Nieuws/Financieel

Eneco wil met schone lei verder na uitspraak Ondernemingskamer

Edo van den Assem

Edo van den Assem

Hollandse Hoogte / Martijn Beekman

Amsterdam - De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam heeft Edo van den Assem, president-commissaris bij energiebedrijf Eneco, geschorst. Ook komt er een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken binnen het energiebedrijf, dat gekweld wordt door conflicten tussen aandeelhouders, bestuurders en commissarissen.

Edo van den Assem

Edo van den Assem

Hollandse Hoogte / Martijn Beekman

Dat gelastte de Ondernemingskamer woensdag.

Er wordt een nieuwe tijdelijke voorzitter bij de RvC aangesteld. Het onderzoek naar de gang van zaken betekent dat veel informatie over de gang van zaken op straat zal komen te liggen. De onderzoekers krijgen in de regel toegang tot emails en dergelijke.

Bij Eneco is het al langer onrustig. Het bedrijf heeft zich met uitgebreid procederen tegen het ministerie van Economische Zaken tussen 2007 en 2017 verzet tegen de wettelijke splitsing van commerciële energiebedrijven en netwerkbedrijven. Nuon en Essent verzetten zich niet, werden afgesplitst van hun netwerken en al in 2009 en 2010 aan de hoogste bieder verkocht. Hoewel dat de aandeelhouders (gemeenten en provincies) miljarden opleverde, wordt het betreurd door onder meer de vakbonden, die veel banenverlies toeschrijven aan de buitenlandse overname van twee van de drie grotoste Nederlandse energiebedrijven. Zo werd onder meer de handelsvloer van Essent naar Zwitserland verplaatst.

Splitsingswet

In januari werd handhaving van de splitsingswet onafwendbaar en splitste Eneco zich op in netwerkbedrijf Stedin - dat in handen blijft van 53 Nederlandse gemeenten - en Eneco. Diezelfde aandeelhouders willen in overgrote meerderheid dit bedrijf verkopen, omdat het commerciële investeringen doet die volgens sommigen niet passen bij publiek belang. Bovendien levert het naar schatting €2,5 tot €4 miljard op, geld wat bij gemeenten als Rotterdam en Dordrecht maar ook veel kleinere gemeenten in Zuid Holland meer dan welkom is.

Topman Jeroen de Haas, die sinds 2007 op het pluche zat, was er alles aan gelegen om ’zijn’ Eneco, dat zich succesvol tot een duurzaamheidspionier ontwikkelde, zonder al te veel rumoer over te dragen aan nieuwe, commerciële aandeelhouders als PGGM en investeringsmaatschappij HAL. Dat was echter tegen het zere been van een aantal grote aandeelhouders vertegenwoordigd door de Rotterdamse wethouder Adriaan Visser, die een eigen adviseur inhuurden en een gevecht om de regie van de privatisering begonnen.

Enquete

Aandeelhouders en bestuur kwamen ondanks een bemiddelingspoging begin 2018 niet nader tot elkaar, terwijl de raad van commissarissen uitblonk in onzichtbaarheid. Pas nadat de aandeelhouders dreigden de commissarissen naar huis te sturen, grepen deze in. Daags nadat een trio commissarissen, onder wie president-commissaris Edo van den Assem, een u-bocht maakte en zijn eigen ontslag introk, vroegen ze De Haas om ofwel in te binden ofwel te vertrekken. Voor de cor, die zei een uitstekende relatie met De Haas te hebben onderhouden, was dat de druppel, na maanden van groeiende zorgen onder het personeel over de toekomst van het duurzame energiebedrijf. Ook de snelle benoeming van De Haas’ opvolger Ruud Sondag viel verkeerd bij de cor, die stelde geen wezenlijke invloed uit te hebben kunnen oefenen.

Deze gang van zaken leidde tot wrevel bij de ondernemingsraad, die sowieso meer sympathie voor De Haas had dan voor de aandeelhouders. De zaak bij de ondernemingskamer is dan ook door de ondernemingsraad van Eneco aangespannen omdat de raad van commissarissen onzorgvuldig zou hebben gehandeld rond het ontslag van topman Jeroen de Haas.

Er was eigenlijk het vertrek van drie commissarissen geëist. Maar zover gaat de rechter niet.

Ski-uitje

De Ondernemingskamer opperde het vertrek van Van den Assem al bij de eerste zitting over de aangespannen enquêteprocedure op 13 juni. Van den Assem (’Ik zat daar elke dag op kantoor!’) liet zijn emoties en frustraties destijds al de vrije loop en klaagde over het gebrek aan medewerking van met name De Haas bij de uitvoering van afspraken die commissarissen en aandeelhouders maakten over de voortgang van het privatiseringsproces.

De oud- Daf, TBI en Fokker-bestuurder solliciteerde destijds al naar een versneld pensioen door op opgewonden toon te klagen over het feit dat de strubbelingen bij Eneco hem zowel een wintersport met zijn kinderen hadden gekost, als een ski-uitje met vrienden. „Hier voor u staat maar een eenvoudige ingenieur die alle kikkers in de kruiwagen probeert te houden”, en „Ik was het echt zat, ik had het helemaal gehad, echt helemaal gehad”, antwoordde Van den Assem op vragen van de voorzitter van de Ondernemingskamer, Gijs Makkink.

De voorzitter van de ondernemingsraad, Willem Hofman, was nog niet bereikbaar voor een reactie.

Eneco laat in een reactie weten kennis te hebben genomen van de uitspraak. „De onderneming zal aan het onderzoek haar medewerking verlenen en zal afwachten wie de Ondernemingskamer als tijdelijk voorzitter van de Raad van Commissarissen aanwijst,” schrijft een woordvoerder in een reactie. „Tegelijkertijd richt de ondernemingsleiding zich op de toekomst van Eneco. Behoud van het koploperschap in de energietransitie en een succesvolle privatisering staan daarbij centraal. Met een schone lei en hernieuwd vertrouwen zal de Raad van Bestuur daarin samenwerken met de COR. De afgelopen tijd zijn er diverse constructieve gesprekken met elkaar gevoerd en die worden voortgezet. Er is over en weer inmiddels veel meer begrip voor elkaar en op die weg wil de Raad van Bestuur verder.”