Nieuws/Financieel

Column: Economisch onheil met vlakke rentecurve?

REUTERS

Of de aandelenmarkten nu wel of niet bezig zijn aan de langste rally, belangrijker voor beleggers is de vraag of er nog meer koerswinsten te verwachten zijn. De wereldeconomie groeit in een degelijk tempo, de huizenprijzen stijgen en de werkloosheid daalt. In sommige landen, waaronder Nederland, daalt de staatsschuld zelfs.

REUTERS

Er dreigt echter een alarmsignaal af te gaan dat sinds de jaren zestig met succes alle recessies heeft voorspeld. Sinds die tijd zijn we onaangenaam verrast met maar liefst zeven recessies. Al deze zeven keer werd de recessie voorafgegaan door een inverse rentecurve.

Waarom invers?

In een normale markt moet het Ministerie van Financiën meer rente vergoeden naarmate de staat voor een langere periode geld wil lenen. Er is dan sprake van een normale rentecurve. Hoe langer geldverstrekkers hun liquiditeiten moeten missen, hoe hoger de vergoeding is die men vereist voor het uitlenen ervan. Alleen in uitzonderlijke situaties zijn korte leningen duurder dan lange. Men spreekt dan van een inverse of omgekeerde rentecurve. Omdat beleggers een economische vertraging inprijzen nemen ze voor langere looptijden genoegen met een lagere rentevergoeding. Op korte termijn lijkt zich in de Verenigde Staten nu een dergelijke situatie voor te gaan doen.

Zo bedraagt het verschil in rente tussen een T-Bill met een looptijd van 3 maanden en een tienjaars staatsobligatie minder dan 0,75 procent. Een verschil van slechts 75 basispunten wordt in de markt ook wel ‘three-bits’ genoemd. Dat is analoog aan drie renteverhogingen van een kwartje door de centrale bank. Nu heeft de Federal Reserve twee weken geleden aangekondigd vast te houden aan het voornemen om de rente in de Verenigde Staten dit jaar nog twee keer met 25 basispunten te verhogen. Als er verder niets verandert, komt een vlakke rentecurve daardoor heel dichtbij.

Is dat erg?

Maar is dat zo erg? Hoewel er veel stampij over wordt gemaakt blijkt uit nader onderzoek naar soortgelijke situaties uit het verleden dat deze ophef op zijn voorzichtigst gezegd wat overdreven is. Inderdaad werden alle zeven recessies sinds de zestiger jaren voorafgegaan door een omgekeerde rentecurve, maar met een vertraging van gemiddeld een jaar. De historie wijst uit dat de koersen in het jaar nadat de curve afvlakte nog bleven doorstijgen en wel met gemiddeld 12 procent in die zeven keer.

Recessie?

Pas nadat de curve weer steiler begon te worden brak de ellende uit. Recessie! Zo ook bij de laatste crisis. In 2007 werd de rentecurve vlak. Een jaar later begon deze weer steiler te worden. Dat was het moment om de stoelriemen stevig aan te gespen want toen ging het inderdaad mis. Nu is de Federal Reserve inderdaad van plan om de rente dit jaar nog twee keer te verhogen en ook volgend jaar dit beleid voort te zetten. Maar dat is de officiële versie. In de wandelgangen hebben diverse beleidsmakers van de Fed al laten doorschemeren er weinig trek in te hebben de economie doelbewust in een recessie te laten verzeilen. Beleggers kunnen er met andere woorden vast rekening mee houden dat het allemaal niet zo’n vaart zal lopen. Natuurlijk, Jerome Powell diende zijn onafhankelijkheid te bevestigen na de boute uitspraken van Donald Trump dat de Federal Reserve hem wel wat meer tegemoet zou mogen komen met een wat minder hoge rente.

Aandelenmarkt leidend

Beleggers moeten er rekening mee houden dat de Federal Reserve in een later stadium zal doen wat de ‘Stockmarket King’ graag wil, namelijk een wat minder strak rentebeleid. Het is waar, alle recessies werden voorafgegaan door een vlakke rentecurve. Maar niet alle vlakke rentecurves werden gevolgd door een recessie. Er zijn altijd omstandigheden waarin de markten zich niet houden aan veronderstelde wetmatigheden.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer.