Nieuws/Financieel
1968211
Financieel

Column: Hebben we dan niets geleerd?

De wereldeconomie draait prima: bedrijfswinsten stijgen, salarissen lopen op en in Nederland neemt het begrotingsoverschot toe. In plaats om wat opzij te zetten voor mindere tijden, lenen we alleen maar nog meer geld. Hierdoor komt de klap straks des te harder aan.

Het IMF waarschuwde vorige week voor de snelle stijging van de wereldwijde schuldenberg. Volgens de organisatie vormt die in potentie een bedreiging voor de financiële stabiliteit. Overheden, bedrijven en huishoudens dragen een schuldenlast van bijna €200.000 miljard met zich mee. Dat is maar liefst 3,2 maal zoveel als de omvang van de wereldeconomie. Ter vergelijking: vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis was die verhouding nog 2,7. Als er een nieuwe crisis uitbreekt, wordt het dus een stuk lastiger om alle leningen af te lossen dan tijdens de kredietcrisis van 2008/2009. Hebben we dan helemaal niets geleerd van de ellende van tien jaar geleden?

Buffer voor mindere tijden

In het huidige gezonde economische klimaat – met een wereldeconomie die met circa 4% per jaar groeit – is het voor veel partijen vrij eenvoudig om wat opzij te leggen voor mindere tijden. Het gezegde is dat je het dak moet repareren als de zon schijnt. In plaats daarvan kiezen veel bedrijven en landen er juist voor om te beginnen met het aanleggen van een nieuwe uitbouw. Een gevolg van de oplopende schuldenlast is dat de schade straks nog groter is wanneer het vroeg of laat begint te regenen. De lage rente maakt het overigens ook wel erg verleidelijk om telkens nog wat bij te lenen.

Verslaafd aan lage rente

De Nederlandse overheid betaalt bijvoorbeeld slechts 0,7% rente over een lening met een looptijd van tien jaar. Dat was in 2008 nog ruim 4%. Hoewel de rente in Europa nog extreem laag ligt, loopt deze in de Verenigde Staten al langzaam maar zeker op. Het rendement op Amerikaanse staatsobligaties kwam eerder deze week voor het eerst sinds begin 2014 boven de 3% uit. Als de overheid of bedrijven meer geld willen lenen of een aflopende lening gaan verlengen, zijn ze dus steeds meer kwijt aan rentelasten. Het wordt dus alleen maar lastiger om een buffer op te bouwen voor de magere jaren.

De volgende crisis

Het is onmogelijk om nu al te zeggen wat de oorzaak zal zijn van de volgende crisis op financiële markten of wanneer deze zal uitbreken. Maar het laat zich nu al uittekenen dat de klap straks des te harder aankomt door de zeer hoge schuldenlast. Vanuit valutaperspectief is het bovendien de vraag of de dollar dan zijn traditionele rol van veilige haven even goed vervult als in het verleden. Door het beleid van president Donald Trump – belastingen verlagen en uitgaven opschroeven – neemt het begrotingstekort snel toe. De effecten daarvan zijn al zichtbaar in een oplopende rente en een zwakkere dollar. Het zou zomaar kunnen dat bijvoorbeeld de Zwitserse franc en cryptovaluta’s straks de favoriete vluchtoorden worden.

Laurens Maartens (laurens.maartens@nbwm.nl) is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (www.nbwm.nl). Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast-verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Hij drukt daarbij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten. Deze column geeft zijn persoonlijke mening weer. Deze informatie is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen via de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij NV.