Financieel/Stan Huygens Journaal
233427876
Stan Huygens Journaal

Prinses Amalia weet al hoe troon aanvoelt

‘Sassy, classy and with a touch of badassy’, zoals Amalia zichzelf eens omschreef op haar social media. Dat is Amerikaanse straattaal voor: brutaal, stijlvol en een beetje cool.

‘Sassy, classy and with a touch of badassy’, zoals Amalia zichzelf eens omschreef op haar social media. Dat is Amerikaanse straattaal voor: brutaal, stijlvol en een beetje cool.

Prinses Amalia weet al hoe het aanvoelt, een troon. Tijdens een repetitie van de inhuldiging van koning Willem-Alexander in 2013 ging ze even op zijn troonzetel zitten, weet Peter Rehwinkel. De bestuurder en politicus presenteert vandaag in Den Haag zijn boek Amalia. De plicht roept.

‘Sassy, classy and with a touch of badassy’, zoals Amalia zichzelf eens omschreef op haar social media. Dat is Amerikaanse straattaal voor: brutaal, stijlvol en een beetje cool.

‘Sassy, classy and with a touch of badassy’, zoals Amalia zichzelf eens omschreef op haar social media. Dat is Amerikaanse straattaal voor: brutaal, stijlvol en een beetje cool.

Vanaf 7 december, haar 18de verjaardag, verandert Amalia’s leven. Dan kan zij, mocht dat nodig zijn, de troon daadwerkelijk bestijgen. ,,De Raad van State wacht. Prinsjesdag dient zich aan. De ministeriële verantwoordelijkheid geldt”, schrijft de gepromoveerde staatsrechtkundige.

,,Te verwachten valt dat de Prinses van Oranje op 20 september 2022 bij haar ouders in de Glazen Koets plaatsneemt”, luidt het over haar eerste Prinsjesdag waarop zij achttien is. Morgen zal de laatste opening van de Staten-Generaal worden die komende jaren zonder haar plaatsvindt.

Op haar 18de zou zij ook haar omstreden toelage krijgen, waarvoor zijzelf met een eenvoudig briefje bedankte. Rehwinkel noemt het ,,een gouden greep” in een toelichting op zijn boek, waarin hij noteert: ,, De financiële toelage voor de troonopvolger leidde al eerder tot felle discussies. Om maar van alle ellende af te zijn toonde premier Ruud Lubbers zich in 1984 bereid de leeftijdsgrens voor het koningschap te verhogen van achttien naar 21 jaar.” Het PSP-Kamerlid Andrée van Es reageerde: ‘Voor mij maakt het niets uit of een snotneus van achttien zo veel geld krijgt of een snotneus van 21. Ik heb bezwaar tegen het feit dat leden van het Koninklijk Huis zo veel geld verdienen.’ ,,Achteraf vindt Van Es dat ze zelf eigenlijk ook nog een snotneus was”, besluit de auteur.

Het is in zijn ogen een voorbeeld van ,,hoe financiën en voorrechten de discussie bepalen in de media. Ik pleit ervoor om het debat goed, inhoudelijk en fundamenteel te voeren.” Daarbij kan het boek behulpzaam zijn, vol cultuurhistorische achtergrond over de familie, tradities en gebruiken die de positie van Amalia bepalen.

Op het balkon van het paleis op de Dam, op de dag van de inhuldiging in 2013.

Op het balkon van het paleis op de Dam, op de dag van de inhuldiging in 2013.

Het boek benoemt ook de mogelijkheid om de troonopvolger pas vanaf de 21ste of 23ste verjaardag beschikbaar te maken voor de troon. ,,Moet je iemand niet nog wat jaren van ruimte en zelfontwikkeling geven?”, vraagt Rehwinkel zich af. ,,We wensen toch een staatshoofd met een voltooide opleiding?”

Bovendien beschrijft hij de optie om het Koninklijk Huis te beperken tot alleen de koning, de huwelijkspartner en de troonopvolger. ,,Het geeft de familie meer vrijheid”, citeert Rehwinkel in zijn boek staatsrechtgeleerde prof. Paul Bovend’Eert. In een gesprek voegt hij nog eraan toe: ,,Hij zegt ook dat je niet met hangende pootjes bij het paleis moet aankloppen nu de kabinetsformatie vastloopt, omdat het staatshoofd voorheen een informateur aanwees. Ik vind: voer nu eens een fundamentele discussie en probeer langere lijnen te zien.”

Niet omdat het koningschap in zijn ogen in gevaar zou zijn: ,,De populariteit van het koningshuis is weliswaar gedaald maar nog steeds niet slecht. En Amalia lijkt geschikt voor haar taak. Zij is niet in de knoop met zichzelf, ze is evenwichtig, vriendelijk en ze beweegt zich makkelijk. Ze heeft ook de présence die bij haar toekomstige rol past.”

De prinsessen Amalia (m.) Ariane en Alexia tijdens de zomer-fotosessie van vijf jaar geleden. Amalia had haar enkel verzwikt.

De prinsessen Amalia (m.) Ariane en Alexia tijdens de zomer-fotosessie van vijf jaar geleden. Amalia had haar enkel verzwikt.

De auteur realiseert zich: ,,De omstandigheden zijn maar zelden zo ideaal geweest voor een troonopvolger. Amalia heeft een grootmoeder die haar nog kan begeleiden naar het koningschap”, klinkt het over prinses Beatrix. ,,Ze komt uit een beschermend gezin met een goed huwelijk. Toen de koning haar leeftijd had, werd prins Claus ziek. En toen prinses Beatrix deze leeftijd had, lag het huwelijk van haar ouders bijna uit elkaar.”

Juist dat briefje over haar toelage getuigt voor Rehwinkel ervan hoe goed Amalia haar omgeving begrijpt: ,, Ik denk dat wij een sober en dienstbaar koningschap verlangen. Met dat briefje heeft zij dat goed aangevoeld.”

Het neemt niet weg dat hij zou willen dat de discussie over het koningschap fundamenteler wordt gevoerd, voorbij aan de incidenten: ,,Amalia kan later nieuwe accenten gaan leggen. Maar wij kunnen onszelf de vraag stellen: Wat willen we voor koningschap?”