Nieuws/Financieel
195948144
Financieel

Column: Rutte, kies voor het landsbelang

Premier Rutte debatteerde deze week over de stikstofcrisis.

Premier Rutte debatteerde deze week over de stikstofcrisis.

Naar aanleiding van de stikstofcrisis en de zogenoemde PFAS (vervuilde grond problematiek) kopte deze krant afgelopen donderdag dat Rutte III een treuzelkabinet is. Beide problemen waren in politiek Den Haag allang bekend. Bovendien zijn de verantwoordelijke bewindslieden en hun departementen al geruime tijd van verschillende kanten gewaarschuwd voor de desastreuze gevolgen.

Premier Rutte debatteerde deze week over de stikstofcrisis.

Premier Rutte debatteerde deze week over de stikstofcrisis.

Doordat de kabinetsploeg een adequate aanpak steeds voor zich uit heeft geschoven, wordt vooral de bouwsector opgezadeld met een schadepost van vele miljarden. Het kabinet probeert nu met een noodplan deze schade als nog te beperken. De kern daarvan is een maximale snelheid van 100 kilometer per uur. Maar het kabinet heeft al duidelijk dat dit plan onvoldoende is.

"Premier is op weg naar nieuwe crisissen"

Volgens premier Rutte zijn er extra maatregelen nodig. Hij gaf ook aan dat die niet mogen leiden tot de aantasting van onze economische groei en meldde daarbij met enige trots dat Nederland op dit moment de ’beste’ economie van de Europese Unie heeft.

Dat laatste klopt, maar wij schreven al eerder dat ons land die positie aan het verliezen is en dat op termijn ook onze groei lager komt te liggen. De relatief hoge groei in de afgelopen decennia heeft ons land vooral te danken aan het beleid van opeenvolgende kabinetten. Deze hebben in samenwerking met werkgeversorganisaties en vakbonden, Nederland economisch internationaal op de kaart gezet.

In onze vorige column merkten we al op dat dit ’oude’ succesvolle economische beleid is uitgewerkt en ook dat we nog onvoldoende nieuw beleid hebben ontwikkeld om onze welvaart straks te kunnen betalen. Sterker nog: Rutte III, maar ook nieuwe kabinetten, krijgen te maken met een waslijst aan problemen en uitdagingen die om daadkracht vragen.

Nu al staat vast dat wij in ons land moeten leren leven met een lagere economische groei en een economie waarbij duurzaamheid centraal staat. Voor veel mensen zal dit tot pijnlijke gevolgen leiden. Voorbeelden zijn een lagere koopkracht, maar ook een aantasting van de sociale zekerheid en minder zekerheid op de arbeidsmarkt.

Het lijkt er op dat Rutte III met tijdrekken deze pijnlijke boodschap voor zich uit schuift, waardoor de boosheid in Nederland alleen maar zal toenemen. Mark Rutte zou ook hier moeten kiezen voor het landsbelang, zoals we eerder zagen bij de oud-premiers Ruud Lubbers en Wim Kok toen ze de arbeidsongeschiktheidsregeling versoberden.

Door het bedrijfsleven is het kabinet al gewaarschuwd voor een nieuwe explosieve crisis. Met het huidige klimaatbeleid worden de doelstellingen van Rutte III niet gehaald. Daardoor zal het kabinet te maken krijgen met boze burgers en bedrijven als die plotsklaps overvallen worden met extra klimaatmaatregelen die voor deze doelstellingen nodig zijn. Daar komt nog bij dat het maatschappelijk draagvlak voor dit beleid gering is. Het wordt gekenmerkt door een lappendeken aan bureaucratische en omstreden maatregelen die onvoldoende effectief zijn.

CO2-taks

In een eerdere column hebben wij gepleit voor een beleid dat in hoofdzaak bestaat uit een gestaag stijgende algemene CO2-taks die er toe leidt dat iedereen gaat betalen voor de aangerichte klimaatvervuiling (de vervuiler betaalt). Daarnaast moet Nederland internationaal vooroplopen met de inzet van de nieuwste technologieën waarmee de uitstoot van CO2 snel en effectief kan worden teruggedrongen.

Volgens recente prognoses zal politiek Den Haag nu en de komende regeerperioden rekening moeten houden met een lagere economische groei die naar verwachting tussen 1 en 1,5% ligt. Voor een deel hangt dit samen met de vergrijzing van onze bevolking: het aandeel 65-plussers ligt nu rond de 19% en neemt toe tot 26% rond 2040.

Groei voorbij

De mooie tijden van een groei van 2 tot 3% lijken definitief voorbij en dat heeft ingrijpende gevolgen, zoals lagere inkomsten voor de schatkist. Minder geld voor de overheid betekent in beginsel ook minder ruimte voor collectieve overheidsuitgaven die door de vergrijzing toch al onder druk staan. Als we afgaan op de vele miljarden aan wensen waarmee de politiek de afgelopen tijd op het Haagse Malieveld is geconfronteerd, wordt het hoog tijd dat alle politieke partijen zo eerlijk zijn om te wijzen op de nieuwe realiteit. Pappen en nathouden kan ook op dit vlak tot een crisis leiden.

Nederland krijgt als open economie te maken de wereldwijde trend waarbij steeds meer landen kiezen voor een eigen nationale economische strategie waarbij eigen bedrijven en werknemers worden bevoordeeld. Dit protectionisme is aangewakkerd door het America First-beleid van Donald Trump. Dat leidt tot een lagere wereldhandel die nadelig uitpakt voor onze economie en werkgelegenheid.

Bij deze trend zien we tussen landen ook een keiharde concurrentiestrijd om uit het buitenland topbedrijven aan te trekken, vooral op het terrein van nieuwe technologieën. Met het oog daarop creëren ze voor deze ondernemingen ’het beste’ internationale bedrijfsvestigingsklimaat (lage lasten, lage belastingen, soepele regels, hoog geschoolde technici, subsidies enz.). Deze week zagen we een mooi voorbeeld van deze strijd die gewonnen werd door Duitsland. De megafabriek van Tesla wordt gevestigd in de omgeving van Berlijn. Andere landen, waaronder Nederland, verloren de slag.

Vestigingsklimaat

Ons land, dat tot voor kort internationaal kon pronken met een excellent vestigingsklimaat, is deze positie aan het kwijtraken. Daarbij spelen verschillende factoren een rol, zoals onze hoge lastendruk, een gebrek aan technici, hoge werkgeverslasten, een verslechtering van het fiscale bedrijfsklimaat en op allerlei terreinen een overvloed aan regelgeving.

Door bovenvermelde ontwikkelingen zal een excellent vestigingsklimaat voor onze economie en werkgelegenheid juist extra belangrijk worden. Maar onder invloed van de soap rond de dividendbelasting is dit grote belang laag op de Haagse politieke agenda terecht gekomen. Als we kijken naar de succesvolle landen op dit terrein durven nu al te voorspellen dat Den Haag daarvan snel spijt gaat krijgen.

Wij hebben er eerder al voor gepleit dat Nederland het ’beste’ internationale vestigingsklimaat creëert voor zogenoemde klimaatwinnaars: bedrijven die wereldwijd vooroplopen met een klimaatneutrale bedrijfsvoering.

Reageren? Mail naar [email protected].