Nieuws/Financieel

Column: Koerst Fed op een recessie af?

Fed-president Jerome Powell

Fed-president Jerome Powell

EPA

De Federal Reserve moet oppassen dat het de Amerikaanse economie niet een recessie in jaagt. Maar dat is wel wat je moet concluderen als je naar hun economische vooruitzichten kijkt.

Fed-president Jerome Powell

Fed-president Jerome Powell

EPA

Daaruit blijkt dat de Fed verwacht dat de werkloosheid –nu op 3,8%– in de komende twee jaar zal dalen naar 3,5%, om vervolgens weer te stijgen naar 4,5%. Op basis van historische data zien de econometristen van de Fed dat als de evenwichtswerkloosheid. Tegelijkertijd zal in dezelfde periode de fed funds rate –nu op 2%– stijgen naar 3,4%, om vervolgens ook weer te dalen naar 2,9%. Dat laatste wordt door de Fed als de evenwichtsrente gezien, waarbij de economie oververhit noch afkoelt.

Uit de verwachtingen van de Fed blijkt ook dat ze dit jaar nog twee keer de rente willen verhogen: in september en december. Komend jaar zullen daar dan nog drie verhogingen bijkomen. Als je van deze verwachtingen mag uitgaan, zal de beleidsrente in de loop van 2019 boven het evenwichtsniveau uitkomen. Dat wijst er dus op dat de Fed van plan is de economie te laten afkoelen in de komende jaren. En dit terwijl de werkloosheid nog steeds daalt en er steeds meer Amerikanen aan het werk komen.

Er is meer aan de hand. In de beleidsverklaring van de Fed staat expliciet dat de inflatiedoelstelling symmetrisch rond 2% is. Dat betekent dat een inflatiecijfer van 1,5% net zo’n grote misser is als een cijfer van 2,5%. De inflatie is voorheen lang te laag geweest. Er is dus nu de mogelijkheid om de inflatie wat meer de ruimte te geven. Toch waagt de Fed zich daar niet aan. Er wordt slechts een ‘bescheiden’ hogere inflatie getolereerd. Ook Fed-voorzitter Powell zei dat eergisteren weer. Maar als je weer naar hun verwachtingen kijkt, komt de Fed uit op slechts 2,1%. Dat is wel een erg sterke definitie van bescheiden, als je het mij vraagt.

De Amerikaanse economie wordt afgekoeld voor het goed en wel is opgewarmd. De inflatie is net aan 2%, de loongroei nog geen eens 3%. De Fed denkt dat elk moment de Phillips-curve zich kan laten gelden en leunt op de hypothese dat een krappe arbeidsmarkt leidt tot hogere inflatie. Maar van die gevreesde loon-prijsspiraal is nog lang geen sprake. Is de arbeidsmarkt wel echt zo krap als de Fed denkt? Het lijkt er niet op: bij 3,8% werkloosheid zouden we veel meer loondruk moeten zien dan nu.

De Fed voert dus beleid op de verwachting dat de loongroei verder aantrekt en dat renteverhogingen nodig zijn om de inflatie in toom te houden. Maar mede door dat beleid zal de werkloosheid toenemen van 3,5% naar 4,5%, ofwel met 1,6 miljoen personen. Zo’n stijging in de werkloosheid gaat hoe dan ook gepaard met een recessie. Wanneer de Fed stug door gaat met het verhogen van de rente, lijkt deze dus doelbewust in gang gezet te worden door het beleid van de centrale bank.

Grafiek: De Amerikaanse rentecurve vlakt verder en verder af

Bron: Macrobond

Op de obligatiemarkten zijn de zorgen zichtbaar. De rentecurve vlakt af, doordat de lange kant niet evenredig met het Fed-beleid meebeweegt. Momenteel bedraagt het verschil tussen de 2-jaars en de 10-jaarsrente slechts 35 basispunten. Een inverse rentecurve, waarbij de kortlopende rentes zelfs hoger zijn dan de langlopende rentes, is in de afgelopen decennia een vrij betrouwbaar recessiesignaal gebleken. De implicatie is dat de centrale bank een te restrictief beleid voert. De grafiek laat zien dat het vaak zo’n anderhalf jaar na de inversie prijs is. Er is alleen nog een directe aanleiding nodig, een trigger. Laten de VS nou net in een handelsoorlog verwikkeld zijn…

Stefan Koopman is macro-econoom bij Rabobank.