Financieel/Ondernemen

Marjan van Aubel breekt internationaal door

Zonnecel bron van topdesign

Marjan van Aubel aan de grote zonnecel-als-tafel waarmee een smartphone of tablet wordt opgeladen.

Marjan van Aubel aan de grote zonnecel-als-tafel waarmee een smartphone of tablet wordt opgeladen.

FOTO Amaury Miller

Amsterdam - Marjan van Aubel won prestigieuze techprijzen voor ontwerpen met zonnecellen, werkte jaren in Londen, in Basel lanceerde juwelenmaker Swarovski haar verlichting. In Nederland kreeg ze bredere toegang tot de markt dankzij samenwerking met bedrijven. ,,Dat had ik eerder moeten doen.”

Marjan van Aubel aan de grote zonnecel-als-tafel waarmee een smartphone of tablet wordt opgeladen.

Marjan van Aubel aan de grote zonnecel-als-tafel waarmee een smartphone of tablet wordt opgeladen.

FOTO Amaury Miller

Van Aubel is ‘solar-ontwerper’, afgestudeerd aan het DesignLAB van de Rietveld Academie. Ze gebruikt zonne-energie uit cellen of kristallen in ontwerpen die praktisch bruikbaar moeten zijn. Haar ontwerpen krijgen internationaal erkenning.

Twee weken geleden was ze in Hongkong, waar luxemerk Swarovski haar kristallen als energiebron voor een lichtinstallatie presenteert. Ze werd er als wereldwijd best presterende ontwikkelaar gememoreerd.

Swarovski ontwikkelt haar Cyanometer door tot een commercieel product. Het eerste is vorige maand in Milaan geïnstalleerd, voor de bedrijfs- en consumentenmarkt. Van Aubels stoel van biohars en afval staat in de prestigieuze New Yorkse MoMA-collectie, en is eveneens in productie.

Ook in Boijmans

We zitten in Amsterdam aan haar zonneceltafel, een versie van haar ontwerp dat in het Boijmans Van Beuningen Museum staat. Eigenlijk, zegt Van Aubel, is dit één grote oplader gevangen in een metalen frame. Aan de zijkant van de tafel zit de aansluiting waarmee een tablet of smartphone is op te laden. Als de tafel in het zonlicht staat laadt die energie op.

,,Het principe van zonlicht is mooi: je gebruikt het gratis, het is voor iedereen. Als de batterij er dan ook nog mooi uit kan zien, dan kom je tegemoet aan het probleem dat mensen ervaren waarom ze geen zonnecel willen: ze vinden ze niet mooi. Daar kan ik wat aan doen. Maar bedrijven zien het ook, die willen helpen introduceren, dus die gaan mee. Er is zoveel gratis zonlicht dat we niet gebruiken, gewoon zonde. Ik vind dat er wel genoeg spullen zijn. Als ik iets maak moet het toegevoegde waarde voor de toekomst hebben.”

Zonenergie in verf

Ontwerper Van Aubel verdient ook met doceren van haar tech-ervaringen en geeft internationaal lezingen over ondernemerschap in dit soort zonne-energiedesign.

,,Ik probeer praktisch te blijven. Hoe kun je behalve een energieopwekker maken en er met goed design ook toe doen? Je hebt nu bijvoorbeeld verf die dezelfde functie heeft om energie op te vangen.” Van Aubel spreekt met architecten en ontwerpers om het exterieur van een heel huis als zonnecel in te zetten als batterij. „Technisch is het te doen. Nu nog uitvoeren. Dit ziet er misschien simpel uit”, tikt ze op de tafel, „maar als je dit goed wilt doen, kost dat je tijd.”

Een jaar geleden vertrok ze na zeven jaar uit Londen, waar ze heen ging om te studeren aan de Royal College of Arts. „Er wordt daar zo hard gewerkt, je moet er wel leren commercieel te denken door de hoge prijzen. Maar ik ben weggegaan in de week van de brexit. De koek was voor mij na zeven jaar op, zegt Van Aubel in het Amsterdamse atelier.

Tesla-model

Om bedrijven met ontwerpen te prikkelen, zoekt Van Aubel het in wat zij Tesla-modellen noemt. ,,Eerst een fraai high end-model, dan doorontwikkelen om steeds goedkopere versies naar de markt te brengen. Daarvoor heb je vaak meer faciliteiten nodig. Samenwerken is niet erg gebruikelijk, want je wilt je ontwerp beschermen. Ik kan de coöperatie aanbevelen, omdat bedrijven veel zorgen bij je weghalen maar je ook veel leren. Het duurt anders te lang voordat je tot productie komt.”

Van Aubel raadt aan eerst met zoveel mogelijk uitgewerkte prototypes bedrijven binnen te stappen.

De samenwerking bevrijdt ook anderszins, zegt Van Aubel. ,,In mijn hoofd kan ik al weer stappen verder zetten dan deze tafel of de kristallen. Bijvoorbeeld om voedsel lokaal te kweken. Hoe krijg je dat op een mooie manier in je woning, dat kan ik met een kasje met zonnepanelen dat je op je dak kunt hebben of in je tuin. Ik haal voor de gewone consument het platteland in de stad. Ik zoek weer de samenwerking op om tot massaproductie te komen en de wereld toch ook weer iets beter te maken.”