Financieel/Stan Huygens Journaal
1898403003
Stan Huygens Journaal

Earl van Sandwich bij onthulling wandtapijten over 17e eeuwse voorvader

Britse kranten brachten koninklijk nepnieuws

Directeur Michael Huijser van het Scheepvaartmuseum tussen John montagu, Earl van Sandwich en zijn vrouw countess Caroline.

Directeur Michael Huijser van het Scheepvaartmuseum tussen John montagu, Earl van Sandwich en zijn vrouw countess Caroline.

Nepnieuws is van alle tijden. Zo liet de Engelse koning Karel II negatieve berichten over de slag bij Solebay in 1672 een positieve draai geven. Dat vertelde de Oxfordse historicus Jack Avery tijdens de onthulling van twee wandtapijten over het beroemde zeegevecht in het Amsterdamse scheepvaartmuseum.

Directeur Michael Huijser van het Scheepvaartmuseum tussen John montagu, Earl van Sandwich en zijn vrouw countess Caroline.

Directeur Michael Huijser van het Scheepvaartmuseum tussen John montagu, Earl van Sandwich en zijn vrouw countess Caroline.

Als schrijnend voorbeeld gaf hij de mededeling in de officiële Britse kranten dat de Engelse viceadmiraal Edward Montagu, de vierde Earl van Sandwich, de slag met de Nederlanders had overleefd terwijl hij in werkelijkheid met zijn zoon was omgekomen nadat zijn vlaggenschip door een ’brander’ in lichterlaaie was gezet.

Verdronken

De elfde Earl van Sandwich, John Montagu schudde zijn hoofd over dit gemanipuleer met de waarheid over het vreselijke lot van zijn verre voorvader, die van het brandende schip was af gesprongen en verdronken. Zijn lijk spoelde later aan, slechts herkenbaar aan zijn geschroeide admiraalsuniform.

Zeegevecht

Het lid van het Britse Hogerhuis en zijn vrouw countess Caroline, een oud-journaliste, waren door museumdirecteur Michael Huijser en voormalig voorzitter van de Raad van Toezicht, oud-Commandant der Zeestrijdkrachten Matthieu Borsboom uitgenodigd om de onthulling bij te wonen van wandtapijten over de Slag bij Solebay.

Dit onbesliste zeegevecht tussen de Engelse vloot onder leiding van James Stuart, hertog van York, de broer van de koning, en de Nederlandse eskaders onder aanvoering van admiraal Michiel de Ruyter, vond plaats op 7 juni, precies op de dag dat de slag bij Solebay 350 jaar geleden plaatsvond.

Viceadmiraal b.d. en oud-Commandant Zeestrijdkrachten Matthieu Borsboom tussen commandant Zr.Ms.de Ruyter KLTZ Gert-Jan van der Ploeg (l.) en publicist en nazaat van admiraal Michiel de Ruyter, Frits de Ruyter de Wildt.

Viceadmiraal b.d. en oud-Commandant Zeestrijdkrachten Matthieu Borsboom tussen commandant Zr.Ms.de Ruyter KLTZ Gert-Jan van der Ploeg (l.) en publicist en nazaat van admiraal Michiel de Ruyter, Frits de Ruyter de Wildt.

Op de unieke, geweven lappen stof staan scenes uit de bloedige slag, naar schilderijen van ’oorlogscorrespondent’ Willem van de Velde de Oude. Op eentje, De verbranding van de Royal James, prijkt het brandende vlaggenschip van de Engelse vloot, waarvan de vierde Earl in doodsnood afsprong.

Boterhammen

Naar deze Engelse zeeheld is in de achttiende eeuw de sandwich, genoemd omdat hij aan boord boterhammen zonder korstjes placht te eten. „Het had een haar gescheeld of wij hadden geen Sandwich maar Portsmouth geheten en dan beet iedereen nu in een portsmouth”, zei zijn verre nazaat met stijve bovenlip. Overigens heeft de elfde Earl een Amerikaanse sandwichketen officieel toestemming gegeven om de naam Earl of Sandwich te gebruiken.

V.l.n.r. Militaire-geschiedenisliefhebber Jeroen Friedericy, de Britse militair attaché kolonel Mark Maddick, hoofdconservator Jeroen van der Vliet en res. ritmeester en lid van het Cavalerie Ere-Escorte Jacques Vincken.

V.l.n.r. Militaire-geschiedenisliefhebber Jeroen Friedericy, de Britse militair attaché kolonel Mark Maddick, hoofdconservator Jeroen van der Vliet en res. ritmeester en lid van het Cavalerie Ere-Escorte Jacques Vincken.

Voordat historicus en schrijver Luc Panhuysen zijn lezing over het Rampjaar 1672 ging houden, kwam admiraal Borsboom nog met een verrassende ontdekking. Een pagina uit een scheepsjournaal waarin gewag wordt gemaakt van de dood van Edward Montagu en zijn Nederlandse tegenhanger, de geestelijk vader van de mariniers luitenant-admiraal Willem baron van Ghent tot Drakenburgh, die door een kanonskogel was geraakt.

„En de naam van die schrijver van het scheepsjournaal was... kapitein Panhuysen”, sprak de oud-marinebaas. „Dat kan geen toeval zijn. Zo brengt de geschiedenis ons allemaal bij elkaar.”