Nieuws/Financieel

Column: minder stimulering ECB gunstig voor beurs

ECB-topman Mario Draghi

ECB-topman Mario Draghi

AFP

De banken in de eurozone staan er goed voor. Ja, u leest het goed. In Nederland. In Duitsland. In Frankrijk. En al helemaal in Italië en Spanje. Komt dit voor u als een verrassing? Begrijpelijk. Bijna iedereen gaat ervan uit dat de banken in de eurozone er slecht voor staan, geen kant op kunnen door slechte leningen en nu ook nog worden bedreigd door de waardedaling van de Turkse lira.

ECB-topman Mario Draghi

ECB-topman Mario Draghi

AFP

Nu de ECB pas op de plaats maakt met de aankoop van obligaties - een geleidelijke vermindering van de kwantitatieve verruiming (in het jargon aangeduid als QE - quantitative easing) - zien veel mensen deze banken als tikkende tijdbommen. Volledig onterecht. Stoppen met QE is alleen maar een krachtig positief signaal. Angsten zullen ongegrond blijken en de aandelen in de banken in de eurozone zullen omhoog schieten.

Kredieten

Maar voordat u me helemaal voor gek verklaart, leg ik graag eerst uit wat de meeste mensen over het hoofd zien. De ECB heeft net aangekondigd dat banken kredieten willen verstrekken en dat mensen willen lenen. Volgens hun bankkredietenquête van juli hebben 149 banken de kredietnormen voor bedrijven en particulieren in het tweede kwartaal versoepeld. In het derde kwartaal zal deze trend zich waarschijnlijk doorzetten. Onrendabele leningen zijn in mindere mate een blok aan het been. Door de verhoogde concurrentie moeten banken hun eisen bijstellen en aan een ruimer publiek leningen verstrekken. Ook de vraag is momenteel stabiel – zeker in Nederland, waar banken de regels flink versoepelen voor mensen die een huis willen kopen. Meer leningen betekent meer economische groei. Geweldig!

Sterker nog: iedereen denkt dat QE een verstandige aanpak is en dat de ''stimulans'' van €2,5 biljoen eindelijk zijn vruchten afwerpt. Maar ze zien de olifant in de kamer over het hoofd: de ECB is al 18 maanden bezig met het verminderen van QE. Een grotere bereidheid om leningen te verstrekken valt dus samen met aanzienlijk minder QE! Precies zoals dat in Amerika het geval was toen de Federal Reserve QE in 2014 geleidelijk verminderde. En het VK daarvoor! Dit is hard bewijs dat ons een grote, blije verrassing te wachten staat als er een einde komt aan QE en kredietverstrekking gewoon doorgaat.

Feest

Dat minder QE tot ruimere kredietverstrekking leidt, is niet nieuw. In januari 2017 bracht Mario Draghi de maandelijkse aankopen terug van €80 miljard naar €60 miljard. In januari 2018 bracht hij die zelfs verder terug naar €30 miljard. In de tussentijd steeg de kredietverstrekking in de private sector in de eurozone in december 2016 explosief van 2,4% ten opzichte van het jaar ervoor naar 3,5% in juni 2018. Bedrijfskredieten stegen van 2,3% naar 4,1%. Particuliere leningen stegen van 2,0% naar 2,9%. En het feest blijft doorgaan als de ECB in oktober opnieuw in QE snoeit en er in december helemaal mee ophoudt.

Minder QE betekent meer kredietverstrekking, omdat QE geen stimulerende werking heeft. Het kopen van obligaties hielp banken bij het versterken van hun balans, maar was helaas geen oppepper voor de stroom aan leningen. En als je naar het standaard businessmodel van banken kijkt, is dat ook geen verrassing. Banken lenen zelf tegen kortetermijnrentes, verstrekken leningen op basis van langetermijnrentes en profiteren van de spread. QE zette banken ertoe aan om pas op de plaats te maken met kredietverstrekking en juist reserves aan te houden. En dat deden ze. Dit is een belangrijke reden waarom kredietverstrekking in Nederland grotendeels instortte door QE. Maar ook hier viel minder QE dit jaar samen met een groei aan leningen.

Rentecurves

Het einde van QE draagt bij aan een stijgende lijn van rentecurves - net zoals in Amerika en het VK. Minder druk op langetermijnrentes geeft banken de vrijheid om gretig leningen te verstrekken. Dit moet zelfs nog soepeler gaan als de ECB een einde maakt aan die onzin van een negatieve rente. De banken in de eurozone willen vrij spel, zonder inmenging van centrale banken.

Ik vind het geweldig dat de media niet zien hoe zinloos QE is. Volgens de media zouden de positieve effecten van QE nu pas vertraagd aan het licht komen. Het toont aan hoe de stemming is - somber! - en voor hoeveel verrassingen een leninghausse na QE zal zorgen. Het goede nieuws houdt zich sterk verborgen.

Kies nu voor bankaandelen en profiteer ervan voordat alle anderen de olifant in de kamer gaan zien. Aangezien markten zich bewegen op het spanningsveld tussen verwachtingen en realiteit, moet u daar kopen waar de stemming het meest in mineur is: Italië en Spanje. De groei van particuliere leningen in Italië is zwak. Zakelijke kredietgroei is negatief. En ook in Spanje zijn beiden negatief. Daarom hebben de grootste banken in deze landen een groot positief verrassingspotentieel. Dubbel en dwars de moeite waard! Sombere investeerders zien eindeloze bedreigingen voor Zuid-Europese banken, zelfs voor hun kleine, afgedekte Turkse risico. Een leningenhausse maakt korte metten met deze angsten, inclusief die voor vermindering van QE. Ga dus voor aandelen in grote Spaanse en Italiaanse banken.

Groei

Wat Noord-Europa betreft, stond in Nederland de kredietverstrekking in 2017 nog op een laag pitje. Het afgelopen halfjaar liet echter een positieve groei zien in vijf van de zes maanden. De kredietverstrekking in Frankrijk groeit sterker dan in Duitsland, maar de Franse economie wordt nog steeds als ‘zwak’ aangemerkt. Kies dus voor spreiding met een of twee grote banken in Frankrijk en Nederland.

Ken Fisher is bestuursvoorzitter van Fisher Investments Europe, in Nederland opererend als Fisher Investments Nederland, en oprichter en bestuursvoorzitter van Fisher Investments. Twitter: @KennethLFisher