Nieuws/Financieel

Column: Artificial Intelligence-hype

AFP

(AI) is een hype. Niet dat er geen toepassingen voor zijn. Want die zijn er legio. Maar de verwachtingen zijn te hooggespannen. Tijd voor een meer realistische benadering van AI.

AFP

Om te beginnen zijn de deskundigen het al niet eens over de definitie van kunstmatige intelligentie. De Deep Blue schaakcomputer die in 1997 wereldkampioen Kasparov versloeg werd toen als het toppunt van intelligentie gezien. Maar bleek achteraf vooral uit brute rekenkracht te bestaan.

Ook computers die hele knappe kunstjes kunnen doen, blijken bij lange na nog geen menselijke intelligentie te bezitten. Ook de AlphaGo computer van het bedrijf Alphabet (voorheen google) die de wereldkampioen in het Aziatische bordspel Go wist te verslaan is niet intelligenter dan de mens.

Deep learning

Al in de jaren tachtig bestonden er voor de PC softwarepakketten die het menselijke brein met een ‘neuraal netwerk’ konden simuleren. Dus heel nieuw is dit niet.

De doorbraak van deze neurale netwerktechnologie is echter pas gekomen door de fenomenale computerkracht en geheugens van de hedendaagse computerchips. Dit z.g.n. ‘deep-learning’ is nu dus in staat om, voor een computer, ongekend slimme huzarenstukjes uit te halen.

Maar de computer heeft nog steeds geen idee waar hij mee bezig is. De computer mist het bewustzijn en conceptuele denkvermogen van de mens. Dit laatste wordt vaak vergeten door de AI-goeroes. Zelfs het meest geavanceerde deep-learning systeem is op zijn best slechts een grove benadering van het menselijk brein.

Leren vliegen

De AI ‘deskundigen’ die roepen dat computers de mens zullen overvleugelen qua intelligentie doen mij denken aan de luchtvaartpioniers die probeerden de mens te laten vliegen door met mechanisch klapwiekende vleugels een vogel na te doen. Dat lukte niet en hier vielen zelfs doden bij. Men overschatte de eigen kennis.

Eind negentiende eeuw werd dit ‘vogelconcept’ losgelaten door zich alleen op de glijvlucht met vaste vleugels te concentreren. Pas toen de mens zich realiseerde dat hij eerst een stap terug moest t.o.v. de vogels werd de moderne luchtvaart mogelijk.

Zelfrijdende auto

U dacht misschien even waar wil hij hier nou naar toe, maar de vliegmetafoor is volgens mij ook van toepassing op de zelfrijdende auto. Ook hier vallen doden doordat men iets probeert na te bouwen dat niet na te bouwen is: de menselijke automobilist.

De zelfrijdende auto’s van Waymo en Uber hebben misschien wel ‘kunstmatige intelligentie’ aan boord. Maar hebben geen enkel benul van het concept ‘verkeersdeelnemer’.

Ze zien geen fietser met haast, een voetganger die op zijn smartphone kijkt of een automobilist die met zijn passagier zit te leuteren. Maar ze detecteren bewegende puntenwolken die moeten worden beoordeeld op gevaar.

Doodlopende weg

De ontwikkeling van een volledig zelfrijdende auto is een doodlopende weg. Eerst moeten wij een stap terug doen. En een gestructureerde verkeersomgeving maken die wordt begrepen door ‘domme’ auto’s. Aparte wegen dus speciaal voor zelfrijdende auto’s en zonder andere verkeersdeelnemers. Inderdaad: Toekomstmuziek.

Investeren in AI

Wat zijn dan wel goede AI-investeringen? Dat zijn oplossingen voor problemen die gedefinieerd worden door duidelijke regels. Schaken, dammen en andere bordspelen

hebben duidelijke regels en zijn daarom zo geschikt om te ‘leren’ door AI-systemen.

Games zijn dus kansrijk. Net als bijvoorbeeld medische diagnostiek, vertaalcomputers, spraakherkenning en processturing in de industrie.

Rombout Kerstens is directeur van Keyword Info Systems BV. www.keyword.nl