Nieuws/Financieel
1825449145
Financieel

Reacties op troonrede: ’Toenemende onrust en onvrede onder middeninkomens’

Koning Willem-Alexander komt samen met koningin Máxima en prinses Amalia aan op Prinsjesdag voor het voorlezen van de troonrede.

Koning Willem-Alexander komt samen met koningin Máxima en prinses Amalia aan op Prinsjesdag voor het voorlezen van de troonrede.

Den Haag - Het kabinet heeft fors koopkrachtherstel beloofd voor groepen Nederlanders, maar de middeninkomens profiteren daar te weinig van. Dat stellen vakbonden CNV, De Unie en Vakcentrale voor Professionals (VCP) in reactie op de troonrede. FNV vindt dat het minimumloon nog veel verder moet stijgen ondanks de flinke plus per 1 januari. VCP ervaart ’toenemende onrust en onvrede onder de middeninkomens’.

Koning Willem-Alexander komt samen met koningin Máxima en prinses Amalia aan op Prinsjesdag voor het voorlezen van de troonrede.

Koning Willem-Alexander komt samen met koningin Máxima en prinses Amalia aan op Prinsjesdag voor het voorlezen van de troonrede.

„Voor veel van hen begint de rek eruit te raken. Wil er voor deze groepen perspectief blijven, dan moet het roer om in Den Haag”, vindt de vakbond. Volgens de VCP moeten de lonen ’zeker de inflatie volgen’. „De oproep vanuit het kabinet aan werkgevers om de lonen verhogen is welkom, maar klinkt ook gratuit als tegelijkertijd vanuit de overheid weinig gedaan wordt”, stelt de vakbond. Voorzitter Nic van Holstein wijst erop dat de lasten op arbeid buitenproportioneel hoog zijn in Nederland, terwijl de economie er niet slecht voor staat. „De politiek kiest er telkens voor om huishoudens, en specifiek middeninkomens, met deze hoge lasten op te zadelen. Het is ook de overheid die kan helpen werken weer lonend te maken en meer zekerheid te bieden voor de uitgaven van huishoudens.”

„Het is meer dan terecht dat er veel aandacht is voor mensen met een lager inkomen”, zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin. „Maar we moeten niet doen alsof er voor de grote groep die daar net boven zit geen problemen zijn. Het tegendeel is waar.” Volgens Fortuin rust er een ’zware verantwoordelijkheid’ op overheid en werkgevers om middeninkomens op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. Het CNV zet de komende tijd bij cao-onderhandelingen in op een ’historisch hoge loonvraag’ van 5 tot 10 procent. CNV wil dat het kabinet ervoor zorgt dat werken meer gaat lonen. „We pleiten bijvoorbeeld voor een soepel belastingregime voor eenmalige uitkeringen, zodat die rechtstreeks bij de werknemers terechtkomen. En voor een forse verruiming van de fiscale ruimte om kosten netto te vergoeden, zoals de reiskostenvergoeding”, aldus Fortuin.

Reinier Castelein, voorzitter van vakbond De Unie, noemt het beloofde koopkrachtherstel met name voor midden- en hogere inkomens ’uiterst twijfelachtig’. „Nog niet alles is uitgewerkt en doorgerekend dus de komende weken wordt pas duidelijk wat het effect op de koopkracht gaat zijn”, zegt hij. De rekening van het koopkrachtherstel komt volgens Castelein te liggen bij de mensen met iets hogere inkomens en wat spaargeld. „Terwijl het juist die inkomens zijn die nu de economie stutten door hun geld uit te geven en de staatskas ruimschoots te vullen met accijns, btw en de hogere belastingen die ze al betalen.” De inkomens in de achterban van De Unie zijn van oudsher anderhalf tot twee keer modaal.

Het minimumloon en de daaraan gekoppelde AOW gaan per 1 januari met 10 procent omhoog maar dat is volgens FNV lang niet genoeg. De grootste vakbond van Nederland vindt dat het minimumloon verder moet stijgen naar 14 euro per uur. Volgens FNV is het kabinet alleen maar pleisters aan het plakken. „Er wordt niks gedaan om de fundamentele oorzaken van de scheefgroei in de samenleving aan te pakken. Economisch groeit Nederland, het geld moet alleen eerlijker worden verdeeld”, zegt FNV-voorzitter Tuur Elzinga. De vakbond komt daarnaast met een oproep om een ’debat te voeren over het terugnemen van controle over de energievoorziening en andere publieke voorzieningen’, die de afgelopen decennia zijn geprivatiseerd.

Senioren tevreden

De ouderenclubs zijn tevreden met het ’uitgebreide pakket aan koopkrachtmaatregelen’. Gepensioneerden gaan er komend jaar in verhouding meer op vooruit dan werkenden omdat de AOW fors stijgt. De Seniorencoalitie van KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, Anbo en NOOM vragen wel aandacht voor de uitvoering van de gerichte koopkrachtmaatregelen zodat het geld ook daadwerkelijk terechtkomt bij de meest kwetsbare groepen. „Telkens bleek het in de praktijk voor mensen erg lastig om zulke tegemoetkomingen ook echt te krijgen”, aldus de ouderenclubs.

Ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland vinden het goed dat het kabinet maatregelen neemt om de koopkracht te stutten en kleine bedrijven te helpen met hun opgelopen energiekosten. De werkgevers wijzen er wel op dat energie-intensieve bedrijven nog onvoldoende worden geholpen. Tegelijkertijd hebben VNO-NCW en MKB-Nederland zorgen over de extra lastenverzwaringen, de verhoging van het minimumloon en ’alle andere kosten die zij momenteel op hun bord krijgen’. De ondernemersorganisaties vrezen dat dit ’averechts uitpakt’ voor de inflatie en die verder aan kan jagen. „Dit gevaar is te ondervangen met een loonkostencompensatie voor werkgevers, zoals eerder ook is aanbevolen door werkgevers en vakbonden vanuit de SER.”

Schraal verhaal

„Voor ondernemers is de miljoenennota vandaag een schraal verhaal”, vindt INretail. Volgens de winkeliersvereniging ontbreekt het aan compensatie voor de forse loonkostenstijging waar de sector mee te maken krijgt vanwege de ’enorme stijging’ van het wettelijk minimumloon vanaf januari. De winkeliers willen daarvoor worden gecompenseerd. „Ook de effecten van de hoge energielasten en fors gestegen huur- en inkoopkosten hakken er in bij ondernemers en vanaf oktober start bovendien de terugbetaling van de in coronatijd opgebouwde belastingschuld”, somt INretail op. „We maken ons op voor een guur najaar”, concludeert algemeen directeur Jan Meerman.

De branchevereniging van de chemische industrie VNCI maakt zich door de energiecrisis zorgen over de concurrentiepositie van zijn leden en wil concrete maatregelen. „We roepen de overheid op om snel de ruimte te benutten die het Europese crisissteunkader biedt, zodat bedrijven op korte termijn kunnen overleven”, stelt VNCI in een reactie. „Denk aan gunstige leningsvoorwaarden of gedeeltelijke compensatie van de hoge energiekosten, die nu ook in andere Europese landen worden toegepast. En ondersteun daarnaast bedrijven met hun investeringen in verduurzaming, bijvoorbeeld door te zorgen dat infrastructuur op tijd op orde is.”

Ook FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie, vindt het ’zeer teleurstellend’ dat het kabinet geen geld reserveert om geen om bedrijven door de energiecrisis heen te helpen. „Ook Nederland mag van de Europese Commissie miljoenen steun geven, maar doet dat niet. Daarmee lopen we het risico dat de hele industriële waardeketen onderuit gaat.”

De Woonbond vindt het goed dat het kabinet dit jaar nog komt met compensatie voor de energieprijsstijgingen. „Vooral in de huursector was energiearmoede al een groot probleem voor de hoge recente prijsstijgingen”, aldus de belangenvereniging voor huurders, die wil dat de slechtste woningen met enkelglas zo snel mogelijk worden aangepakt. De Woonbond vindt verder dat er sprake is van ’een blinde vlek voor met name de betaalbaarheid voor huurders in de commerciële sector’.