Nieuws/Financieel

Column: Dollar is favoriete vluchthaven

PAL, JOEP VAN DER

Na een dieptepunt in februari van 1,25 tegen de euro lijkt de dollar de laatste maanden afscheid te hebben genomen van de dalende trend en niet alleen ten opzichte van de euro. Zo is de US-Dollar Index sinds de bodem in februari met ongeveer 7 procent opgelopen. Deze US-Dollar Index geeft de waarde weer van de dollar ten opzichte van een mandje van belangrijke valuta als de euro, de yen, het pond, de Canadese dollar, de Zweedse kroon en de Zwitserse frank.

PAL, JOEP VAN DER

Eén van de redenen achter deze draai van de dollar is de kracht van de Amerikaanse economie. Een verwachte groei van 4,8 procent van het bnp over het tweede kwartaal, een werkloosheid van onder de 4 procent, een stijgende huizenmarkt, het consumentenvertrouwen terug op het niveau van 2001 en bedrijfswinsten die alle verwachtingen overtreffen, het lijkt niet op te kunnen. Aan de andere kant lijkt het herstel van de Eurozone vast te lopen in een moeras van politieke conflicten, toenemend protectionisme en een afnemend vertrouwen bij zowel consumenten als producenten.

Verkrappend beleid

De kracht van de Amerikaanse economie geeft de Fed de ruimte om de rente stapsgewijs te verhogen naar een niveau dat daarbij hoort. Tevens begint het afbouwen van het grootschalige opkoopprogramma langzamerhand enige vorm aan te nemen. De centrale bank is duidelijk een fase van monetaire verkrapping ingegaan. De ECB opereert daarentegen veel voorzichtiger. Mede ingegeven door de nog fragiele economieën in Zuid-Europa houdt de ECB de rente laag. Het opkoopprogramma wordt weliswaar afgebouwd maar ook dat gaat behoedzaam. Een en ander heeft tot gevolg dat het renteverschil tussen de Verenigde Staten en Duitsland inmiddels is opgelopen naar een historische 2,55 procent voor tienjaars staatsobligaties.

Handelsperikelen

Sinds het vroege voorjaar is Trump de strijd met zo’n beetje alle Amerikaanse handelspartners aangegaan om de veronderstelde handelstekorten tot de door hem gewenste proporties terug te brengen. Daarbij lijkt het wapen van de importtarieven het meest populair. De door de president aangekondigde tariefsverhogingen op buitenlandse importen worden door de andere kant met vergeldingsmaatregelen beantwoord.

Voor de beurzen zou een handelsoorlog een ramp zijn. Vrijwel alle beursgenoteerde ondernemingen zijn multinationals die de afgelopen decennia grootschalig hebben geïnvesteerd in een wereldwijd handelsnetwerk. Bij een handelsoorlog kunnen veel van die investeringen waardeloos worden. Het feit dat de beurzen wereldwijd de weg naar boven een beetje kwijt zijn geraakt heeft daar alles mee te maken. Want met een florerende economie en knallende resultaten zou men een hogere beurs verwachten dan nu het geval is.

’Wij hebben minder pijn dan jullie’

De Verenigde Staten lijken hoog spel te spelen. Natuurlijk, een handelsoorlog schaadt iedereen, dus ook de Amerikanen zelf. De handelsstromen in de wereld lopen zodanig dat de meer op het binnenland gerichte Verenigde Staten er waarschijnlijk minder last van zullen hebben dan bijvoorbeeld China, Japan en de Europese Unie. Zouden de Verenigde Staten een inzakkende wereldeconomie riskeren als onderdeel van een groter doel, namelijk ‘Great Again’ te worden en vooral die vermaledijde Chinezen en Europeanen een kopje kleiner te maken? Het is voor de wereldwijde welvaart niet te hopen.

Ondertussen ‘devalueert’ sinds april de yuan ten opzichte van de dollar. Het is een daling die de speculatie voedt dat een zwakkere munt het Chinese antwoord vormt op de tariefsverhogingen. Of het daadwerkelijk een geplande daling is zullen we nooit weten, maar feit is dat China lange tijd de yuan juist steunde door deze grootschalig op te kopen. Bedenk wel dat de yuan altijd ‘vrij’ mocht bewegen binnen een redelijk strakke bandbreedte. Dit lijkt nu te zijn losgelaten.

Veilig gevoel

Een eventuele handelsoorlog kent vooralsnog één winnaar: de dollar. Het feit dat Amerikaanse beleggers hun gelden terughalen naar de Verenigde Staten uit angst voor sputterende economieën elders ondersteunt dat alleen maar. Daar komt bij dat de dollar nog altijd geldt als dé favoriete vluchthaven. De enorme liquiditeit die de Amerikaanse kapitaalmarkt biedt geeft beleggers in tijden van onrust een relatief veilig gevoel.

Zo bezien kunnen Europese beleggers zich het beste positioneren voor een naderend handelsconflict door hun dollarbelangen uit te breiden. Aan de andere kant zou men daarmee het beleid van Trump belonen en juist de Europese Unie benadelen. Het is juist deze rol van de dollar die de Verenigde Staten telkens in staat stellen hun enorme schuldenpositie op de rest van de wereld af te wentelen.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer.