Nieuws/Financieel

Handelaar: IMF moet helpen

Erdogan praat lira verder put in

President Erdogan bij een eerdere massa-toespraak op 4 augustus in Ankara.
1 / 2

President Erdogan bij een eerdere massa-toespraak op 4 augustus in Ankara.

AFP

President Erdogan krijgt de wereldwijde zorgen over de Turkse economie en de lira-munt niet afgekoeld. De munt zakte vrijdagmiddag van 11% verlies naar 18% teruggang tegen de dollar, een record. De markt vreest ’besmetting’ van de Europese banken.

President Erdogan bij een eerdere massa-toespraak op 4 augustus in Ankara.
1 / 2

President Erdogan bij een eerdere massa-toespraak op 4 augustus in Ankara.

AFP

De Turkse president probeerde de markt te kalmeren met een grote toespraak waarin hij nieuwe investeringen aankondigde.

Kort erna verdubbelde president Trump de bestaande importheffingen op Turks staal en aluminium richting de VS. Die heffingen waren al fors, respectievelijk 25% en 10% voor het land dat als zesde staalmaker ter wereld te boek staat.

De VS waren de grootste afnemer van Turks staal, aldus dataverwerker Bloomberg, de export zakte in de eerste vijf maanden dit jaar al met de helft terug.

De aankondiging zorgde bij valutahandelaren voor behoorlijke paniek. „Dit is recent echt ongekend. Deze daling van een munt is vergelijkbaar met die gedurende de Azië-crisis van 1997”, aldus handelaar Rob Beemster van Barcelona Valutaexperts.

De impact van de economische sancties die de Verenigde Staten eerder deze maand hebben opgelegd, lieten de munt tot meer dan een derde in waarde kelderen dit jaar.

Ingreep IMF

„Deze enorme lira-daling is ook mogelijk geworden omdat de Turkse valutamarkt waanzinnig dun is: er is heel veel volatiliteit, bij lage liquiditeit. Alles wordt nu negatief gekleurd. Het is allemaal psychologie geworden”, zegt Beemster.

„Ik zie geen andere oplossing dan dat Erdogan het IMF vraagt om het land te ondersteunen en er in te grijpen. Anders komt er met deze enorme inflatie en prijsstigingen een opstand van het volk”, zegt hij.

Valuta-analist Bart Hordijk bij Monex Europe ziet na de 12% koersval gelijkenis met de Russische roebelcrisis van 1998 en de Argentijnse pesocrisis van 2001. „Erdogan, zijn minister van financiën en de Turkse centrale bank moeten nú iets doen om een volledige escalatie van deze valutacrisis te vermijden”, aldus Hordijk.

President Erdogan riep de bevolking wederom op al hun euro’s en goud in te wisselen voor lira. Zijn eerste oproep stutte de markt niet.

Volgens valutahandelaren biedt Erdogan investeerders momenteel te weinig details en finaniële zekerheid. Erdogan noemde de buitenlandse investeerders juist vijanden die een oorlog tegen Turkije zijn begonnen.

In zijn speech gaf hij onder andere aan een nieuw vliegveld in Turkije aan te leggen, waar jaarlijks twee miljoen passagiers vervoerd kunnen worden.

ECB-zorgen

De Europese Centrale Bank (ECB) is volgens meerdere media bezorgd over hoe hard Europese banken getroffen zijn omdat ze leningen in Turkse lira hebben uitstaan.

EPA

Turkse banken in Nederland zoals Garantibank en Yapi Kredi Bank vallen onder het depositogarantiestelsel.

De angst van analisten voor beleggers is dat zij werkend in de eurozone of de VS, waar veel leningen zijn gekocht, het valutarisico niet hebben afgedekt. Ze zouden dan hun leningen in lira niet kunnen terugbetalen.

Bronnen bij de ECB stellen tegen de Financial Times dat het bestuur van de centrale bank de situatie als ernstig maar nog niet alarmerend beschouwt.

Valutaspecialist Jane Foley van Rabobank erkent de zorgen van besmetting in de Europese markt. „Het probleem is dat beleggers geen einde in zicht zien”, stelde Foley.

Andere analisten concluderen dat slechts twee oplossingen de val van de lira kan keren. Allereerst een forse renteverhoging, waar Erdogan faliekant tegen is. Daarnaast meer controle van kapitaalstromen in Turkije. Maar ook daar heeft de president zich tegen verzet. Bovendien is hij al jaren tegen meer invloed van het IMF in Turkije.

De markt reageert vrijdag met een forse kostenverhoging voor de verzekering tegen wanbetaling van Turkse schulden. Die kosten hebben inmiddels het niveau bereikt van Griekenland, dat bij Moody’s vier niveaus lager gewaardeerd staat.

’Beheersbaar’

Niet iedereen is in paniek. JP Morgan noemde de obligatiebeleggingen in Turkse bedrijven voor Europese en Amerikaanse banken vrijdag nog altijd „beheersbaar”. Besmettingsgevaar is gering, aldus obligatiespecialist Diana Amoa van JP Morgan.

De rente op tienjarig Turkse schuldpapier is opgelopen naar 20%, een stijging met 165 basispunten rond 17:15 uur.

Grote brokers bouwen hun posities in Turkse beleggingen volgens Bloomberg af. De Turkse beurs verloor dit jaar rond 40% waarde.

De AEX ging op het Damrak naar 1,8% verlies. ING met €15,4 miljard exposure in dit land, de helft daarvan consumentenleningen, zakte met 4,8% op de beurs. BNP, BBVA en Unicredit zakten eveneens weg vanwege hun belang in Turkije.