Financieel/Geld

Zo probeert de Belastingdienst je snel aangifte te laten doen

Eline Spros (Belastingdienst): ’Het geeft een opgelucht gevoel als de aangifte klaar is.’

Eline Spros (Belastingdienst): ’Het geeft een opgelucht gevoel als de aangifte klaar is.’

ROOIMANS, THIJS

Amsterdam - Om te zorgen dat iedereen zijn belastingaangifte op tijd invult, probeert de Belastingdienst ons te prikkelen. Eline Spros, directeur particulieren, vertelt hoe ze dat bij de fiscus doen.

Eline Spros (Belastingdienst): ’Het geeft een opgelucht gevoel als de aangifte klaar is.’

Eline Spros (Belastingdienst): ’Het geeft een opgelucht gevoel als de aangifte klaar is.’

ROOIMANS, THIJS

In de psychologie wordt het nudging genoemd: mensen een duwtje in de rug geven om het gewenste gedrag te bevorderen. Ook de Belastingdienst probeert zich van het fenomeen te bedienen. En dat doet zij volop nu het aangifteseizoen in volle gang is.

Hoe werkt nudging precies?

„Het idee achter nudging is dat je fouten verwacht. Mensen zijn mensen en mensen maken fouten. Ze vergeten dingen in te vullen, zien dingen over het hoofd. Allemaal onbewust. Door de manier waarop het aangifteprogramma is ontworpen, kun je heel veel fouten niet maken, want dan krijg je een melding. En als je vooraf ingevulde gegevens verandert krijg je ook een pop-up met de vraag: weet u dit wel zeker?”

Wat probeert de fiscus te bereiken met nudging?

„We helpen mensen door ze een duwtje in de goede richting te geven zodat ze juist, tijdig en volledig aangifte kunnen doen. Dat doen we in eerste instantie door alle informatie die we vooraf hebben ingevuld in de aangifte. En we attenderen ze op de aangifteperiode met reclames.”

Hoe proberen jullie mensen een zetje te geven?

„We weten uit onderzoek dat mensen het fijn vinden om snel zekerheid te krijgen. En dat geven we dan ook: als ze voor 1 april aangifte doen, dan krijg je voor 1 juli bericht van ons. We vinden dat als je mensen iets vraagt, je ook iets terug moet doen.”

Is het lastiger om mensen te sturen als het gaat om belastingen, een onderwerp dat snel als saai wordt gezien?

„Veel mensen vinden de aangifte niet zozeer moeilijk, maar zien er wel tegenop. En ze hebben het ook gewoon druk. Het is voor de meeste mensen niet de grootste hobby om de belastingaangifte te doen. Dus stellen ze dat uit. En hoe prikkelen we mensen dan om het wel snel te doen? Bijvoorbeeld door te laten zien dat heel veel mensen ermee bezig zijn. In de eerste dagen van maart hadden al honderdduizenden mensen aangifte gedaan. Dat brengen we dan ook naar buiten. En na een tijdje melden we dat er bijvoorbeeld al 3 miljoen aangiftes binnen zijn. Naarmate de datum van 1 mei nadert is de enige boodschap: doe het op tijd. Dan gaan we de dagen aftellen.”

Hoe kun je voorkomen dat je een ’nudge’ nodig hebt en zorg je ervoor dat je zelf gemotiveerd je aangifte doet?

„Je kunt zelf een taak kleiner maken. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met even inloggen en de ingevulde gegevens downloaden. En dan zeg je vooraf tegen jezelf: de rest doe ik morgen. Maar wat blijkt dan: dan heb je het gevoel dat je al bijna klaar bent. En dat is ook zo.”

Nog meer tips?

„Schrijf gewoon in je agenda dat je de aangifte dan en dan gaat doen. Een echte actie voor jezelf opschrijven en benoemen helpt ook om het te gaan doen. Als je zegt dat je het een keer deze week gaat doen, dan komt het er niet van. Maar schrijf je op dat je donderdagavond de helft gaat doen, dan heb je grote kans dat het echt lukt. En het helpt ook als je er met familie en vrienden over praat en van hen hoort dat de aangifte heel snel klaar was.”

Heeft het nog zin om jezelf te belonen voor het doen van de aangifte?

„Een aangifte doen is ook heel lonend in zichzelf. Mensen willen het heel graag geregeld hebben. Niet iedereen vindt het per se leuk om te doen, maar drie kwart van de mensen vindt het doen van de aangifte achteraf meevallen. En het geeft een gevoel van opluchting als het klaar is. Het is weer geregeld en misschien heb je een aardige teruggave. En je hebt het klusje weer geklaard. Dat is dan al beloning genoeg.”