Nieuws/Financieel

Column: Drie bearmarktregels voor aandelenbeleggers

Euronext Amsterdam

Ben Graham, de fameuze Amerikaanse belegger, noemde de aandelenmarkt ’Mister Market’. Hij was te aardig. De markt is een oplichter die u uw geld afhandig wil maken, waardoor u het gevoel hebt dat u voor schut staat. Daarom noem ik hem ’The Great Humiliator’ (TGH) ofwel de grote vernederaar. Wat beleggers nu zien is denk ik één van TGH's favoriete schurkenstreken: Volatiliteit gebruiken om mensen te verleiden tot handelen vanwege pessimisme of zelfs paniek, vlak voordat aandelen stijgen. De op- en neergang eerder dit jaar? De stuiptrekkingen van een bullmarkt die zich herstelt - geen aanhoudende bearmarkt. Deze schommelingen vragen om kalmte en discipline.

Euronext Amsterdam

Tijdens de eerste 12 dagen van deze daling zag de 8% val van de wereldwijde aandelenmarkt eruit als een klassieke correctie - scherp en plotseling. Nederlandse beleggers weten dat de AEX nog dieper inzakte. Beleggers van Randstad tot regio zochten naar oorzaken en kwamen uit bij horrorverhalen over inflatie. Nadat die verhalen door de feiten waren weerlegd, zorgde hernieuwde volatiliteit wederom voor de aankondiging van rampspoed: een bearmarkt als gevolg van een handelsoorlog.

Maar een bearmarkt begint niet zo. TGH is niet zo voor de hand liggend. Nederlandse beleggers laten zich niet zo gemakkelijk voor de gek houden. Bearmarkten doen dan ook rustig hun intrede en overtuigen beleggers ervan dat kleine dalingen niet belangrijk zijn. Beleggers gaan dan niet op zoek naar een verklaring en negeren negatieve signalen. Een oud marktadagium: Een bullmarkt beklimt een muur van zorgen. Het logische gevolg: Aan het begin van een bearmarkt hoopt iedereen nog tegen beter weten in dat het goed zal komen. En nog één: Een bullmarkt gaat als een nachtkaars uit, er is geen knallend vuurwerk.

Als u een bearmarkt ziet aankomen, is het verstandig om uw aandelenallocatie te verminderen. Als er een inzakking is vanaf een hoogtepunt, is er niet noodzakelijkerwijs een reden om in actie te komen. Correcties komen en gaan en kunnen niet goed worden voorspeld. Wie verkoopt en later terugkoopt, verliest meestal geld. Om dat te voorkomen heb ik een aantal regels voor een bearmarkt.

1) Snelheid. Bij een bearmarkt is er gemiddeld een daling van zo'n 2% per maand van top tot bodem. Een snellere start is waarschijnlijk een correctie. Bij deze daling was er een val van gemiddeld 4,5% per maand tussen de piek op 23 januari en het laagste punt op 23 maart. Bij een bearmarkt gaat dit niet zo snel. Bekijk het ook wereldwijd. Soms lijken kleinere markten zoals Nederland door valse signalen meer (of minder) op een bearmarkt dan wereldwijd het geval is. De tragere beweging van bearmarkten levert tijd op - u hoeft de top niet te timen. Vandaar:

2) Regel 2: Nooit binnen tenminste drie maanden na een absoluut hoogtepunt aandelen verkopen. Ja, dat is ongeveer nu. Maar dit is een minimum - geen opdracht. Het geeft tijd om de oorzaken van een echte bearmarkt te onderzoeken. Niet de redenen waarom aandelen gedaald zijn, maar fundamentele redenen waarom ze dat kunnen doen - en die maar weinig mensen zien aankomen. Inverse rentecurves, verschuiving in welvaartsverdelingen, scherpe toenames van het aanbod van aandelen of wijdverbreide euforie zijn klassieke voorbeelden.

Dit negatieve effect moet gigantisch zijn - biljoenen euro's. Dat is nodig om een recessie te krijgen in een wereldwijde economie van €65 biljoen, waarvan het IMF dit jaar een groei verwacht van 3,9%. Tot nu toe zie ik zulke effecten niet. De invoerrechten van president Trump komen niet in de buurt. De keerzijde is dat onvoorziene grote risico's de echte boosdoeners zijn. Invoerrechten worden veel besproken, ook al raken ze Nederland en de EU nauwelijks. Drastische nieuwe maatregelen buiten beschouwing gelaten, is dit waarschijnlijk al in koersen verdisconteerd. Maar wat als dat Euro-probleem van vele biljoenen nu de kop op steekt? Geen zorgen.

3) Volgens mijn ’twee derde/een derde’ regel is er genoeg tijd voor een exit. Ongeveer twee derde van de daling valt in de laatste eenderde van een bearmarkt. Nog een reden om u geen zorgen te maken over het timen van de top. Pak als voorbeeld de bearmarkt van 1973-1974. Pas na 14 maanden lag de daling van de S&P 500 in de VS op -14% (in USD). De volgende zeven maanden waren vreselijk, een verdere daling van bijna 40%. Die late versnelling is wat u wilt ontwijken.

Neem dus de tijd en let op signalen die duiden op een bearmarkt – en ook op typische signalen van een correctie, zoals verdere plotselinge dalingen gepaard met verslechterend beleggerssentiment. In de afgelopen eeuw waren er tientallen correcties op de aandelenmarkt, maar slechts 13 bearmarkten. Verwar volatiliteit niet met het einde van een bullmarkt. Vergeet ook niet dat de hoge langetermijnrendementen van aandelen een gemiddelde zijn van bull- en bearmarkten. Het missen van een bullmarkt kost over het algemeen meer dan het ontwijken van een bearmarkt. Analyseer factoren zorgvuldig, blijf bij de les, houd vast aan aandelen en versla TGH op zijn eigen terrein met zijn eigen vernederende spelletjes.