Nieuws/Financieel

Slechtste start in jaren voor schuldpapier

Obligaties bedrijven gaan naar keerpunt

Gepuzzel in de obligatiemarkt: wanneer gaat de stijgende rente van centrale banken bedrijven pijn doen?

Gepuzzel in de obligatiemarkt: wanneer gaat de stijgende rente van centrale banken bedrijven pijn doen?

FOTO BLOOMBERG

Amsterdam - Onzekerheid sluipt in de markt van bedrijfsleningen: de Amerikaanse obligaties beleefden hun slechtste start in twintig jaar. Deze markt voor bedrijfsschuld loopt voor op de Europese. Nederlandse zakenbanken zijn verdeeld: nu al afbouwen of nog even rendement pakken?

Gepuzzel in de obligatiemarkt: wanneer gaat de stijgende rente van centrale banken bedrijven pijn doen?

Gepuzzel in de obligatiemarkt: wanneer gaat de stijgende rente van centrale banken bedrijven pijn doen?

FOTO BLOOMBERG

Vorige week stond de teller voor de allerhoogst gewaardeerde bedrijfsschuld op 3,8% verlies sinds januari, aldus Bank of America Merrill Lynch.

In de VS verhoogde de Federal Reserve de rente in maart met 25 basispunten. Tegelijkertijd stapte de centrale bank deels uit beleggingen in investment grade, de door kredietbureaus Moody’s, Fitch en S&P als hoogste, AAA-gekwalificeerde bedrijfsschuld met de grootste kans op afbetaling.

De markt rekende hier al enigszins op. Bedrijven gaven minder schuld uit om de prijzen hoog te houden, zo’n 8% afname dit jaar volgens marktonderzoeker Dealogic. Maar toch stegen prijzen gering.

Meer uitstroom

Beleggers op zoek naar rendement schoven al op naar een categorie lager: de high yield-obligaties. Die kennen meer risico op wanbetaling en betalen beleggers dus een hogere rente. Dit type Amerikaanse schuld gaf vanaf begin dit jaar tot half mei 0,3% verlies.

Onderzoeker Dealogic meldt voor dit jaar twee keer zoveel uitstroom van beleggers uit de obligaties van bedrijven in voedselproductie, metalen, retail en dranken afgezet tegen 2017.

Daarmee werden de staatsschulden binnen obligatiebeleggingen onder indexvolgers het populairst, in april al voor de derde maand op rij, constateert Kirst Kuipers van etf-aanbieder BlackRock. Ook de Duitse vermogensbeheerder DWS, onderdeel van Deutsche Bank, ziet hier de eerste tekenen van een verschuiving op de obligatiemarkt.

Een teken

ING Investment Office bouwde in februari zijn advies voor high yield-obligaties voor het eerst in tien jaar deels af naar ’onderwegen’. Grote investeerders zullen vanwege het aantrekkelijke rendement altijd wel in bedrijfsobligaties belegd blijven. „Maar een teken is deze afbouw wel”, zegt strateeg Simon Wiersma van ING Investment Office.

Bedrijfsschuld werd afgelopen jaren populair als alternatief voor aandelen: risicovoller maar met een hoger rendement dan staatspapier en bij high yield met een looptijd tot vijf jaar 4 tot 6% rente.

Hoe risicovoller het bedrijf werd gewaardeerd door kredietbureaus Standard & Poor's, Moody’s en Fitch, hoe hoger het rendement. Ook de Europese Centrale Bank (ECB) kocht, net als de Fed, bedrijfsschuld van de hoogst gewaardeerde ondernemingen op. De ECB gaf zo ook steun aan de iets zwakkere obligatiemarkt die eronder hing.

Stijgende rentelast

Centrale banken trekken zich in stapjes terug uit de markt, en beleggers beginnen dat effect te wegen. „De kredietwaardigheid van de bedrijven met name in de VS, afgezet tegen de vergoeding die ze bieden, neemt af”, noemt Wiersma als reden voor de afbouw bij ING Investment Office.

„De extra rente die deze high yield bedrijfsobligaties geven ten opzichte van de staatsrente, is gedaald tot het niveau van voor de kredietcrisis. Tegelijkertijd prijst de markt de komende groeivertraging in de VS in. De rentelast zal daardoor stijgen; dat is geen goede combinatie voor obligaties”, stelt hij.

Ondernemers zien dit en proberen nog snel obligaties uit te geven. Maar lenen ze zo niet te veel? De verhouding van schuld tot het bedrijfsresultaat is doorgaans nog goed, zegt Wiersma. Echter, als de renteverplichtingen oplopen, zullen minder gezonde bedrijven in de problemen kunnen komen doordat de lasten op hun schulden stijgen.

Stijgende lijn

De ECB blijft voorlopig stimuleren. Het opkoopprogramma betreft sinds enige tijd behalve staats- ook bedrijfsobligaties. ABN Amro wijst erop dat vlak voor de aankondiging van deze aankopen van bedrijfsobligaties de gemiddelde effectieve coupon rond 6,2% was. Dit daalde naar een dieptepunt van 2,8% eind 2017.

Inmiddels is een stijgende lijn ingezet, stelt ABN Amro-strateeg Shanawaz Bhimji. „Dezelfde trend zien we bij papier van hoge kwaliteit, voor de investment grade-bedrijven. We verwachten dat deze trend van langzame stijging zal aanhouden.”

Frankfurt zal, bij gebrek aan inflatie, niet snel stoppen met steun, weet de markt. Toch prijsde de markt in februari opeens een opslag in voor de vermeende afbouw door Frankfurt, signaleert obligatiestrateeg Hyung-Ja de Zeeuw van Rabobank. ,,Die leek tijdelijk, maar daarna is de markt niet meer gedraaid. En in mei is de risico-opslag al behoorlijk opgelopen, door ECB-beleid, maar ook door de onrust in Iran, Italië en Spanje.”

’Valt mee’

De schuldenlast van bedrijven ,,valt nog mee” afgezet tegen bedrijfsresultaten, zo weegt De Zeeuw Eurostoxx 600-ondernemingen anderzijds. „Ook omdat de fundamentele economische groei degelijk is.”

ABN Amro weegt de situatie anders en is positiever over Europese high yield-obligaties dan ING. In de eerste vier maanden van dit jaar is er na mooie rendementen in 2016 en 2017 grosso modo nul rendement behaald, erkent strateeg Bhimji. Dat kwam deels door de opslag van zo’n 40 basispunten voor onder meer het kredietrisico.

„Maar dat is niet schrikbarend”, zo vergelijkt hij dat met de meest recente sterke toename van juni tot december 2015 met 190 basispunten. De piek was de kredietcrisis: 1700 basispunten.

Gunstige groei

In die jaren nam het aantal bedrijfsfaillissementen toe en werden obligaties steeds minder afgelost. Bhimji: „Dat is niet wat we nu zien en voor dit jaar verwachten. De mondiale economische groei is gunstig, bedrijven hebben gezonde bedrijfsratio’s, ondanks een toename van het aantal bedrijfsovernames.”

In uitstaande schuld ziet de bank ook een afname vergeleken met 2015 en 2016. Bhimji: „De schuldenberg bij bedrijven is juist dragelijker geworden. Ook qua samenstelling binnen de high yield-klasse van bedrijfsobligateis staat het er beter voor, met een hoger percentage van de betere kredietklasse in high yield, de BB- en B-bedrijven, dan voorheen in zowel de Europese als de Amerikaanse markt.”