Nieuws/Financieel
1975525
Financieel

Boekentips

’Grijp in bij sociale media’

Sociale media hebben desastreuze bijwerkingen gekregen voor consumenten en de economie. Tijd om in te grijpen, concluderen auteurs van nieuwe financieel-economische titels na het echec bij Facebook.

Tim O’Reilly is adviseur van zo’n beetje heel Silicon Valley. In ‘Whats The Future’ – typerend vertaald als ‘De Nieuwe Economie’ (Karakter Uitgever, €29,99) – beschrijft hij hoe overheden te weinig gebruik maken van kansen in nieuwe technologie, van gps tot kunstmatige intelligentie in robots en zelfrijdende auto’s. Het moet volgens O’Reilly normaal worden om van bedrijven als Tesla en TomTom te vragen data te leveren die het publiek voor de autoritten kan gebruiken, stelt hij.

Zijn eis beperkt meteen een groot aantal probleem van consumenten met bedrijven als Google en Facebook: deze vernieuwers vormden in enkele jaren een monopolie. De overheid krijgt er nauwelijks grip op en reageert doorgaans laat.

Silicon Valley heeft, anders dan wat de consensus is, veel zelfregulerende kracht, beschrijft hij. De invloedrijkste bedrijven wachten niet op de overheid; ze leren vooral van elkaar na missers zoals bij Facebook met Cambridge Analytica. En ze anticiperen alweer op de volgen de overheidsingrepen.

Grijp in

Jamie Bartlett is explicieter in ‘The People VS Tech’ (Penguin, €11,95): technologie verandert de economie en samenleving al zo snel, dat de economie en democratie in gevaar zijn als overheden niet consequent ingrijpen. Sociale media hebben haat zaaiende groepen een ongekend platform gegeven. Google, Facebook en Twitter grijpen steevast pas als klachtenaantallen groot worden.

De internetbedrijven hebben er - politiek let op – in hun eigen voordeel voor gezorgd dat de inkomensongelijkheid rap groter werd, zonder dat de beloofde toegankelijkheid voor wereldwijde verbroedering heeft gezorgd. Net als O’Reilly blijft Bartlett optimistisch. ‘Hoe internet de democratie doodt – en hoe we die kunnen redden’, luidt de ondertitel.

Er is een andere kant. In ‘Powerfull’ (Missionday, €22,99) beschrijft Patty McCord, veertien jaar verantwoordelijk voor personeelszaken bij videostreamingdienst Netflix, de grote aantrekkingskracht die nieuwe technologie en bedrijfsvormen continu hebben. Overheden moeten anticiperen op de volgende vernieuwer.

Vernieuwer?

Netflix werd afgedaan als de online versie van de oude videotheek – hoe relevant kan dat zijn? Maar Netflix verfijnde zijn model in een sfeer van ‘meedogenloze eerlijkheid’, met eigen series, omvangrijke investeringen in stabiele systemen en schaart zich naast de tech-reuzen. Netflix speelt daardoor steeds makkelijker met alsmaar nauwkeuriger afgestelde algortimes in op de voorkeuren van gebruikers. Ze krijgen binnen seconden een tiental alternatieven voorgeschoteld. Netflix wordt zelfs omarmd door telecom- en kabelbedrijven, omdat die niet zonder de aantrekkingskracht van deze serieleverancier kunnen.

Weer een ander perspectief biedt de Belg Peter Hinssen. Deze ondernemer en wetenschapper wordt door bankanalisten en politici omarmd als ziener in het woud van volgende technologiegolven. Hij bouwde zijn eigen streamingdienst en verkocht die. Hinssens eerste bedrijf E-Com werd gekocht door netwerkbedrijf Alcatel.

In ‘The Day After Tomorrow’ (Lannoo Campus, €29,99) toont hij de belangrijkste ‘pioniers’ in technologie, die alweer anticiperen op de volgende vormen van vernieuwing, na machine learning. De les die hij uit talloze bedrijfsvernieuwingen haalt: wacht niet op de overheid, vernieuw en anticipeer op regelgeving, zoek als werknemer ook zelf nieuwe onderwijsvormen op. De overheid gaat pas laat helpen.

Blokkers

Ab Blokker bouwde het familiebedrijf in huishoudelijke artikelen met zijn broer Jaap uit van de 43 winkels die ze in 1975 van hun vader kregen. Terri van der Heijden en Barbara Rijlaarsdam beschreven de opkomst, neergang en vernieuwing (Anbo Anthos, €20). Ze focussen zich sterk op de zeer verschillende karakters van de broers, de machtsstrijd en hoe het na de dood in 2011 van broer Jaap achteruit gaat met Blokker. Ab stapt na verlies van invloed in maart 2013 uit het bedrijf, maar houdt de helft van alle delen. Achter de schermen trekt hij nog steeds aan de touwtjes.

Bill Ackman bevocht Herbalife en verloor.

Bill Ackman bevocht Herbalife en verloor.

Investeerder Bill Ackman van het in Amsterdam genoteerde Pershing Square Holdings noemt Herbalife, leverancier van voedingssupplementen, de grootste bedrijfsfraude ooit. Ackman ging voor $1 miljard short in Herbalife. Zijn aanval vanaf 2012, en vooral tijdens een presentatie in 2014, strandde. Gedurende Ackmans laatste afbrand-analyse (‘criminele onderneming’) ging de koers nota bene met 25% omhoog.

Titanenstrijd

Scott Wapner beschrijft de strijd tussen hedgefondsmanager Ackman en Herbalife-grootaandeelhouder Carl Icahn in ‘When The Wolves Bite’, (Publicaffairs, €24,99). Icahn noemde de supplementenleverancier juist ,,sterk ondergewaardeerd”, en zocht juist de confrontatie met vijand Ackman. Investeerders George Soros en Daniel Loeb mengden zich eveneens in de strijd.

CNBC-journalist Wapner ziet de Herbalife-strijd vooral als voorbeeld van de toenemende macht van activistische aandeelhouders. Samen kochten ze vorig jaar voor $62 miljard aan bedrijven, een verdubbeling afgezet tegen 2016.

In Nederland werd Elliott Management bij AkzoNobel de laatste vertegenwoordiger van dit gilde miljardair-aandeelhouders. Dit voorjaar verkocht Ackman de shortpositie in Herbalife. Icahn claimt $1 miljard winst op zijn aandelen te hebben geboekt. Sinds Ackmans aanval won het aandeel Herbalife zo’n $30 waarde.

In ’Denken als Elon Musk’ (Haystack, €15) zijn Erwin Wijman en Jeanine Blaauw zeer sceptisch over de overlevingskansen van batterijautobouwer Tesla. Naar buiten toe is Musk zeer voorkomend, mensen die voor hem werkten verhalen over de uitvallen tegen zijn medewerkers die fouten maken. Met Steve Jobs heeft hij gemeen dat hij niet tegen onzorgvuldigheid kan.

Tesla is van alle andere bedrijven het zorgenkindje geworden. De productie van de M3 loopt niet volgens planning, personeel vertrekt en er is een groot tekort aan cash voor Tesla. Wijman en Blaauw filteren positief de lessen voor ondernemers uit de verhalen. Typisch, bijvoorbeeld hoe je zonder veel reclame toch aandacht krijgt door het product begeerlijk te maken.