1914945
Financieel

Column: Het gelijk van Trump, maar China wint

Donald Trump heeft gelijk met het aanpakken van China, maar een handelsoorlog moet worden voorkomen. China zal uiteindelijk de winnaar van de toekomst zijn en Europa, waaronder Nederland moet de economische koers vooral richten op de nieuwe economische grootmachten in de wereld, zoals China en India. Ons land moet daarom volop inzetten op digitalisering, nieuwe technologieën en vooroplopen bij het klimaatbeleid.

Protectionisme

Deze week waarschuwde directeur Christine Lagarde van het Internationale Monetair Fonds (IMF) voor de negatieve gevolgen van de handelsoorlog tussen de VS en China en het opkomende protectionisme in de wereld. Ze wees erop dat de geschiedenis heeft geleerd dat handelsbelemmeringen, zoals importbeperkingen, de groei van de wereldeconomie afremmen. Deze afremming zal in veel landen leiden tot een lagere groei en minder werkgelegenheid. Lagarde roept daarom alle landen op om, ook uit eigen economisch belang, juist te streven naar lagere handelsbarrières. Toen Donald Trump met zijn actie tegen China begon, oogstte hij wereldwijd veel kritiek, maar inmiddels zien we een kentering.

Internationale analyses maken duidelijk dat de Chinezen voor goederen gemiddeld hogere importtarieven hanteren dan de VS en Europa, maar belangrijker is dat China op andere wijze handelsbelemmeringen opwerpt. De praktijk laat zien dat dit land tijdrovende procedures hanteert voor import, het eigen bedrijfsleven bevoordeelt en beschermt tegen buitenlandse ondernemingen. Daarnaast doet de Chinese overheid weinig tegen de namaak van westerse producten en de diefstal van intellectuele eigendommen van buitenlandse bedrijven die in China actief zijn. Trump ziet deze analyses als een bevestiging van zijn aanpak, maar negeert studies die uitwijzen dat een verscherping van het handelsconflict per saldo slecht zal uitpakken voor de Amerikaanse economie; voor veel mensen wordt het leven duurder en er gaan banen verloren.

China nummer 1

In de internationale economische media wordt ook gesuggereerd dat de huidige Amerikaanse regering met dit conflict de technologische opmars van China wil afremmen. De Chinezen hebben recent aangekondigd dat ze met hun programma ‘Made in China 2025’ binnen tien jaar tot de wereldwijde top op hightechgebied willen behoren. Ze zullen ze dan ook de grootste economie van de wereld zijn. Daarbij zetten ze vol in op digitalisering, kunstmatige intelligentie, robots, 3D-printen, het internet of things, big data, bio-en nano tech en kwantumcomputers. Daarnaast maken ze haast met de energietranistie van fossiel naar duurzaam. De kans dat China deze doelstelling zal realiseren is groot. Op alle economische lijstjes die recent door internationale denktanks zijn gepubliceerd staat China in 2030 op de eerste plaats en de VS op forse achterstand op twee.

De huidige top vijf van de grootste economieën bestaat uit de VS, China, India, Japan en Duitsland. In 2030 is die als volgt: China, VS, India, Japan en Indonesië. Kijken we naar de top dertig in 2030 (PwC-lijstje) dan valt op dat Europa slecht scoort. Duitsland op 7, het VK op 10, Frankrijk 11, Italië 15, Spanje 17 en Polen op 26. Opvallend is dat Rusland op 6 en Turkije op 12 staan. Ons land staat nu nog op 26 maar zakt weg naar plek 32. Het gaat hier om ongewisse voorspellingen, maar de trend is wel duidelijk. China wordt de economische grootmacht van de wereld en India zal na 2030 de VS gaan inhalen. Voor het Nederlandse bedrijfsleven is dit een duidelijk signaal voor de toekomstige richting van onze export die nu vooral op de EU is gericht. Rutte 3 heeft met de exportmissie naar China deze week al een goede aanzet gegeven. Voor de EU is het grote probleem dat het achterloopt bij digitalisering en innovaties.

Digitalisering en nieuwe technologie

De komende decennia zijn er ten minste drie internationale trends die onstuitbaar zijn: een verdergaande digitalisering van onze economie, snelle technologische innovaties en de immense gevolgen van klimaatveranderingen. Door de meeste landen en bedrijven wordt nog onvoldoende onderkend dat met een digitalisering van productie- en bedrijfsprocessen en het gebruik van innovatieve technologieën, niet alleen de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2 kan worden beperkt maar ook een duurzame, groene economische groei.

Daarbij gaat het om investeringen in duurzame energie (zon, wind), energie-plus gebouwen en woningen, C02-vrij verkeer en vervoer en energie-arme bedrijfs- en productieprocessen ( www.klimaatverdragparijs.nl). De inzet van smart technologie speelt een hoofdrol. We schreven al eerder dat onze overheid en bedrijfsleven snel het initiatief moeten nemen om op dit terrein een internationale koploper te worden; Nederland als boegbeeld van een land met een slimme en groene economie. Onderwijs, om-, her- en bijscholing spelen daarbij een cruciale rol. Maar het probleem is dat ons onderwijs nog steeds opleidt voor banen die straks niet meer bestaan en zich onvoldoende richt op de werkgelegenheid van de toekomst.

Gevolgen Facebook

Vooral in beurskringen wordt volop gespeculeerd over de economische gevolgen van de privacy-schendingen door Facebook en de mogelijke uitstraling naar technologiebedrijven. Gaan we af op de economische geschiedenis dan zal deze bui snel overdrijven. Het effect zal wel zijn dat niet alleen in de VS maar ook in veel andere landen de privacywetgeving en het toezicht daarop zal worden aangescherpt. Maar de verwachting is dat juist daardoor de beurskoers van Facebook, die in eerste instantie met meer dan 20% daalde, zal herstellen.

Gebruikers van dit sociale medium hebben na deze aanscherping minder de neiging om af te haken en adverteerders minder risico op schandalen. En voor de technologiesector geldt dat het economische belang de komende jaren alleen maar zal toenemen. Landen die willen groeien en hun klimaatdoelstellingen willen halen, hebben behoefte aan een sector die daaraan een cruciale bijdrage kan leveren.