffing, subsidies, voorlichting en voorschriften. Juist bij het klimaatbeleid moet worden uitgegaan van de digitale en revolutionaire technologie die in economie 4.0 met een snelle opmars bezig is en kan leiden tot energie-arme bedrijfsprocessen, energiebesparingen in huizen en kantoren, en een versnelde transitie van fossiele naar duurzame energie.

De winnaars van morgen

Dit zijn bedrijven (maar ook overheden) die vooroplopen in de wereld van economie 4.0. Alle bedrijfs- en productieprocessen worden zoveel mogelijk gedigitaliseerd. Daarnaast wordt bezien welke nieuwe technologieën in hun bedrijfssector een toegevoegde waarde kunnen bieden (zie ook ’Boxje slimme technologieën’ hieronder). Ze proberen koploper te worden op het terrein van duurzaam ondernemen en nieuwe technologieën kunnen daarbij helpen.

Binnen het bedrijf wordt iedereen betrokken bij het vernieuwingsproces en bij permanente bijscholingsprogramma’s, ongeacht leeftijd. Binnen deze winnende bedrijven worden algemene winstdelingsregelingen en werknemersaandelen ingevoerd en valt de top niet op door opzienbarende beloningen. Wij zijn inmiddels overtuigd dat het hier gaat om een 4.0-proces dat winnaars zal opleveren.

Boxje slimme technologieën

Daarbij gaat het vooral om kunstmatige intelligentie, het Internet of Things (IoT), Big Data, 3D-printen, blockchain, bio- en nanotechnologie, robotica, drones, virtual reality en fotonica (microchips die data kunnen verwerken op basis van licht). Ook de economische invloed van digitale platformen, zoals Uber en Airbnb, neemt toe.

Daarnaast wordt in verschillende landen gewerkt aan de uitrol van een supersnel 5G netwerk. Vooral China probeert op dit terrein een hoofdrol te vervullen. Deze nieuwe standaard voor het mobiele internet moet veel sneller worden dan het huidige 4G en er ook voor zorgen dat het aantal apparaten dat met het netwerk verbonden kan worden, aanzienlijk zal toenemen.

In verschillende landen wordt gewerkt aan de bouw van een zogenoemde kwantumcomputer die miljoenen keren zo snel is als een traditionele computer. De prognoses over het eerste gebruik verschillen sterk: tussen vijftien en vijfentwintig jaar.

Digitalisering en het gebruik van nieuwe technologie vertalen zich in smart business, smart productions en smart services. De trend naar smart zal in alle bedrijfssectoren bestaande businessmodellen op zijn kop zetten, de werkgelegenheid beïnvloeden en tevens een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het klimaatbeleid gericht op duurzaamheid en een groene economie. Voorbeelden zijn: CO2-vrij verkeer en vervoer, duurzame energie en energieneutrale gebouwen en woningen.