Nieuws/Financieel
2005486
Financieel

Leiderschapscrisis biedt kans andere eigendomsstructuur

’Snel hulp nodig bij KLM’

De regering moet snel opkomen voor luchtvaartmaatschappij KLM in het belang van de BV Nederland. Dat blijkt uit een rondgang bij betrokkenen, nu Air France KLM in chaos is gestort door het vertrek van topman Jean-Marc Janaillac per 15 mei.

„We moeten als Nederland bepalen waar we de streep in het zand zetten. Regeren is vooruitzien. Het kabinet moet scenario’s klaarhebben”, zegt voorzitter Jan Willem van Dijk van de ondernemingsraad (or) van KLM. De Nederlandse regering heeft een belang van 5,9% in KLM.

„Het kabinet moet nadrukkelijk volgen wat er gebeurt in de ontwikkeling van Air France KLM”, zegt ook Bob van der Wal van de Vereniging KLM Professionals (VKP). „Meer dan periodiek overleg is noodzakelijk, omdat er bij Air France sprake is van een grote leiderschapscrisis. Dat zou KLM ook in continuïteit kunnen bedreigen.”

Een woordvoerder van minister Hoekstra (Financiën) zegt in een reactie tegen deze krant de ontwikkelingen bij Air France KLM ’scherp’ in de gaten te houden. „Het is aan de directie om duidelijk te maken welke vervolgstappen men wil zetten.”

Een aantal jaren geleden vond het kabinet het niet nodig om te participeren in Air France KLM, wat de Franse staat wel doet. Dat lijkt nu een gemiste kans, want Nederland zit niet aan tafel in Parijs. Daar vallen nu wel besluiten die KLM mogelijk kunnen raken.

„Het is makkelijk als kabinet om te zeggen dat je je niet wilt bemoeien met een beursgenoteerde onderneming. Maar wat als deze essentieel is voor de infrastructuur van Nederland? Als het netwerk van KLM wordt aangetast, heeft dat grote gevolgen voor de BV Nederland en het vestigingsklimaat”, zegt Van Dijk. Met het netwerk van Schiphol, dat grotendeels drijft op KLM, is circa €25 miljard aan economische waarde in brede zin gemoeid. Bij KLM werken ongeveer 30.000 man. „Dit is de kans van de regering om het belang van KLM niet met de mond te belijden”, zegt Van Dijk.

Intern leeft de vraag of het nog wel nodig is om nog een aparte holding boven de twee werkmaatschappijen op te tuigen. Volgens de VKP liep het goed toen de beide directeuren Spinetta en Van Wijk leiding gaven aan de beide werkmaatschappijen. „Je kunt je afvragen of we niet weer terug moeten naar deze manier van werken. Dat een holding-directeur vertrekt op basis van een conflict van een werkmaatschappij is raar. Het zou helemaal ironisch zijn als de man die dit conflict veroorzaakt heeft, Air France-baas Franck Terner, vanaf 15 mei de groep zou gaan leiden. Dat is nauwelijks voor te stellen”, zegt Van der Wal van de VKP.

„Dat zou absurd zijn”, zegt voorzitter Rob Swankhuizen van de Vakbond voor luchtvaarttechnici NLVT. „Terner ligt slecht bij de bonden.” Dit weekend viel intern de naam van de onlangs vertrokken Airbus-topman Fabrice Brégier. Deze bedankte twee jaar geleden nog voor de functie, die naar Janaillac ging.

KLM kan ook van het machtsvacuüm gebruik maken om de banden met Air France losser te maken en fouten uit het verleden te herstellen. „Voor losmaken heb je politieke steun nodig op het allerhoogste niveau, dus dat van premier Rutte en president Macron”, zegt luchtvaartadviseur Ruud Jansen, die een reddingsplan voor KLM maakte. „De verzelfstandiging moet geregeld worden. Eigendomsverhoudingen hoeven niet van invloed te zijn op commercieel succes.”

Onlangs kwam staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken) met een voorstel om bedrijven die onmisbaar zijn voor Nederland te beschermen. „Als je ziet hoe Rutte zich ingespannen heeft voor Unilever en Shell, dan begrijp ik niet dat hij niet harder opkomt voor KLM, waar heel wat meer banen mee gemoeid zijn”, zegt Jansen. „Koning Willem-Alexander vliegt nota bene voor KLM.”

Het aandeel Air France KLM kreeg het maandag in reactie op de turbulentie in het topmanagement bij Air Frace zwaar te verduren met een koersdreun van meer dan 10%.