Nieuws/Financieel

ING: Lastenverlichting helpt minder

Loon grootste plus werknemer

De achterban van werkgeversvoorman Hans de Boer zorgt voor koopkracht.

De achterban van werkgeversvoorman Hans de Boer zorgt voor koopkracht.

Foto ANP

Werkend Nederland heeft volgend jaar veel meer profijt van loonstijgingen dan van belastingverlagingen van het kabinet. Sterker nog, de lasten voor gezinnen gaan omhoog als gevolg van doorwerkende maatregelen uit eerdere kabinetten.

De achterban van werkgeversvoorman Hans de Boer zorgt voor koopkracht.

De achterban van werkgeversvoorman Hans de Boer zorgt voor koopkracht.

Foto ANP

Dat stelt ING op basis van de nieuwste berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) over de koopkracht. „De koopkrachtstijging komt maar voor een heel klein stukje uit kabinetsbeleid. Ten opzichte van de looncomponent is dat veel kleiner”, aldus ING-econoom Marten van Garderen. „Het grootste deel van de koopkrachtstijging komt van de lonen.”

Vorige week maakte het CPB bekend dat de koopkracht van werkenden er met 1,4% op vooruit gaat. Maar liefst 94% van de werkenden gaat er op vooruit, slechts 6% ziet zijn koopkracht slinken. Die koopkrachtstijging komt volgens het CPB ’door (vooral fiscale) maatregelen uit het regeerakkoord’. Wat de loonstijging doet voor de koopkracht bleef in het persbericht onvermeld.

Haaks erop

Het economisch bureau heeft desgevraagd berekend dat de lasten voor gezinnen komend jaar met €0,6 miljard zullen stijgen. Dat staat haaks op het beeld dat het Kabinet-Rutte III voor lastenverlichting zorgt.

Dat er desalniettemin lastenverzwaring optreedt, is onder meer het gevolg van maatregelen uit eerdere kabinetten die nog doorwerken.

Die oude lastenverzwaring bedraagt komend jaar €0,8 mrd. Daar staat ’een heel klein lastenverlichtinkje’ van Rutte III van €0,2 mrd tegenover, zo becijferde ING.

Sander van Veldhuizen, programmaleider Overheidsfinanciën van het CPB, bevestigt dit: „De berekening klopt. Wel goed is om te onderstrepen dat dit een macrogetal is, en dat op microniveau er veel verschillen kunnen zijn voor individuele huishoudens.”

Compensatie

Over de koopkrachtstijging is ING-econoom Van Garderen enthousiast: „Je kunt niet anders zeggen dan dat het er mooi uitziet. Van alle huishoudens gaat 93% erop vooruit.”

Hij wijst erop dat niet alleen werkenden dit zullen merken. „Ook voor gepensioneerden is het beeld veel positiever dan afgelopen jaar: 96% van de gepensioneerden gaat erop vooruit.”

Voor de koopkracht is het gunstig dat de algemene heffingskorting wordt verhoogd in 2019. Verder profiteren gepensioneerden van een hogere ouderenkorting en merken werkenden dat de inkomstenbelasting omlaag zal gaan.

’Lastenstijging niet gek’

Hier staat onder meer tegenover dat de lage btw wordt verhoogd van 6% naar 9%. „Die btw-verhoging wordt ongeveer gecompenseerd door de belastingverlagingen”, aldus ING-econoom Van Garderen. Eerder berekende ING al dat de hogere btw een huishouden gemiddeld €300 zal kosten.

ING wil geen uitspraken doen over de communicatie door het CPB waardoor de indruk ontstaat dat de koopkrachtstijging door de belastingverlaging komt. Dat de lasten per saldo iets stijgen, vindt Van Garderen niet gek: „Puur economisch bezien is het niet gek dat je de lasten in hoogconjunctuur iets laat stijgen.”

Uit een eerdere analyse van het ministerie van Financiën bleek dat de lastenstijging uit voorgaande kabinetten vooral komt door de afbouw van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting, de zogeheten aanrechtsubsidie. Verder heeft het kabinet te maken met stijgende zorgpremies die het lastenbeeld doen verslechteren.

Btw vertekent

De cao-lonen in de markt stijgen volgens het CPB volgend jaar met 3%. Doordat de inflatie 2,4% is, leiden de lonen tot een koopkrachtimpuls van grofweg 0,6%. Dit wordt echter vertekend door de btw-stijging van het kabinet die de inflatie met 0,6%-punt stuwt.

Exclusief de btw-stijging dragen de lonen dus 1,2% bij aan de koopkrachtstijging van 1,4% voor werkenden. De rest (0,2%) komt door overheidsbeleid.