Nieuws/Financieel
247502079
Financieel

Column: demissionair kabinet Rutte moet snel herstelplan lanceren

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

Deze week zagen we in de Haagse politiek signalen die erop wijzen dat het vooral door de oppositie afgeschreven Rutte IV toch nog een kans krijgt. Maar het is tevens duidelijk dat we geen snelle formatie krijgen, terwijl Nederland juist nu nieuw kabinet nodig heeft dat maatregelen neemt die leiden tot een snel herstel van onze economie.

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

Op dit moment is informateur Herman Tjeenk Willink vooral bezig met een poging om de vertrouwensrelatie binnen de politiek te herstellen. Gezien zijn formidabele staat van dienst zal dat wel lukken. Tijdens dit formatieproces zou het demissionaire kabinet Rutte III de mogelijkheden moeten verkennen om nu al maatregelen te nemen voor een tijdelijk economisch herstelplan. Eerder schreven we al dat de huidige coalitie op dit moment over voldoende financiële middelen beschikt om het te financieren. Maar bij een dergelijk plan speelt de demissionaire positie van Rutte III een belangrijke rol en vooral de ruimte die een Kamermeerderheid aan dit kabinet wil bieden.

Zekerheid

Op dit moment is voor het economische herstel van Nederland zekerheid en rust voor onze economie van essentieel belang. Die zekerheid kan Rutte III bieden door aan de Kamer een tijdelijk herstelplan voor 2021 voor te leggen met als kern de volgende inhoud. Aan het midden- en kleinbedrijf wordt de zekerheid geboden dat met de afbouw van de steunpakketten pas in 2022 zal worden gestart en dat de regels voor belastinguitstel worden verlengd. Daarnaast moeten in 2021 en 2022 geen wijzigingen worden aangebracht in de rechtspositie van werknemers. Bovendien wordt in dit plan ook afgesproken dat in die jaren geen nieuwe lastenverzwaringen voor burgers en bedrijven worden doorgevoerd. Daarnaast dienen nieuwe bezuinigingsoperaties op de overheidsuitgaven die boven op het zogenoemde basispad komen achterwege te blijven.

Kamermeerderheid

Is er een Kamermeerderheid voor dit plan? Om een aantal redenen menen wij van wel. In de eerste plaats gaat het om maatregelen waarmee de meeste partijen kunnen instemmen. Belangrijk is ook dat het plan in beginsel geen budgettair beslag legt op de financiële ruimte van de nieuwe coalitie. Dit mogelijke beslag is ook een aandachtspunt in de column van Martin Visser van afgelopen dinsdag.

Om voor een ‘nul beslag’ extra zekerheid te bieden kan een tijdelijke verhoging van de winstbelasting tot 30% voor multinationals worden doorgevoerd die ook al in andere landen zijn aangekondigd.

Maar voor de financiering van het plan is dit eigenlijk niet nodig. Het is namelijk aannemelijk dat de voorgestelde maatregelen per saldo voor de schatkist zelfs extra baten opleveren en in de jaren daarna bovendien tot een hogere economische groei.

Voordelen herstelplan

Zonder een snel economisch herstelplan zullen dit jaar en volgend jaar veel bedrijven in het midden- en kleinbedrijf omvallen en tienduizenden banen verloren gaan. Daardoor zal de schatkist miljarden aan opbrengsten verliezen.

Met het herstelplan kan dit verlies worden beperkt , terwijl bovendien een aanzienlijk aantal bedrijven behouden blijven. Deze ‘overlevers’ zullen in de komende jaren bijdragen aan een sneller economisch herstel. Voor een nieuw kabinet levert dit extra belastinginkomsten op.

Als de voordelen van het herstelplan door Rutte III goed onderbouwd aan de Kamer worden gepresenteerd dan gaan wij uit van een Kamermeerderheid. Het zal zeker helpen als de werkgevers- en werknemersorganisaties dit plan gaan steunen.

Ten overvloede merken we op dat het hier om een tijdelijk transitieplan gaat. Een nieuw kabinet zal een alles omvattend meerjarenplan voor onze economische toekomst moeten ontwikkelen waarbij het klimaatbeleid centraal zal staan.

Willem Vermeend is internetondernemer en deeltijd hoogleraar economie aan de Open Universiteit. Hij was staatssecretaris en minister. Rick van der Ploeg is econoom en oud-staatssecretaris, momenteel hoogleraar aan de Universiteit van Oxford en de VU.

Reageren? Mail naar vragen@dft.nl.

Lees enkele van hun eerdere columns.