2160776
Financieel

Waarom cryptomunten in waarde dalen

Diefstal bij een cryptomuntenbeurs en signalen van koersmanipulatie zorgen voor een forse koersdaling van de bitcoin. Dit jaar leverde de digitale munt al 50% van zijn waarde in. Telkens als de munt herstelt, krijgen zorgen de overhand.

Sunday, Bloody Sunday’, zo typeren bitcoinbezitters met pathos de onverwachte koersval van 12% afgelopen weekend. Een deel van die daling lijkt de reactie op wederom een hack van bitcoinbeurzen. Dit weekend werd het Zuid-Koreaanse Coinrail gekraakt. Er zou voor $40 miljoen aan munten zijn gestolen.

Experts stellen overigens dat het vooral zou gaan om andere cryptomunten dan de marktleider, de bitcoin met nog altijd $116 miljard marktwaarde.

Tim Epskamp van vermogensbeheerder Blockbay Capital spreekt van „paniekverkopen door retail-investeerders”, de gewone particulier, na de eerste daling voor zondag van bitcoin van $7600 naar $7300. In het weekend zijn altijd meer retail-investeerders actief, de tweede dip van 7250 naar 6750 zijn merendeels „emotionele transacties” van niet-professionele beleggers, verklaart hij.

Stilte voor storm

„Het hele handelssentiment was afgelopen weken al slecht, er was minder dan 5% beweging. Er was stilte voor de storm”, weet Robert-Jan Schutte van CryptoAcademy, zelf handelaar. „Afgelopen weekend zorgde de hack dat die storm uitbrak, maar de markt was al negatief en op zoek naar een keerpunt.”

De digitale diefstal is wederom een blamage voor de gebruikers van munten die een alternatief voor de euro of dollar zouden moeten zijn. Steeds meer zakenbanken, verzekeraars en dienstverleners keken naar de waarde van cryptomunten als efficiënter ruilmiddel, naast hun aanhoudende belangstelling voor de blockchain, het onderliggende digitale logboek waarop transacties uniek worden vastgelegd.

De honderden handelsplatforms, waar kopers met verkopers afrekenen, blijven de zwakke plek in dit systeem. Juli 2010 werden bij Mt.Gox voor $350 miljoen aan cryptomunten gestolen. Daaruit trokken platforms weinig lessen. Eind januari dit jaar verdween voor $530 miljoen bij het Japanse Coindesk, voor zover bekend tot nu toe de omvangrijkste diefstal.

Achillespees: platforms

Dat hackers het regelmatig gemunt hebben op cryptobeurzen is omdat het lastig is deze goed te beveiligen, stelt Jan-Willem Burgers van bedrijfsadviseur Capgemini. „De veiligste manier om als consument je munten op te slaan, is in een hardware wallet. De geheime sleutel om bitcoins in transacties te gebruiken is dan niet verbonden met internet, dus kunnen hackers er niet zo snel bij. Maar bij een beurs komt er veel meer kijken, zoals klanten die uitbetaald moeten worden. Ook zijn er veel grotere hoeveelheden geld mee gemoeid. En dat is kwetsbaar. Want mensen weten precies wie je bent, en dat er bij een beurs veel cryptomunten te halen zijn.

De afgelopen jaren zijn beurzen die in cryptomunten handelen volgens Burgers ontegenzeggelijk professioneler geworden. Al geldt dat ook weer voor de hackers. „En het komt ook vaak voor dat hackers hulp hebben van binnenuit”, stelt hij.

Uitschieters gewend

Dit jaar en na de laatste hack daalden de digitale munten die gevolgd worden door de veel gebruikte site Coinmarketcap virtueel enorm in waarde: van $830 miljard op het hoogtepunt naar $298 miljard momenteel.

Bezitters van digitale munten zijn desondanks prijsschokken zoals van zondag wel gewend. „Deze daling past bij de markt van cryptomunten, dergelijke veranderingen zien we vaker”, zegt Justin Bons van beleggingsmaatschappij Cyber Capital. Hij bestudeert patronen en het gedrag van honderden cryptomunten. Met de overige markten zoals aandelen of obligaties (zie illustratie) heeft deze tik voor bitcoin neerwaarts bovendien weinig te maken, stelt hij. „Er is historisch gezien nauwelijks enig verband tussen bitcoins en aandelen te vinden”, zegt Bons.

„Weinig mensen in de community zien een hack waar maar $40 miljoen is gestolen als de echte reden”, stelt ook Colin Meulema van Bitcone, een expert in cryptomunten. Maar enige paniek is er.

Jacht justitie VS

De zorgen om de val van de belangrijkste onder de cryptomunten zitten eerder in het onderzoek naar marktmanipulatie van de bitcoin dat de Amerikaanse toezichthouder zou zijn begonnen. De platforms Bitstamp, Coinbase, itBit en Kraken zijn gevraagd al hun handelstransacties over te dragen. Volgens de Wall Street Journal weigeren ze dat halsstarrig en heeft de Commodity Futures Trading Commission de eigenaren gedagvaard.

Deze waakhond werkt samen met justitie in de Verenigde Staten, die zelfstandig al een onderzoek was begonnen naar manipulatie van cryptomunten.

„Dat bericht zullen beleggers zeker als tegenvaller ervaren”, zegt Ralph Wessels, beleggingsstrateeg bij ABN Amro en gespecialiseerd in cryptomunten. „Het betekent dat de prijs voor bitcoin volgens Amerikaanse autoriteiten kunstmatig hoog wordt gehouden door manipulatie. Dus stappen beleggers uit en wachten op een correctie van de prijs, om er dan later mogelijk weer in te stappen.”

Gokken

Maar terwijl de bitcoin afgelopen maanden wel tikken naar beneden kreeg, zagen beleggers zelden de weg omhoog. De psychologisch grens van $10.000 per bitcoin, laat staan de ruim $19.000 van vorig jaar, raakt steeds verder uit zicht.

Strateeg Wessels van ABN Amro verklaart de daling ook door de komst van termijncontracten voor latere aan- en verkopen van de munten. De officiële, gereguleerde Amerikaanse handelsbeurzen CME en CBOE brachten december vorig jaar mede op verzoek van hedgefondsen voor het eerst zulke contracten op de markt. Via deze beurzen mogen de grote fondsen wel handelen, anders dan via de kleine ongereguleerde platforms zoals Coindesk.

De termijncontracten via de beurs geven de grootste fondsen ook de kans om short te gaan, gokken op een prijsdaling. Dat is sindsdien flink gebeurd. „De futures zorgen sinds eind vorig jaar vooral voor efficiëntere markten”, stelt Wessels over het effect op de prijs. Er werd meer verkocht dan gekocht. Kennelijk waardeert de markt de bitcoin en andere cryptomunten niet hoger dan op de huidige prijs.

Kopers kieskeuriger

Volgens Schutte verbetert de prijs ook niet als de toezichthouders niet actiever worden op de markt. „Beleggers krijgen te weinig zekerheid, ook van De Nederlandsche Bank. Met deze excessen als van zondag denkt de gewone belegger dat de hele markt vol misleiding en fraude zit. Als overheden deze handel beter zouden reguleren en de bad guys weren, zal de prijs stijgen”, stelt Schutte.

Niet de hele markt is van zijn padje geraakt, meent Robert-Reinder Nedervoet van platform Bitmymoney. Dat zag eerder meer serieuze kopers op de markt komen, nadat de minder ingevoerde particulier na de tegenvallers vorig jaar al waren afgehaakt. Afgelopen weekend stapte een aantal beleggers juist in. Nedervoet: „Onze gebruikers kochten twee keer zoveel cryptomunten bij ons dan ze terugverkochten. Nederlandse gebruikers zien de daling als een kans en gaan meer sparen.”