Nieuws/Financieel

Column: Dossier dividendbelasting ontploft

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg (R)

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg (R)

Rutte III heeft geen keuze meer. De regeringscoalitie zal de voorgestelde afschaffing van de dividendbelasting moeten vervangen door een veel beter voorstel, zoals een fiscaal pakket voor het midden- en kleinbedrijf. Doet Rutte III dit niet dan zal de regeringscoalitie de gehele regeerperiode last houden van dit hoofdpijndossier.

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg (R)

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg (R)

Meer problemen

De afschaffing van de dividendbelasting blijft Rutte III achtervolgen en brengt nog extra problemen met zich mee. Uit een onthulling in het dagblad Trouw zou blijken dat Shell in 2005 met de belastingdienst een afspraak (ruling) heeft gemaakt over het vrijstellen van een deel van de te betalen dividendbelasting. Deze onthulling heeft tot veel ophef geleid, zoals de beschuldiging van ordinaire vriendjespolitiek en het verwijt dat de belastingdienst zich met belastingontwijking bezig houdt. Zo beweert een belastinghoogleraar publiekelijk nu al dat de belastingdienst waarschijnlijk fout zit. Voor je dat doet moet je de feiten kennen en daar beschikt de professor niet over, zoals hij zelf toegeeft. Aan de andere kant zien we een boze Shell dat meent dat er sprake is van stemmingmakerij omdat Trouw de echte feiten niet kent en bovendien voorbij gaat aan de ruling.

Al meer dan veertig jaar biedt de Nederlandse belastingdienst bedrijven de mogelijkheid vooraf zekerheid te krijgen over de toepassing van wet- en regelgeving op het gebied van belastingen. Deze zogenoemde rulings vinden plaats binnen de kaders van wet- en regelgeving, beleid en jurisprudentie. Ondernemers krijgen zo vooraf zekerheid over hun belastingen en dat vinden ze belangrijk. Een ruling zorgt voor fiscale zekerheid vooraf, en wijkt niet af van de wet. Bovendien wordt al vanaf 1986 over dit beleid aan de Kamer gerapporteerd.

Een kwalijk beeld

De politieke ervaring leert dat het kwalijke fiscale beeld dat hierboven is geschetst, blijft hangen, ongeacht de vraag of het al dan niet klopt. Het Nederlandse belastingimago loopt daardoor grote schade op. De leider van GroenLinks, Jesse Klaver, speelt in op dit beeld en verzoekt om een parlementaire enquête die zich richt op de ruling met Shell en de geschiedenis van het besluit om de dividendbelasting af te schaffen. Volgens Klaver moet de hele praktijk van afspraken tussen bedrijven en de belastingdienst daarin betrokken worden.

Mogen we Jesse wijzen op het rapport 'Belastingontwijking' van 6 november 2015, waarin de Rekenkamer op verzoek van de Kamer het rulingbeleid van Nederland heeft onderzocht en goedgekeurd. En ook op het feit dat staatssecretaris Menno Snel de Kamer al heeft laten weten dat per 1 januari 2019 een herziene rulingpraktijk van start gaat.

Overbodig

Een enquête zal niets opleveren. Iedereen weet al dat de voorgestelde afschaffing van de dividendbelasting het gevolg is van een lobby van multinationals bij de VVD en dat daarvoor geen overtuigende economische onderbouwing valt te geven. Daarom moet de regeringscoalitie de afschaffing van de dividendbelasting, uitgaven 1,5 miljard per jaar, vervangen door een fiscaal pakket van hetzelfde bedrag voor het midden- en kleinbedrijf. Deze vervanging scoort economisch goed en Rutte III is tegelijk verlost van een hoofdpijndossier. Om snel af te zijn van het rumoer over de Shell-ruling bevelen we het kabinet aan om deze voor te leggen aan de belastingkamer van de Hoge Raad. Die heeft er echt verstand van.

Belastingparadijs

Vooral sinds de Panama Papers en Paradise Papers wordt Nederland aan de schandpaal genageld als een belastingparadijs. Voor alle duidelijkheid: Nederland staat op geen enkele officiële internationale lijst van belastingparadijzen. Ook op de ranglijst van internationale actiegroepen tegen belastingontwijking staat Nederland niet in de top tien. Zo staat op de lijst van Tax Justice Network (TJN) Zwitserland op de eerste plaats gevolgd door de VS, de Kaaimaneilanden, Hongkong, Singapore, Luxemburg, Duitsland, Taiwan, Dubai en Guernsey.

Vals beeld

Deze feiten maken bij andere landen weinig indruk en ook niet bij de publieke opinie in ons land. Het valse beeld dat Nederland een belastingparadijs voor multinationals is, verdwijnt niet. Landen die daarover klagen hebben zelf boter op hun hoofd. Wereldwijd halen regeringen alles uit de kast om voor ondernemers het beste vestigingsklimaat te creëren. Bij deze concurrentiestrijd gaat in de media de aandacht vooral uit naar fiscale voordelen voor multinationals. Maar de bedragen die gemoeid zijn met andere (onzichtbare) voordelen waarmee landen ondernemers lokken zijn vaak veel groter. Daarbij gaat het om verlagingen van arbeidskosten, lage sociale premies, goedkope bedrijfsgronden, lagere tarieven voor energielasten, soepele ontslagregelingen enz. Daarover lees je niets, landen lopen daarmee niet te koop.

Grote Europese landen maken net als Nederland afspraken met multinationals, maar dat blijft binnenskamers. Ons land is altijd roomser dan de paus geweest en heeft de rulings zelfs gedetailleerd, op schrift gesteld. Mede daardoor wordt in de populaire onthullingen over belastingparadijzen Nederland vaak wordt genoemd. Andere landen blijven onder de radar.

Europese winstbelasting

Van steeds meer kanten wordt terecht geprotesteerd tegen de belastingconcurrentie die tot een race to the bottom kan leiden. Eerder schreven we al dat er voor Europa, maar één echte oplossing is en dat is een Europese winstbelasting voor alle EU-landen met een vast minimum belastingtarief. De meeste landen wijzen dit af en maken volop gebruik van aantrekkelijke fiscale en andere maatregelen om bedrijven in de watten te leggen. Met onze open economie moeten wij helaas blijven meedoen aan deze (fiscale) concurrentieslag. Wie afhaakt verliest bedrijven en banen. Wel krijgt Nederland steeds meer last van het “nepnieuws” waarin ons land als belastingparadijs wordt afgeschilderd. Menno Snel doet goede pogingen dit beeld te corrigeren. Maar Nederland moet radicaal van koers veranderen om een beter fiscaal imago te krijgen.

Digitale simpel-taks

Onze huidige vennootschapsbelasting (vpb) dateert uit de oude fysieke economie (3.0) en wordt door critici afgeschilderd als een belastingparadijs. Deze 3.0-belasting is totaal ongeschikt voor de huidige nieuwe digitale economie (4.0) en het is tijdsverspilling om deze aan te passen. Daarom hebben wij al eerder gepleit voor een simpel-taks 4.0, een winstbelasting zonder aftrekposten en vrijstellingen waarbij ook regelingen voor brievenbusmaatschappijen worden geschrapt. Het tarief ligt rond de 15%.

Met het oog op een maximale bestrijding van belastingontwijking en lage uitvoeringskosten wordt de simpel-taks volledig gedigitaliseerd en wordt er gebruik gemaakt van blockchain en kunstmatige intelligentie. De bouw kost ongeveer drie jaar en bij de invoering wordt de huidige vpb afgeschaft. Met deze 4.0-taks versterken we onze concurrentiepositie, zijn rulings niet meer noodzakelijk, en zijn we ook af van nepnieuws over ons vermeende belastingparadijs.