Nieuws/Financieel

Munten van opkomende economieën omlaag door paniek in Turkije

Lira sleept andere valuta mee in val

De Indiase rupee kwam maandag ook onder druk.

De Indiase rupee kwam maandag ook onder druk.

AFP

De onrust op de valutamarkt breidt zich uit. Niet alleen de Turkse lira ging maandag verder onderuit, ook munten van andere opkomende economieën zakten in het rood. „Beleggers op de valutamarkt zijn zenuwachtig. Dan zijn het de opkomende landen die de eerste klappen krijgen.”

De Indiase rupee kwam maandag ook onder druk.

De Indiase rupee kwam maandag ook onder druk.

AFP

Dat zegt valuta-analist Bart Hordijk van Monex Europe. De MSCI Emerging Markets Currency Index, een belangrijke graadmeter voor valuta van opkomende economieën, zakte maandag naar het laagste niveau in ruim een jaar.

De lira stond maandag rond 18.30 uur 8,2% lager tegenover de dollar, ondanks maatregelen van de centrale bank. Die maakte bekend dat banken minder lira-reserves aan hoeven te houden om zo de liquiditeit op te krikken. „Dat zorgt ervoor dat banken voorlopig nog ruimte hebben om leningen te verstrekken”, legt hoofd opkomende markten Marijke Zewuster van ABN Amro uit.

Kwetsbaar

In twee weken tijd is de lira al een derde gedaald ten opzichte van de dollar. Hoe verder de munt daalt, hoe schadelijker dat is voor de Turkse economie. Vooral bedrijven die leningen hebben in euro’s of dollars dreigen kopje onder te gaan. Zewuster: „De Turkse economie groeit in hoog tempo, maar die groei is voor een groot deel gebaseerd op leningen in buitenlandse valuta. Dat maakt het land kwetsbaar voor een verandering in sentiment. We zien nu hoe dat uitpakt.”

Mogelijk komt Turkije door de valutacrisis in een recessie terecht, vreest marktstrateeg Lale Akoner van vermogensbeheerder BNY Investment Management. „De inflatie (die al 15,9% bedraagt, red.) kan hierdoor verder oplopen en banken kunnen in een crisis terechtkomen. Turkse banken hebben steeds meer geleend op buitenlandse markten om hun binnenlandse leningen te financieren.” Nu de lira wegzakt, wegen die schulden zwaarder.

Paniek slaat over

De paniek slaat nu ook over op andere munten van opkomende markten. Zo noteerde de Zuid-Afrikaanse rand maandag 2,3% lager tegenover de dollar, al liep het verlies tijdelijk op tot meer dan 9%. De Indiase rupee verloor 1,4%.

„Die munten staan onder druk om een andere reden dan dat de lira verliest”, zegt Hordijk. „In Zuid-Afrika spelen politieke factoren, en de Chinese yuan verliest vanwege de handelsoorlog met de VS. Maar over het algemeen geldt dat beleggers de risico’s zien toenemen. Dan vluchten ze naar veilige havens, zoals de Zwitserse frank of de Japanse yen.”

Valuta-analist Viraj Patel (ING) denkt dat de lira andere munten slechts tijdelijk omlaag trekt. „Turkije is niet zo’n groot land dat er economische besmetting optreedt. Beleggers zoeken nu de zwakke plekken in de markt en bouwen hun risico’s af. De afgelopen maanden is er bijvoorbeeld veel geld in de rupee gestroomd, daar stappen beleggers nu dus weer uit. Maar India en Zuid-Afrika hebben geen innige economische relaties met Turkije. Dus als het stof is neergedaald, zullen die munten ook weer stabiliseren. Wat er speelt rond de lira, is een specifiek Turks probleem.”

Meer tegenwind

Zulke heftige schommelingen als de afgelopen dagen zwakken weer af, maar over de langere termijn verwacht Hordijk meer tegenwind voor de munten van opkomende economieën. „Centrale banken in de ontwikkelde landen zijn langzamerhand de teugels van het monetair beleid weer aan het aantrekken.”

De VS zijn daar het verste in. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, verhoogde de rente dit jaar al twee stappen, en mogelijk komen er dit jaar nog twee stappen bij. Hoe hoger de rente in een land is, hoe aantrekkelijker een valuta wordt om in te beleggen.

Ook de Europese Centrale Bank en de Bank of Japan zijn langzaam het beleid aan het verkrappen. Hordijk: „De geldhoeveelheid wordt dan kleiner, dus gaan de euro en de yen omhoog. In verhouding worden valuta van opkomende landen dan minder aantrekkelijk, omdat de risico’s daarvan groter zijn dan van de stabielere euro en de yen.”

Bekijk meer van