Nieuws/Financieel
1859650934
Financieel

Column: na corona komt een nieuwe economie

Aankomend president Biden wil de Amerikaanse economie vergroenen.

Aankomend president Biden wil de Amerikaanse economie vergroenen.

Wat brengt de toekomst? Bij het begin van de coronacrisis zagen we nog een overvloed aan optimistische publicaties. Na afloop van deze crisis zouden we een andere, betere wereld mogen verwachten. Tot op heden is er vooral sprake van maatschappelijke en economische wereld die op hoofdlijnen een voortzetting is van vóór de crisis.

Aankomend president Biden wil de Amerikaanse economie vergroenen.

Aankomend president Biden wil de Amerikaanse economie vergroenen.

Ook Europese opiniepeilingen geven aan dat de meeste kiezers uitgaan van het ’oude normaal’ – waar mogelijk wat meer thuiswerken en minder reizen, dat is het dan wel.

Oude trend

Ook binnen het bedrijfsleven wordt de oude trend weer opgepakt en door ervaringen met de crisis zelfs versterkt. Dat betekent vooral bij grotere bedrijven een versnelling van digitalisering, de inzet van slimme robottechnologie, automatisering, cloudcomputing, investeringen in klimaattechnologie en een verkleining van de afhankelijkheid van andere bedrijven en meer gebruik van de online wereld en flexibel personeel.

Steeds meer landen koersen richting een nieuwe economie, aanduid als 4.0, die aansluit bij internationale bedrijfstrends. De wereld van 4.0 wordt gekenmerkt door klimaatverandering, door digitalisering en de inzet van innovatieve technologieën, waaronder kunstmatige intelligentie, slimme robots en klimaattechnologie. Daarnaast zien bij veel ondernemers, investeerders en beleggers een run op groene investeringen.

Joe Biden

Deze investeringsgolf wordt extra aangewakkerd door de klimaatplannen van de aanstaande Amerikaanse president Joe Biden. Ook het recente miljardenklimaatplan (Green Deal) van de Europese Unie stimuleert een vergroening van de economie. Een nieuw kabinet in Nederland zal straks weinig ruimte hebben een afwijkende koers te gaan varen. De boodschap is dan ook: snel en effectief inspelen op de wereld van 4.0.

Steeds meer landen kiezen voor protectionistische maatregelen en bescherming van hun eigen economie. Door de coronacrisis is deze trend versterkt. Een belangrijk onderdeel van dit beleid is ook dat landen hun eigen economie versterken door in het buitenland innovatieve bedrijven en slimme start-ups te werven door ze te lokken met lage bedrijfslasten, eenvoudige regelgeving, snelle procedures en bedrijfssubsidies.

Vorig jaar was Duitsland op dit vlak de grote winnaar. De Duitsers troefden ander landen af door de nieuwe Europese megafabriek van Tesla binnen te halen. In de buurt van Berlijn creëert deze fabriek rond de 10.000 nieuwe arbeidsplaatsen.

Beer los

Binnen de EU bestaan bezwaren tegen deze concurrentie. Maar landen trekken zich daarvan niets aan. Nu het herstel van de economie overal op de eerste plaats komt, is de beer echt los, ook al omdat het Verenigd Koninkrijk, onmiddellijk na het Brexit-akkoord met de EU, heeft aangekondigd dat het met een pakket maatregelen komt waarmee het VK ondernemingen mondiaal het beste bedrijfsklimaat kan aanbieden. Brexiteers dromen al van de idee dat de Europese hoofdkantoren van de Amerikaanse techmultinationals (Google, Amazon, Apple, Facebook, Microsoft) in Londen terecht zullen komen.

Nederland gaat door deze concurrentie en het Britse beleid bedrijven en banen verliezen; we zien nu al dat ’onze’ slimme start-ups en scale-ups voor het VK kiezen.

Fysieke winkels

Binnen het bedrijfsleven zijn de winnaars vooral ondernemingen die actief zijn op het terrein van tech, de online-wereld, ict en software-ontwikkelingen. Bedrijven uit de oude economie, zoals fysieke winkels, de fossiele industrie (olie), banken, de traditionele reis en entertainment wereld krimpen.

Door de coranacrisis is in verschillende landen de invloed van de overheid op de economie toegenomen. Ook in Nederland zijn er politieke partijen, vooral links van het midden, die vinden dat een nieuw kabinet de overheidsinvloed op de economie moet vergroten.

Bemoeienis

De geschiedenis leert dat een te veel aan ambtelijke en politieke bemoeienis slecht uitpakt voor groei, banen en economische vernieuwingen. Gezien het openlijk falen van de overheid op verschillende beleidsterreinen, zoals bij de belastingen, in onze zorgsector en bij het scheppen van banen voor gehandicapten, ligt meer overheid niet zomaar voor de hand.

Bovendien heeft Nederland vooral creatieve en slimme bedrijven nodig die banen creëren, de economie vernieuwen en baanbrekende oplossingen aandragen, zoals recent de coronavaccins.

Traditionele opvattingen

In Nederland valt op dat in de linkse verkiezingsprogramma’s (SP, GroenLinks, PvdA) de wereld van 4.0 wordt genegeerd. Daarin staan traditionele linkse opvattingen centraal, zoals een vijandige houding tegenover het bedrijfsleven. Dat wordt benadrukt door een miljardenwaslijst aan lastenverzwaringen.

Deze partijen willen de werkgelegenheid bevorderen met vele tienduizenden slecht betaalde overheidsbaantjes en de SP vindt ook dat Nederland uit de EU moet treden. Links wil straks graag meeregeren, maar de kans is groot dat hun ’ouderwetse’ programma’s in de weg zitten.

Coronavaccins

Vanwege het verloop van de coronapandemie wagen gezaghebbende internationale denktanks zich nog niet aan toekomstvoorspellingen voor de langere termijn. Voor dit jaar wordt voor de meeste landen, ook voor Nederland, een licht herstel van de economie voorspeld. Deze opleving krijgt een extra impuls door de succesvolle coranavaccins die recent beschik baar zijn.

Voor onze economische toekomst spelen internationale ontwikkelingen en trends binnen het bedrijfsleven en overheden een belangrijke rol. De wereldeconomie krijgt te maken met ontwikkelingen die vooral maatschappelijke en economische effecten hebben op internationale handelslanden, zoals Nederland.

China

China zal de komende jaren de grootste economie van de wereld worden en de eerste plaats van de VS overnemen. Ook op het terrein van innovatieve technologie en handel zullen de Chinezen de Amerikanen overtreffen. Recent heeft China zijn groeiende machtspositie verder versterkt door het sluiten van een vrijhandelsovereenkomst met de zogenoemde ASEAN-landen. Eind vorig jaar sloot China bovendien een opvallend investeringsverdrag met de EU.

De EU heeft haar mondiale politieke en economische positie ten opzichte van zowel de VS als China versterkt. In 2020 werden drie belangrijke akkoorden afgesloten: een nieuwe meerjarenbegroting 2021-2027, een economisch herstelfonds en een miljarden klimaatplan. Daarnaast sloten de 27 EU-landen eensgezind met het VK een Brexit-overeenkomst. Door deze overeenkomst en de akkoorden is ook de band tussen de lidstaten versterkt en kan de EU meer vaart maken.

Onafhankelijk

Ten opzichte van de VS is de EU er inmiddels in geslaagd een min of meer onafhankelijke positie op te bouwen. Dat komt goed uit nu Joe Biden heeft aangekondigd dat hij het America First-beleid van Donald Trump zal voortzetten.

Reageren? Mail naar [email protected].