Nieuws/Financieel

Column: Economische recessie in aantocht?

Willem Vermeend (l.) en Rick van der Ploeg.

Willem Vermeend (l.) en Rick van der Ploeg.

TLG

We leven in onzekere tijden. Dit wordt weerspiegeld in beursontwikkelingen en de snel wisselende voorspellingen van economische denktanks en analisten. Tot voor kort was de algemene voorspelling dat we in Europa de komende jaren kunnen rekenen op een relatief hoge economische groei en een lagere werkloosheid.

Willem Vermeend (l.) en Rick van der Ploeg.

Willem Vermeend (l.) en Rick van der Ploeg.

TLG

Maar vooral het laatste half jaar zien we een kentering. Economische denktanks verlagen hun optimistische prognoses en steeds meer analisten durven zelfs een zware economische wereldcrisis in de loop van 2019 te voorspellen. Recent baarde Bill Gates, de oprichter van Microsoft, opzien door te wijzen op economische en financiële signalen die aangaven dat de VS binnenkort in een recessie zal belanden die vergelijkbaar is met die van tien jaar geleden. Met dit doemscenario staat hij niet alleen.

De internationale beleggingsgigant Vanguard meldt bijvoorbeeld dat het risico dat de beurzen instorten is gestegen naar 70%. De somberheid van deze analisten stoelt vooral op de te hoge beurskoersen (een zeepbel), de hoog opgelopen schulden bij overheden burgers en bedrijven, de oplopende rente, het onberekenbare beleid van president Donald Trump en landen die met protectionistische maatregelen de wereldhandel afremmen. Het risico neemt ook toe dat we door het beleid van Trump met handelsoorlogen te maken krijgen. In Europa speelt ook de onzekerheid over Brexit en de politieke toekomst van de EU een rol. Wij zijn geen doemdenkers, maar het kan geen kwaad dat regeringen en ondernemingen met een economische neergang rekening gaan houden. Als we afgaan op de huidige mooie groeicijfers van de meeste landen dan is een recessie moeilijk voorstelbaar. Maar de geschiedenis leert dat ze onverwacht snel kan toeslaan.

Geen recept

Er is geen algemeen recept tegen een recessie voorhanden. Economische denktanks adviseren regeringen om buffers op te bouwen niet alleen om te voldoen aan hun eigen verplichtingen als overheid maar ook om ernstige problemen in de particuliere sector op te lossen, schulden te verminderen, de economische structuur te versterken en de nuttigheid van overheidsuitgaven opnieuw te bezien. Voor Nederland ligt het voor de hand dat Rutte III de voorgestelde totaal onnnodige verlaging van de dividendbelasting, jaarlijkse kosten voor de schatkist 1,5 miljard euro, schrapt en dit bedrag gaat gebruiken voor echt nuttige doeleinden, zoals extra buffers of het versterken van de economische structuur. Eerder schreven we al dat voor deze uitgavenpost geen overtuigende economische argumenten zijn te bedenken. Ook de coalitie en het kabinet zijn daarin niet geslaagd. Tot op heden zelfs niemand. Dat is niet verrassend, want inmiddels is duidelijk geworden dat het hier om een post gaat die louter gebaseerd is op de lobby van multinationals die zelf de nuttigheid daarvan voor Nederland niet kunnen aantonen.

Hoofdpijndossier

In politiek Den Haag wordt steeds duidelijker dat Rutte III van dit hoofdpijndossier verlost wil worden. Het bedrijfsleven kan het kabinet helpen door met een economisch goed doordacht plan te komen waarmee we de structuur van de Nederlandse economie kunnen versterken. Deze versterking moet betrekking hebben op de motor van onze economie en dat is het midden- en kleinbedrijf. In alle toekomst scenario’s voor ons land wordt aangegeven dat deze bedrijven van essentieel belang zijn voor de economische groei en werkgelegenheid.

Uit onderzoek blijkt dat ondernemingen met minder dan 10 werknemers daarbij vooroplopen en dat innovatieve start-ups en scale-ups (starters die snel doorgroeien) steeds belangrijker worden. Bij veel oude multinationals is er sprake van krimp, mede door automatisering. Ook worden ze op het terrein van innovaties steeds vaker overtroeft door slimme kleine bedrijven en starters die met getalenteerde jongeren snel kunnen inspelen op de digitale wereld van de nieuwe economie, aangeduid als 4.0. En de toenemende innovaties vanuit de biotechnologische sfeer.

Mkb-pakket

Voor het mkb ligt er nu de mooie opdracht om voor 1,5 miljard per jaar een effectief pakket voor kleinere bedrijven in elkaar te timmeren, waarbij de nadruk moet liggen op innovaties waarmee deze bedrijven een hoofdrol kunnen gaan spelen in de nieuwe wereld van 4.0. Daarmee moeten ze snel zijn, zodat dit alternatief bij de Miljoenennota 2019 kan wedijveren met het voorstel om de dividendbelasting te verlagen. Wij durven te voorspellen dat dit alternatief in alle opzichten veel beter zal scoren dan het voorstel van Rutte III voor de dividendbelasting en een Kamermeerderheid in de Tweede en of Eerste Kamer is niet ondenkbaar. Zonder een breed gedragen alternatief is de kans groot dat Nederland jarenlang met een peperdure lobby-uitgavenpost wordt opgezadeld.

Voor het mkb-pakket hebben we ook een aanbeveling. Recent kregen wij een studie gemaild van twee vooraanstaande Amerikaanse economen, Jason Furman en Robert Seamans. Daarin tonen ze aan dat landen en bedrijven die vooroplopen met investeringen in kunstmatige intelligentie (AI) en robots tot de economische koplopers van de wereld gaan behoren. Daarom zou in het pakket een (fiscale) stimuleringsmaatregel opgenomen moeten worden waarmee deze investeringen binnen het mkb worden aangemoedigd.

Bekijk meer van