2371796
Financieel

Column: De grote positieve verrassing van Trumps handelstarieven

Ken Fisher

Ken Fisher

Nederland is sinds de hoogtijdagen van de VOC al een belangrijke speler in de wereldhandel. Zelfs het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt Nederland een ’handelsnatie’.

Ken Fisher

Ken Fisher

Het ministerie heeft daarin gelijk. Uit gegevens van de Wereldbank blijkt dat de export vorig jaar 86,4% van het Nederlandse BBP bedroeg. Dat is gigantisch. Vanwege Trumps importheffingen en de reacties daarop van de handelspartners, vrezen velen voor handelsoorlogen die grote schade kunnen aanrichten aan de EU en de wereldeconomie, met schadelijke gevolgen voor handelsland Nederland.

Koopmoment

Betekent dat niet de nekslag voor Nederlandse aandelen en mondiale beurzen? Nee. De importheffingen zijn niet positief, maar deze heffingen zijn veel te klein om de ramp te veroorzaken in de economie of de beurs waar velen voor vrezen. Dat aspect wordt over het hoofd gezien, doordat de focus ligt op het veronderstelde enorme risico. En dat kan weleens leiden tot een positieve verrassing op de beurs. Dit is het moment om te kopen, voordat investeerders er lucht van krijgen. Laat me dit verder uitleggen.

De paniek begon toen Trump in maart wereldwijd importheffingen instelde van 25% op staal en 15% op aluminium. Handelspartners in de EU reageerden met afschuw op dit ’handelsbeleid uit de jaren dertig’. Europa kwam met tegenmaatregelen. Evenals China, Trumps belangrijkste doelwit. Als reactie daarop kondigde Trump heffingen aan van €29 miljard op Chinese goederen, en China betaalde met gelijke munt terug. En nu dreigt Trump die heffingen uit te breiden naar nog eens €185 miljard.

Angst

Dit ’oog-om-oog’-spel rondom de handelstarieven boezemt kennelijk iedereen angst in. Premier Mark Rutte drong er bij Trump op aan de spanningen te verminderen. Het IMF waarschuwt voor de risico's voor de mondiale groei. ’Handelsoorlog’ was in juli het meest aangehaalde risico in een Global Fund Manager Survey, de vierde in vijf maanden tijd.

Trumps heffingen moeten echter in het juiste perspectief worden gezien. Heffingen zijn gewoon een vorm van belasting, en in dit geval gaat het om een kleine belasting. Ze zijn te klein van aard om de wereldeconomie van ruim €68 biljoen in omvang onderuit te halen. De nieuwe handelstarieven die de VS op 11 juli heeft ingevoerd, treffen wereldwijd goederen ter waarde van €72,7 miljard. Door tegenmaatregelen komen daar nog eens goederen ter waarde van €44,6 miljard bij: alles bij elkaar €117,3 miljard. Tegen de huidige tarieven gaat het om een heffing van maximaal €27,4 miljard, ofwel 0,04% van het mondiale BBP. Als alle momenteel onderzochte tarieven werkelijkheid worden, inclusief een belasting op de import van auto's uit de VS, treft deze belasting €553 miljard aan goederen. De betalingen komen dan neer op maximaal €91 miljard. Dat is ongeveer 3% van de ruwweg €2,7 biljoen euro waarmee het mondiale BBP dit jaar groeit (bij een economische groei van 4%): negatief, slecht, idioot, maar veel te weinig om een ramp te veroorzaken. En Trump weet dat.

Heffingen worden ontdoken

Bovendien ontlopen bedrijven de meeste heffingen waarschijnlijk door vervoer via derden of vanuit elders te importeren. De sojabonen die in de VS worden geteeld, worden tenslotte niet rechtstreeks aan China verkocht. Daar zitten handelaren tussen, die ze doorverkopen aan de hoogste bieder. Kortom, Amerikaanse handelaren kunnen niet meer aan China verkopen, maar Nederlandse handelaren kunnen Amerikaanse bonen kopen. Deze handelaren verkopen ze dan door aan Turkije, die ze weer doorverkoopt aan China, tegen twee maal beperkte transactiekosten. Heffing ontdoken. Zwarte markten heb je overal.

Trump weet dit. Hij weet precies hoe China en Rusland Noord-Korea helpen sancties te ontduiken. Ze kopen goederen uit de 21 landen die niet aan Noord-Korea willen verkopen, en verkopen die door aan Kim Jong-un.

Trump wint bijna altijd

Maar als Trump dat allemaal weet, waar is hij dan op uit? De handelstarieven draaien bij Trump om politiek, niet om economie. Heffingen van economische aard zouden veel groter zijn! Hij heeft het niet op Nederland gemunt. De verkiezingen van november (’midterms’) staan in de VS voor de deur en daarbij kan de meerderheid van Trumps partij in het Congres op het spel komen te staan. Zijn achterban is dol op heffingen, vooral op staal en auto's: de traditionele industrieën in de noordelijke staten. Dat zijn de staten die de doorslag gaven bij de verkiezing van Trump in 2016. Door te dreigen met importheffingen hoopt Trump hen achter zich te krijgen en de meerderheid van de Republikeinen in het Congres te behouden. Na de tussentijdse verkiezingen in november kunnen de heffingen ook weer eenvoudig worden teruggedraaid.

En de handelstarieven voor China? Die zijn bedoeld om China onder druk te zetten om te helpen met Noord-Korea. Trump is een meester in onzin uitkramen, toezeggingen lospeuteren en doelen nastreven die niet zijn wat ze op het eerste gezicht lijken. Dat heeft hij duidelijk beschreven in zijn boek ’The Art of the Deal’. Geloof me. Alles draait bij hem om winnen. Als het Trump lukt Noord-Korea kernwapenvrij te maken, vergroot dat zijn kansen om in 2020 herkozen te worden. Hij lijkt gestoord, maar wint bijna altijd.

Kopen

De huidige angsten voor importheffingen overschatten het risico en daarmee wordt Trumps politieke motivatie over het hoofd gezien. Door de wijdverbreide aandacht voor die heffingen raakt deze angst ingebakken in de aandelenprijzen en worden zowel experts als het publiek op het verkeerde been gezet. Dat belooft een enorme positieve verrassing op de beurzen als blijkt dat het allemaal wel meevalt. Dit is het moment om te kopen!

Ken Fisher is bestuursvoorzitter van Fisher Investments Europe, in Nederland opererend als Fisher Investments Nederland, en oprichter en bestuursvoorzitter van Fisher Investments. Twitter: @KennethLFisher